«Εχουμε όλοι ανάγκη από ένα παραμύθι»

Κουράγιο. Μία λέξη μόνο. Είναι εκείνη που έχει καταλάβει από πάνω ως κάτω το εξώφυλλο του καινούργιου βιβλίου του Αλέξη Κυριτσόπουλου. Γραμμένη με γράμματα πολύχρωμα που με την πρώτη ματιά μοιάζουν αταίριαστα με το νόημά της. Και κάπου εκεί πίσω από το «Γ» κρυφοκοιτάζει τρομαγμένο ένα λιοντάρι.

Ξεφυλλίζοντας τις γεμάτες χρώμα και κυριτσοπουλικά σχέδια σελίδες (σαν εκείνα που πολλοί γνωρίζουν από τα εξώφυλλα των δίσκων του Διονύση Σαββόπουλου), ανακαλύπτουμε τον βασιλιά των ζώων να χάνει το κουράγιο του μια μέρα χωρίς ιδιαίτερο λόγο, εν συνεχεία να χάνει τη δουλειά του, να περιπλανιέται σε δρόμους και λιμάνια, να συναντά τον Δον Κιχώτη, να φτάνει ως τη ζούγκλα, να μην ενδιαφέρεται για τη ζωή και τον έρωτα. Εχει παραιτηθεί πλήρως όταν βρίσκεται αντιμέτωπος με μια φυσική καταστροφή. Και τότε θα πρέπει να πάρει αποφάσεις για τον ίδιο και για τους άλλους σε χρόνο μηδέν. Θα βρει άραγε το χαμένο του κουράγιο;

Αναζητήσαμε τον αγαπημένο μικρών και μεγάλων παραμυθά των εικόνων να μας πει πώς γεννήθηκε αυτή η ιστορία και οι απαντήσεις του ήταν προβλεπόμενα απρόβλεπτες με γενναίες δόσεις χιούμορ.

ΠΑΡΗΓΟΡΙΑ. «Δεν ξέρω πώς γεννήθηκε αυτή η ιστορία. Μάλλον σε μια στιγμή αστραπιαίας κατάθλιψης που την αντιμετώπισα χωρίς να το συνειδητοποιήσω. Είναι ένα παραμύθι που δεν σχετίζεται με τον Covid-19. Κουράγιο χρειαζόμαστε όλοι μας συνέχεια», εξηγεί από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής ο Αλέξης Κυριτσόπουλος και διευκρινίζει ότι το «Κουράγιο» (εκδ. Κέδρος) δεν είναι ένα παραμύθι που απευθύνεται μόνο σε παιδιά, αλλά ελπίζει πως θα βρει αναγνώστες σε όλες τις ηλικίες. «Ζούμε σε μια εποχή που έχουμε όλοι ανάγκη από ένα παραμύθι, από παρηγοριά. Τα παραμύθια σού δίνουν την ευκαιρία να ελπίζεις, να συγκινηθείς, όπως οι αισθηματικές ταινίες. Η τέχνη είναι εκείνη που σε κάνει να πιστεύεις ότι μπορεί να συμβεί και σε σένα κάτι καλό», συνεχίζει.

Υπάρχει όμως πλέον κάτι καινούργιο να ειπωθεί για να μας συγκινήσει; «Εχουν ειπωθεί τα πάντα και δεν έχει ειπωθεί τίποτα. Ας πάρουμε για παράδειγμα τον εορτασμό της επετείου για το 1821. Αν δεν ξαναγράψουμε την Ιστορία, η γιορτή δεν θα έχει νόημα. Θα είναι ένα μνημόσυνο. Τα “Τρία γουρουνάκια” μπορεί να είναι το πιο βαρετό παραμύθι του κόσμου. Αν τα ζωγραφίσεις με έναν ωραίο τρόπο, το παραμύθι θα ζωντανέψει, θα είναι σαν να ξαναγράφτηκε. Τα πράγματα χρειάζονται μια νέα ματιά. Δεν πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε ως ταμπού, ως μνημεία. Προσωπικά, κάτι ανάλογο μου συνέβη με τον “Μικρό Πρίγκιπα” που θέλησα να τον εικονογραφήσω. Μου έλεγαν όλοι ότι δεν μπορώ να τον αγγίξω, ότι είναι κειμήλιο. Διαφώνησα. Τον εικονογράφησα και κυκλοφόρησε σε μετάφραση Αλκης Ζέη από τις εκδόσεις Μεταίχμιο», λέει.

