Διαρκής αναπροσαρμογή και στήριξη των συστημάτων υγείας

Το 2020 ήταν για όλους μας μια χρονιά αναπάντεχα δύσκολη. Μας αιφνιδίασε, μας φόβισε, μας επιτέθηκε, και μας δίδαξε πολλά.

Σε όλο τον κόσμο, τα υγειονομικά συστήματα σήκωσαν τις «ασπίδες» τους. Γιατροί, υγειονομικό προσωπικό, ερευνητές, διοικητικοί υπάλληλοι, μπήκαν μπροστά και έδειξαν τελικά μεγάλες αντοχές, δύναμη, αίσθηση σκοπού.

Ενα από τα πρώτα μαθήματα που πήραμε είναι η σωστή χρήση των επιδημιολογικών και μαθηματικών μοντέλων στις κλινικές προβλέψεις. Για παράδειγμα, τη δεύτερη αύξηση των κρουσμάτων και την ανάγκη για ιδιαίτερη επαγρύπνηση τη γνωρίζαμε ήδη από τα μέσα Οκτωβρίου της χρονιάς που διανύουμε, γι’ αυτό και είχαμε φροντίσει να οργανωθούμε. Επίσης, η χρήση περιβαλλοντικών στοιχείων (όπως περιβαλλοντικές μελέτες ιικού φορτίου και χωρική ανάλυση συνδέθηκε άμεσα με την κλινική ιατρική).

Στο νοσοκομείο μας ανοίξαμε πρόσφατα μια νέα εναλλακτική μονάδα θεραπείας για τις περιπτώσεις των ασθενών με COVID-19. Στην περιοχή που ζούμε και δουλεύουμε, υπήρξε αύξηση των κρουσμάτων που χρειάστηκαν άμεση νοσηλεία. Σε απόλυτους αριθμούς, οι εισαγωγές μας για τον COVID-19 βέβαια δεν είναι τόσο υψηλές όσο την άνοιξη, ωστόσο γίνονται κατά τη διάρκεια των πολυάσχολων χειμερινών μηνών.

Αυτή η άμεση αντιμετώπιση των αναγκών με αύξηση των Μονάδων εντατικής θεραπείας ή το άνοιγμα νέων νοσηλευτικών Μονάδων θα είναι επίσης κάτι που θα μας βοηθήσει σε μελλοντικές έκτακτες ανάγκες.

Στις ΗΠΑ έχουμε ακόμη και σήμερα υψηλό αριθμό θετικών κρουσμάτων. Οι περιπτώσεις θετικών κρουσμάτων παραμένουν υψηλές και τα ποσοστά αυξάνονται. Βέβαια, κινούμασταν με το βασικό σενάριο εδώ και πολύ καιρό του ότι θα έχουμε έναν πολύ μεγάλο αριθμό λοιμώξεων, τουλάχιστον για το πρώτο μισό του χειμώνα. Ετοιμαζόμασταν λοιπόν για έναν δύσκολο χειμώνα, ενώ επίσης ξεκινήσαμε και ένα πρωτόγνωρο πρόγραμμα μαζικού εμβολιασμού σε κατηγορίες. Οι νέες δυνατότητες μελέτης και παραγωγής εμβολίων είναι σίγουρα κάτι που θα αλλάξει τον επιστημονικό χώρο που κινούμαστε. Προγράμματα που έπαιρναν συνήθως 5 και 10 χρόνια, έγιναν μέσα σε δέκα μήνες και χωρίς να αποφύγουμε τα απαραίτητα ιατρικά βήματα.

Αναγνωρίζω την πιθανότητα μιας ύφεσης, στην οποία μπορούμε να φτάσουμε στο άμεσο μέλλον. Ομως ακόμη δεν την έχουμε δει, παρακολουθούμε προσεκτικά και καταλαβαίνουμε ότι τα συστήματα υγείας μας πρέπει να αναπροσαρμόζονται διαρκώς.

