Μπορεί να σώσει τη χώρα του όπως έσωσε το ευρώ;

Η στάση του όταν ήταν επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης, έσωσε το ευρώ από πιθανή κατάρρευση και μετέτρεψε τον Μάριο Ντράγκι από ιταλό τεχνοκράτη στον κεντρικό τραπεζίτη μιας γενιάς. Αρα τώρα αποτελούσε μια προφανή επιλογή για να ηγηθεί της κυβέρνησης που καλείται να σώσει την Ιταλία από την υγειονομική κρίση αλλά και την οικονομική κατάρρευση.

Ο πρόεδρος της Ιταλίας Σέρτζιο Ματαρέλα αναζητούσε απεγνωσμένα να αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης σε κάποιον με κύρος, ο οποίος να έχει τις ικανότητες να βγάλει τη χώρα από τη βαθιά ύφεση και να αντιμετωπίσει τον ευρωσκεπτικισμό των κομμάτων της Δεξιάς. Ποιος καλύτερος από τον «σούπερ Μάριο», τον άνθρωπο που διέσωσε το ευρώ το 2012;

Ηταν στο Λονδίνο, λίγο πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες σε μια εκδήλωση που είχε διοργανώσει ο Μέρβιν Κινγκ, τότε κυβερνήτης της Τραπεζας της Αγγλίας. Εκείνο τον καιρό είχαν εκδηλωθεί κερδοσκοπικές επιθέσεις σε ιταλικά και ισπανικά ομόλογα που απειλούσαν την επιβίωση του ευρώ. Οι κεντρικοί τραπεζίτες σπανίως λένε κάτι που μένει αξέχαστο. Ομως επρόκειτο για υπαρξιακή κρίση και ο Ντράγκι – ο οποίος δεν είχε πολύ καιρό στο τιμόνι της ΕΚΤ – ήξερε ότι η στιγμή απαιτούσε ξεκάθαρα λόγια.

Εχοντας πει στους κερδοσκόπους ότι υποτιμούν το πολιτικό κεφάλαιο που έχει επενδυθεί στη νομισματική ένωση, ο Ντράγκι συνέχισε: «Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι έτοιμη να κάνει ό,τι χρειαστεί για να προστατεύσει το ευρώ. Και πιστέψτε με, θα είναι αρκετά». Οι αγορές έλαβαν το μήνυμα: εάν ήθελαν να συνεχίσουν την κερδοσκοπία με τα ιταλικά και τα ισπανικά ομόλογα θα έπρεπε να τα βάλουν με την ΕΚΤ και τη δύναμή της, που δεν ήταν καθόλου αμελητέα. Η απειλή ήταν τόσο μεγάλη ώστε πριν ακόμα η ΕΚΤ, που έχει έδρα τη Φρανκφούρτη, προλάβει να αγοράσει ένα ομόλογο, η πίεση στις κυβερνήσεις της Ρώμης και της Μαδρίτης σταμάτησε.

Ο Ντράγκι έχει μια μακρά καριέρα. Γεννημένος στη μεταπολεμική Ιταλία, τη δεκαετία του 1940, υπήρξε ακαδημαϊκός, εργάστηκε στην Παγκόσμια Τράπεζα και το ιταλικό υπουργείο Οικονομικών πριν μεταφερθεί στον ιδιωτικό τομέα και στην Goldman Sachs το 2001. Τέσσερα χρόνια αργότερα τέθηκε επικεφαλής της Τράπεζας της Ιταλίας και ανέλαβε την ΕΚΤ το 2011. Οσοι νόμιζαν ότι ο Ντράγκι θα αποτελεί μια βιτρίνα, ενώ τις πραγματικές αποφάσεις θα τις λαμβάνει η Γερμανία, διαψεύστηκαν. Μια κεντρική τράπεζα που παραδοσιακά ήταν δυσκίνητη και αυστηρή υπό τον προκάτοχό του Ζαν Κλοντ Τρισέ, έγινε επί Ντράγκι πιο παρεμβατική και καινοτόμος προωθώντας την ποσοτική χαλάρωση.

Οταν αισθάνθηκε ότι η οικονομία της ευρωζώνης δεν έχει αρκετά κίνητρα, αποφάσισε να ρίξει ακόμα περισσότερο τα επιτόκια, και μάλιστα με αρνητικό πρόσημο – ήταν η πρώτη μεγάλη κεντρική τράπεζα που έκανε κάτι τέτοιο. Η Γερμανία διαφώνησε αλλά δεν μπορούσε να εμποδίσει τον Μάριο Ντράγκι να κάνει το δικό του. Ο Ιταλός αποδείχθηκε γνώστης της πολιτικής και ικανός στην επικοινωνία. Οσο ήταν στην ΕΚΤ έλεγε πως η Τράπεζα δεν μπορεί να λύσει όλα τα προβλήματα της ευρωζώνης μέσω χαμηλών επιτοκίων και ποσοτικής χαλάρωσης και ότι εξαρτάτο από τις εθνικές κυβερνήσεις να χρησιμοποιήσουν περισσότερο τους φόρους και τις δαπάνες για να ενισχύσουν την ανάπτυξη.

Τώρα πρέπει να χρησιμοποιήσει την εμπειρία και την αξιοπιστία του προκειμένου να επιλύσει τα προβλήματα μιας οικονομίας η οποία – έπειτα από ένα καταστροφικό 2020 – είναι ελάχιστα μεγαλύτερη από ό,τι ήταν το 1999.