Τρομάζει τον Αλέξη Κυριτσόπουλο ότι πλέον τα παιδιά από πολύ νεαρές ηλικίες αφοσιώνονται στις ταμπλέτες και στους υπολογιστές και δεν διαβάζουν βιβλία, όπως οι προηγούμενες γενιές; «Δεν με αφορά. Δεν ανταγωνίζομαι το τάμπλετ, ούτε πηγαίνω ντυμένος σάντουιτς μπροστά σε ένα κατάστημα που πουλά υπολογιστές και λέω “προτιμήστε τα βιβλία”. Είναι δουλειά της παιδείας να καλλιεργήσει στα παιδιά την περιέργεια να ανοίξουν ένα βιβλίο, να ανοίξουν ένα παράθυρο στην ομορφιά. Βγαίνουν πολλά παιδικά βιβλία και δεν ξέρω αν θα σταματήσουν ποτέ να εκδίδονται. Δεν πιστεύω ότι θα σταματήσουν ποτέ τα παιδιά να κάνουν κούνια επειδή εφευρέθηκε το ελικόπτερο. Τα βιβλία είναι μικρά μπάνια ευαισθησίας», απαντά.

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Και με διακόπτει όταν ξεκινάω να τον ρωτήσω αν ως συγγραφέας… «Δεν είμαι συγγραφέας. Παραμυθάς και ανεκδοτάς είμαι. Στην ιστορία βάζω τις εικόνες, τα λόγια έρχονται για να στηρίξουν τις εικόνες. Ξεκινώ από μια ιδέα. Στην προκειμένη περίπτωση από μια παρότρυνση: να κάνουμε κουράγιο. Κι αυτή η δουλειά ήθελε πολύ κουράγιο και πολλά σχέδια – δούλευα πολλούς μήνες – διότι δεν ξέρω να ζωγραφίζω ζώα κι έτσι έπρεπε οι σελίδες να ξεχειλίσουν με τοπία, ζούγκλες, χρώμα για να πλαισιώσουν το λιοντάρι. Τις λύσεις και τις απαντήσεις για το πώς θα εξελιχθεί το βιβλίο τις βρίσκω στη διαδρομή, όπως και στη ζωή. Η ζωή σού δείχνει τον δρόμο. Κι εγώ στην αρχή της διαδρομής μου κάποια σκιτσάκια είχα φτιάξει, ορμώμενος από μια εφηβική ερωτική απογοήτευση. Ενα συνονθύλευμα από αυτά τα έδειξα στην Ελένη Βλάχου. Ημουν 22 ετών. Τα βρήκε ωραία, αλλά μου συνέστησε να βάλω λόγια και να τα κάνω παραμύθι».

Επειτα από περισσότερα από δέκα παραμύθια στα οποία έχει βάλει λόγια και εικόνες, έχει βρει τη συνταγή για το γοητευτικό παραμύθι; «Δεν ξέρω. Αυτό που μπορώ να σας πω με σιγουριά είναι ότι έκανα ό,τι καλύτερο μπορούσα με αυτό το θέμα που σκάλιζα».

Πριν κλείσουμε την κουβέντα μας κι αφού έχει παραδεχτεί μια δυσκολία στο να ζωγραφίσει τον ήρωά του, το λιοντάρι, τον ρωτώ για ποιο λόγο το επέλεξε. «Καθώς σκεφτόμουν το θέμα, δεν μου ταίριαζε ούτε μια γάτα ούτε ένας ελέφαντας. Μπορεί να φταίνε τα άστρα που διάλεξα το λιοντάρι. Είμαι Λέων στο ζώδιο».