To ενδιαφέρον είναι ότι η συμφόρηση που βλέπουμε στα νοσοκομεία μας δεν είναι μόνο στα κρεβάτια εντατικών κλινικών, αλλά στα κρεβάτια των νοσοκομείων γενικά. Για διάφορους λόγους, συμπεριλαμβανομένης της καλύτερης θεραπείας έχουμε λιγότερη πίεση στις εντατικές, ενώ έχουμε ανάγκη για νοσοκομειακά κρεβάτια συνολικά. Επίσης, στο δικό μας νοσοκομείο ανοίξαμε μια κλινική «Long COVID» (θεραπείας ασθενών με μακροχρόνια συμπτώματα μετα-COVID-19). Εξάλλου ας μην ξεχνάμε ότι υπάρχει πάντα μια καινούργια πρόκληση που μας επιφυλάσσει σε «κάθε γωνία» αυτήν την ασθένεια.

Τι μπορούμε να περιμένουμε για τους επόμενους χειμερινούς μήνες και τι πρέπει να κάνουμε εμείς; Υποστήριξη των εργαζομένων στον τομέα της Υγείας γενικότερα, καθώς είμαστε στον 10ο μήνα της πανδημίας. Βοήθεια στην ανάπτυξη νέων γνώσεων και επιστημονικών ανακαλύψεων σε πραγματικό χρόνο. Εναρξη της έρευνας, αλλά και θεμελίωση από την αρχή της νέας πραγματικότητας στην οικονομική και υγειονομική περίθαλψη όλου του πλανήτη.

Παρακολουθούμε το χρονοδιάγραμμα και αρχίσαμε το πρόγραμμα εμβολιασμού. Ωστόσο, δεν γνωρίζουμε ακόμη την αποτελεσματικότητά του σε ορισμένους ξενιστές, όπως σε αυτούς με ανοσοκαταστολή και εάν μπορούν να αποτρέψουν τη μετάδοση της λοίμωξης. Δηλαδή, εάν οι εμβολιασμένοι είναι λιγότερο πιθανό να μεταδώσουν τον ιό ή χρειαζόμαστε ένα εμβόλιο που αναπτύσσει ανοσία στους βλεννογόνους; Αυτό είναι σημαντικό για την πρόβλεψη της δυναμικής της πανδημίας

Εμβολιάζουμε τους πρώτους εργαζόμενους στον τομέα της Υγείας στο στάδιο 1. Ομως, το εμβόλιο πρέπει να φτάσει σε κάθε κοινότητα. Σε κάθε άτομο στις χώρες μας. Ισως χρειαζόμαστε κινητές μονάδες και προσπάθεια διανομής που περιλαμβάνει κοινωνικά δίκτυα. Εκτός από την αντιμετώπιση των μύθων σχετικά με το εμβόλιο, όλοι οι Οργανισμοί υγειονομικής περίθαλψης πρέπει να δούμε πώς θα μπορέσουμε να βοηθήσουμε στη διανομή του εμβολίου σε κάθε μέρος της κοινότητάς μας.

Περάσαμε όλοι μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο. Είμαστε κοντά στην πρώτη νίκη μας απέναντι στη νέα αυτή υγειονομική κρίση. Πρέπει να κινηθούμε σ’ αυτή τη φάση λογικά και να σχεδιάσουμε προσεκτικά τις κινήσεις μας ώστε να βγούμε πραγματικά νικητές. Να ορθώσουμε μια «ασπίδα» που θα καλύψει τους πληθυσμούς μας. Μένω αισιόδοξος για τη νέα χρονιά και έχω να συμβουλεύσω όλους για την αποτελεσματικότητα των εμβολίων και να ευχηθώ υπομονή και κουράγιο. Μαζί θα οδηγηθούμε σε λύσεις.

Ο Ελευθέριος Μυλωνάκης είναι καθηγητής στο Brown University των ΗΠΑ