Ενας εμβολιασμός υποδομών για την αμερικανική ανάκαμψη

Παρόλο που η στοχευμένη ανακούφιση για τους ανέργους θα πρέπει αναμφίβολα να αποτελεί προτεραιότητα, δεν είναι σαφές ότι η χορήγηση 2.000 δολαρίων για όλους θα βοηθήσει στην πραγματικότητα στη διατήρηση της οικονομικής ανάκαμψης των ΗΠΑ.

Δεν μπορούμε να υπολογίζουμε σε μια έκρηξη των καταναλωτικών δαπανών των ΗΠΑ για να τροφοδοτήσει την ανάκαμψη μόλις ολοκληρωθεί η διάθεση των εμβολίων Covid-19. Και εάν οι ιδιωτικές δαπάνες παραμείνουν συγκρατημένες, θα χρειαστεί συνεχής υποστήριξη από τις δημόσιες δαπάνες για να διατηρηθεί η ανάκαμψη. Αλλά η χορήγηση επιταγών 2.000 $ στους τραπεζικούς λογαριασμούς των ανθρώπων δεν θα λύσει αυτό το πρόβλημα, επειδή τα μη δαπανημένα χρήματα δεν αυξάνουν τη ζήτηση. Με τα επιτόκια να είναι σχεδόν μηδενικά, η διαθεσιμότητα πρόσθετης χρηματοδότησης δεν θα ενθαρρύνει καν τις επενδύσεις.

Ευτυχώς, υπάρχει μια εναλλακτική λύση: το σχέδιο υποδομής των 2 τρισ δολαρίων του εκλεγμένου προέδρου Τζο Μπάιντεν θα σήμαινε πρόσθετες θέσεις εργασίας και δαπάνες, κάτι που πραγματικά χρειάζεται η οικονομία μετά την πανδημία. Με τα σημερινά χαμηλά επιτόκια, αυτή η επιλογή θα ενθάρρυνε τη δημιουργία θέσεων εργασίας χωρίς να συσσωρεύσει ιδιωτικές επενδύσεις. Παρόλο που το σχέδιο του Μπάιντεν θα απαιτήσει περισσότερο κρατικό δανεισμό, οι δαπάνες για υποδομές που έχουν ποσοστό απόδοσης 2% θα αποπληρωθούν μόνες τους την ώρα που η απόδοση των δεκαετών αμερικανικών ομολόγων είναι 1,15%. Αυξάνοντας την παραγωγή, αυτές οι δαπάνες μειώνουν το βάρος για τις μελλοντικές γενιές. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι, υπό τις τρέχουσες συνθήκες, οι στοχοθετημένες επενδύσεις σε υποδομές αποπληρώνονται μόνες τους σε μόνο σε δύο χρόνια. Προφανώς, το «καλά στοχευμένο» μέρος της προσπάθειας αυτής είναι σημαντικό.

Υπάρχει βέβαια κάθε λόγος να αναρωτηθούμε αν το Κογκρέσο μπορεί να τα καταφέρει καλά όταν καταρτίζει νομοσχέδιο για τις υποδομές. Σε απάντηση σε αυτό το πρόβλημα, χώρες όπως η Νέα Ζηλανδία έχουν δημιουργήσει ανεξάρτητες επιτροπές για τον σχεδιασμό και την παρακολούθηση πρωτοβουλιών για δαπάνες υποδομών.

Ο Covid-19 αλλάζει τα πάντα και ίσως μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση των ΗΠΑ οργανώνει τις δαπάνες υποδομών. Η δημιουργία μιας ανεξάρτητης επιτροπής υποδομών με πραγματικές εξουσίες θα συμβάλει πολύ στον καθησυχασμό των σκεπτικιστών και στη διασφάλιση της ανάκαμψης έναντι των κινδύνων που ενέχουν οι παρατεταμένες προκλήσεις της πανδημίας.

Ο Μπάρι Aϊχενγκριν είναι καθηγητής οικονομικών στο University of California, Berkeley και πρώην σύμβουλος στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.