Από το CDU στην καγκελαρία;

Το πρώτο μεγάλο βήμα πέτυχε. Ο Αρμιν Λάσετ, ένας κλασικός εκφραστής της δυτικογερμανικής Χριστιανοδημοκρατίας του Ρήνου, είναι ο νέος πρόεδρος του κόμματος που ίδρυσε ο Κόνραντ Αντενάουερ και σφράγισαν ο Χέλμουτ Κολ και η Ανγκελα Μέρκελ. Στον 59χρονο πρωθυπουργό της Βόρειας Ρηνανίας – Βεστφαλίας πέφτει το βάρος να ενώσει καταρχήν το διχασμένο στην κρίση ηγεσίας κόμμα του. Ο κεντρώος «μερκελιστής» με το ήπιο και συναινετικό πολιτικό του στυλ είναι ο πιο ενδεδειγμένος να το καταφέρει. Μένει το επόμενο στοίχημα: η καγκελαρία. Θα το κερδίσει;

«Στο τέλος θα κρίνουν οι δημοσκοπήσεις ποιος θα είναι ο υποψήφιος καγκελάριος της Γερμανίας», εκτιμά ο επιφανής πολιτειολόγος Μάνφρεντ Μέρκελ. «Η Χριστιανοδημοκρατική Ενωση είναι ένα κόμμα ψηφοφόρων με τη μακιαβελική έννοια του όρου. Εάν παραμείνουν οι σημερινές συνθήκες και ο Ζέντερ προηγείται με τόσο μεγάλη διαφορά του Λάσετ – σήμερα περίπου 20 μονάδες -, η πίεση του CDU στον πρόεδρο Λάσετ θα είναι μεγάλη, για να δώσει με το επιχείρημα του συμφέροντος του κόμματος και της χώρας το προβάδισμα στον βαυαρό πρωθυπουργό Ζέντερ», λέει στα «ΝΕΑ» ο επιφανής πολιτειολόγος του Βερολίνου, καθηγητής Μάνφρεντ Μέρκελ. Ο Ζέντερ, λέει, είναι «δημοφιλής λαϊκιστής πρωθυπουργός που αξιοποίησε την κρίση της πανδημίας για να στήσει μια ισχυρή ηγετική φυσιογνωμία».

Αυτό που δεν έκανε ο Λάσετ. «Μπορεί να μην είμαι καλός στη σκηνοθεσία. Αλλά είμαι ο Αρμιν Λάσετ», λέει ο γιος ανθρακωρύχου που πήγε στο συνέδριο με τη μεταλλική μάρκα που κρεμούσε ο πατέρας του πριν κατεβεί στις στοές. Ηταν αρκετό για τη μάχη της προεδρίας του CDU με αντίπαλο τον εγωκεντρικό και πολωτικό Φρίντριχ Μερτς, είναι όμως λίγο για να δώσει στη Δεξιά την αισιοδοξία της νίκης στις εκλογές του Σεπτεμβρίου. Η κομματική νίκη του το περασμένο Σάββατο ήταν κρίσιμο βήμα, αλλά ο δρόμος για την καγκελαρία είναι ακόμα μακρύς.

Ο Αρμιν Λάσετ με σπουδές Νομικής στο Μόναχο και στη Βόννη, έπειτα από ένα σύντομο πέρασμα από τη δημοσιογραφία, έγινε βουλευτής και αργότερα τοπικός υπουργός στο σοσιαλδημοκρατικό προπύργιο, τη Βόρεια Ρηνανία – Βεστφαλία. Γεννημένος στο Ααχεν – την πόλη που δίνει το ευρωπαϊκό βραβείο Καρλομάγνου -, ο Λάσετ με ρίζες της οικογένειάς του στη βελγική Βαλονία συγκέντρωσε ως ευρωβουλευτής σημαντική εμπειρία σε θέματα ευρωπαϊκής και εξωτερικής πολιτικής.

