Πόνος ψυχής

«Χιονοστιβάδα καταγγελιών»: με αυτόν τον τίτλο κυκλοφόρησαν στις 18 του περασμένου Ιανουαρίου «ΤΑ ΝΕΑ», αναφερόμενα στις συγκλονιστικές καταγγελίες της Σοφίας Μπεκατώρου και μερικών ακόμη αθλητριών για σεξουαλική παρενόχληση και κακοποίηση. Η εκτίμηση θα μπορούσε να αποδειχθεί υπερβολική: είχε ξεκινήσει κι άλλη φορά η συζήτηση στην Ελλάδα με αφορμή το παγκόσμιο κίνημα #MeToo και είχε διακοπεί πρόωρα. Τι θα άλλαζε αυτή τη φορά;

Το βέβαιο είναι ότι όλοι ξέραμε, όλοι είχαμε ακούσει φήμες, πληροφορίες, κουτσομπολιά. Οχι μόνο για τον χώρο του αθλητισμού, αλλά και για το θέατρο, τα πανεπιστήμια, την τηλεόραση. Τα ξέραμε, και τα συζητούσαμε, άλλοτε αδιάφορα, άλλοτε λαίμαργα, μερικές φορές διστακτικά, συχνότερα περιπαικτικά. Κουνούσαμε το κεφάλι μας, είτε σε ένδειξη έκπληξης («Ο τάδε; Ελα ρε συ!») είτε σε ένδειξη δυσφορίας («Τώρα θα μας απαγορεύσουν και το φλερτ!»). Και μετά το ξεχνούσαμε. Αλλά δεν το ξεχνούσαν τα θύματα.

Το γιατί σημειώθηκε αυτή τη φορά η έκρηξη έχει διάφορες πιθανές εξηγήσεις. Ισως να έπαιξε καταλυτικό ρόλο η προσωπικότητα της Μπεκατώρου, που τόλμησε, επέμεινε, πάλεψε, συγκίνησε – κι ας έλεγαν τότε διάφοροι ότι οι αποκαλύψεις της είχαν να κάνουν με τις εκλογές στην Ιστιοπλοϊκή Ομοσπονδία. Ισως να μέτρησε η απόφαση της πολιτείας να τη στηρίξει, να την προστατεύσει και να ενθαρρύνει κι άλλες να μιλήσουν. Η κίνηση της Κατερίνας Σακελλαροπούλου να καλέσει την Ολυμπιονίκη στο Προεδρικό Μέγαρο είχε υψηλό συμβολισμό, κι ας επικρίθηκε από ορισμένες πλευρές για περιφρόνηση του τεκμηρίου αθωότητας. Δεν είναι αμελητέος, τέλος, ο ρόλος των μέσων ενημέρωσης. Το ότι ορισμένες εφημερίδες επιδίδονται στη δημοσιογραφία της κλειδαρότρυπας δεν σημαίνει ότι τα σοβαρά έντυπα και τα σοβαρά κανάλια δεν αγκάλιασαν το κίνημα.

Τα στόματα λοιπόν άνοιξαν. Και δεν θα τα κλείσουν εύκολα ούτε οι απειλές, τα εξώδικα και οι μηνύσεις ούτε η δυσπιστία, η χλεύη και ο ανοιχτός σεξισμός. Οχι, δεν είναι «της μόδας» αυτές οι καταγγελίες, όπως σημείωσε προχθές σε ένα εξαιρετικό του κείμενο ο Φοίβος Μπότσης στα «ΝΕΑ». Οχι, οι κακοποιητικές συμπεριφορές ούτε ήταν ούτε είναι «η φυσική τάξη των πραγμάτων». Οχι, ανεξαρτήτως του τι λέει ο νόμος, ηθική παραγραφή των αδικημάτων δεν προβλέπεται.

Θα υπάρξουν φυσικά υπερβολές. Θα εκμεταλλευθούν διάφοροι την αναταραχή για να προβληθούν ή να εκδικηθούν. Θα δεχθούν – δέχονται ήδη – επιθέσεις άνθρωποι με αγαθές προθέσεις ή, έστω, με παλιομοδίτικα αντανακλαστικά. Πιστεύουμε όμως σοβαρά ότι η κοινωνία μας είναι τόσο ανώριμη, τόσο κομπλεξική ή τόσο καθυστερημένη ώστε να μην μπορεί να ξεχωρίσει την αλήθεια από το ψέμα, τη σοβαρότητα από τα παραμύθια, τον πόνο ψυχής από την υποκρισία;

«Δεν μπορεί να είμαι μόνη σ’ αυτό, σίγουρα έχουν υπάρξει κι άλλα θύματα», είπε η Μπεκατώρου στο Marie Claire, στη συνέντευξη από την οποία ξεκίνησαν όλα. Είχε δίκιο φυσικά. Της χρωστάμε ευγνωμοσύνη.