Αργότερα, ο πεπεισμένος ευρωπαϊστής ήταν βασικός στυλοβάτης της Μέρκελ στην προσφυγική κρίση. Υποστήριξε τη συμφωνία της ΕΕ με την Τουρκία για το Προσφυγικό και αντιτάχθηκε στην εργαλειοποίησή του από τον Ερντογάν, όταν έστειλε μαζικά τους πρόσφυγες στον Εβρο για να περάσουν στην Ελλάδα. Ο Λάσετ τόνιζε τότε ότι «όποιος παραβιάζει τα σύνορα θα επιστρέφει στην Τουρκία, όπου πρέπει να τον φροντίζουν και όχι να τον διώκουν». Ηταν στο μεταξύ πρωθυπουργός στη Βόρεια Ρηνανία – Βεστφαλία και προετοιμάζοντας το προφίλ του ηγέτη του κόμματός του επισκέφτηκε τον περασμένο Αύγουστο τη Λέσβο. Δεν τα κατάφερε όμως να φτάσει στη Μόρια γιατί ξεσηκώθηκαν οι πρόσφυγες του καταυλισμού, «τον πέρασαν για τον καγκελάριο της Γερμανίας», έγραψε η «Μπιλντ».

H επίσκεψη στη Λέσβο ήταν η τελευταία από μια σειρά κινήσεων του Λάσετ προκειμένου να σμιλεύσει το προφίλ του σε θέματα εξωτερικής πολιτικής. Από το 2019 είναι «εντεταλμένος» της γερμανικής κυβέρνησης για θέματα πολιτισμού στις γαλλογερμανικές σχέσεις, θέση που αξιοποίησε για μια ιδιαίτερα στενή επαφή με τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν. Πριν από έναν χρόνο επισκέφθηκε το Ισραήλ και συναντήθηκε με τον πρόεδρο της χώρας Ρούβεν Ρίβλιν, κίνηση που αποτελεί «καθήκον» για κάθε γερμανό πολιτικό που θέλει να παίξει ευρύτερο ρόλο διεθνώς.

Ο Λάσετ είναι κλασικός ισορροπιστής ανάμεσα στη ρεάλπολιτικ και την πολιτική αρχών. Τέτοιες ισορροπίες τηρεί στα ελληνοτουρκικά, στάση για την οποία κάποιοι τον ονομάζουν «Τουρκο-Λάσετ». Καταδικάζει ρητά την τουρκική επιθετικότητα, αλλά θέλει την Τουρκία εταίρο της Γερμανίας και της ΕΕ. «Εχουμε σημεία στα οποία πρέπει να αντιταχθούμε στην Τουρκία, κυρίως στα ζητήματα πετρελαίου και γεωτρήσεων στο Αιγαίο, στις περιοχές της Ελλάδας, της Μάλτας, της Κύπρου. Η Ευρώπη πρέπει να κάνει σαφές ότι δεν ανεχόμαστε να συμβαίνουν αυτά σε ένα κράτος – μέλος μας», είπε ο Λάσετ λίγο πριν από την εκλογή του, μιλώντας στους ξένους ανταποκριτές στο Βερολίνο και απαντώντας σε ερώτηση των «ΝΕΩΝ».

Ταυτόχρονα όμως θεωρεί ότι η Γερμανία με τα εκατομμύρια τουρκικής καταγωγής που έχει στο έδαφός της «πρέπει να εντάξει αυτήν την εμπειρία στη διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής» με συγχώνευση της γερμανικής και της γαλλικής προσέγγισης. «Η τέχνη είναι να κάνουμε σαφές πού δεν συμμεριζόμαστε τις θέσεις της, αλλά να αναζητήσουμε κοινά σημεία όπου η Τουρκία είναι εταίρος μας», είπε ο Λάσετ.

Ισορροπιστής είναι και έναντι της Ρωσίας. Αφενός καταδικάζει τη Ρωσία για την προσάρτηση της Κριμαίας, «δεν χωρεί αμφιβολία ότι υπάρχει παραβίαση του διεθνούς δικαίου», λέει. Ταυτόχρονα όμως θεωρεί ότι «οι δεσμοί μεταξύ Γερμανίας και Ρωσίας πρέπει να ενισχυθούν και να τονωθεί η αλληλοκατανόηση, ακόμα κι αν αυτά που χωρίζουν τις δύο χώρες πρέπει να συζητιούνται ανοιχτά». Ως Χριστιανοδημοκράτης θεωρεί ότι οι σχέσεις με τις ΗΠΑ έχουν προτεραιότητα, αλλά ο Λάσετ επιμένει στην αποπεράτωση του επίμαχου ρωσογερμανικού αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 2 που παρακάμπτει χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, όπως Ουκρανία και Πολωνία. Επ’ αυτού θα συγκρουστεί και με τον νέο πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν.