Χοντραίνει η κόντρα ΗΠΑ με ΕΕ για Nord Stream 2

Ο Ντόναλντ Τραμπ θα αποτελεί σε λίγες ημέρες παρελθόν από την προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών – είτε αποχωρώντας με την προβλεπόμενη διαδικασία στις 20 Ιανουαρίου είτε έπειτα από καταδίκη του από τη Γερουσία και καθαίρεσή του -, αυτό όμως δεν σημαίνει πως θα αλλάξουν όλα αυτομάτως στην πολιτική και στη στάση των ΗΠΑ απέναντι στον υπόλοιπο κόσμο. Η υπόθεση του Nord Stream 2, του αγωγού που πρόκειται να μεταφέρει ρωσικό φυσικό αέριο στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη μέσω Βαλτικής, παρακάμπτοντας τους «μεσάζοντες» και συμπληρώνοντας τον ήδη υπάρχοντα Nord Stream 1, αποδεικνύει του λόγου το αληθές.

Η εξήγηση είναι απλή: Ενώ ο Τραμπ και η κυβέρνησή του έκαναν ό,τι μπορούσαν για να αποτρέψουν την κατασκευή του νέου αγωγού, και ο επερχόμενος πρόεδρος Τζο Μπάιντεν είναι πολύ πιθανό να ακολουθήσει ανάλογη γραμμή. Ειδικά καθώς ως αντιπρόεδρος του Μπαράκ Ομπάμα είχε εκφράσει καθαρά την αντίθεσή του στον Nord Stream 2, προβάλλοντας το ίδιο επιχείρημα με τον Τραμπ και τον υπουργό Εξωτερικών του, Μάικ Πομπέο: τον κίνδυνο να αυξηθεί περαιτέρω η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τη Μόσχα, η οποία ήδη καλύπτει περίπου το ένα τρίτο των αναγκών της.

ΕΝΑΣ ΧΡΟΝΟΣ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ. Υπενθυμίζεται πως οι κυρώσεις που είχε ανακοινώσει τον Δεκέμβριο του 2019 η Ουάσιγκτον, οι οποίες αφορούσαν όσες εταιρείες συμμετέχουν με οποιονδήποτε τρόπο στην κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 2, είχαν ως αποτέλεσμα οι εργασίες να «παγώσουν», έστω και αν είχε ήδη ολοκληρωθεί πάνω από το 90% του έργου. Προφανώς, οι πάντες – κυβερνήσεις και επιχειρήσεις – αναλογίστηκαν τις σοβαρές συνέπειες που θα είχαν εάν αποφάσιζαν να τα βάλουν με τις ΗΠΑ, οι οποίες είναι γνωστό ότι ελέγχουν σε μεγάλο βαθμό το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Προτίμησαν λοιπόν να παραβιάσουν το συμφωνηθέν χρονοδιάγραμμα και να περιμένουν τη στιγμή που η κοινοπραξία του έργου – της οποίας ηγείται η ρωσική Gazprom – θα έβρισκε έναν τρόπο να παρακάμψει τις ενδεχόμενες κυρώσεις.

Αυτό φαίνεται ότι έγινε περίπου έναν χρόνο αργότερα. Ετσι τον περασμένο Δεκέμβριο οι εργασίες ξεκίνησαν εκ νέου, ενώ στις 28 του μήνα η κοινοπραξία ανακοίνωσε πως τελείωσε το τμήμα του αγωγού που βρίσκεται στα γερμανικά χωρικά ύδατα. Πρακτικά λοιπόν απομένει η κατασκευή του τμήματος που βρίσκεται στο τμήμα της Βαλτικής που ελέγχει η Δανία και έχει μήκος περίπου 100 χιλιομέτρων – με τη Μόσχα, που έχει τον πρώτο λόγο, να διαβεβαιώνει ότι, εύκολα ή δύσκολα, το έργο θα ολοκληρωθεί και την κυβέρνηση του Βερολίνου να παραμένει σταθερή στην απόφασή της να στηρίξει τον Nord Stream 2, κάνοντας λόγο για ένα έργο που αποφασίστηκε και κατασκευάζεται με καθαρά οικονομικά και εμπορικά κριτήρια.

Φυσικά, αυτό δεν πείθει τους Αμερικανούς, οι οποίοι βλέποντας τις εξελίξεις να παίρνουν ανεπιθύμητη γι’ αυτούς τροπή αποφάσισαν να τρίξουν ξανά τα δόντια στους Ευρωπαίους. Ετσι, με την αρχή του νέου έτους, διεμήνυσαν στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που εμπλέκονται στην κατασκευή του αγωγού ότι θα βρεθούν αντιμέτωπες με νέες και πιο σοβαρές κυρώσεις εάν δεν διακόψουν τη συνεργασία τους με την κοινοπραξία. «Προσπαθούμε να τις ενημερώσουμε για τον κίνδυνο που υπάρχει και να τις καλέσουμε να αποσυρθούν, προτού να είναι πολύ αργά» δήλωσε χαρακτηριστικά αμερικανός αξιωματούχος στο Reuters, ενώ οι πληροφορίες ανέφεραν ότι χθες ή σήμερα το Στέιτ Ντιπάρτμεντ θα έδινε στη δημοσιότητα λίστα με τις εταιρείες για τις οποίες «χτυπά η καμπάνα».

ΤΟ «ΜΠΑΛΑΚΙ» ΣΤΗ ΜΕΡΚΕΛ. Μια από αυτές, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, ενδέχεται να είναι ο ελβετικός ασφαλιστικός όμιλος Zurich Insurance Group – γι’ αυτό και η διοίκησή της, όταν ρωτήθηκε από το Reuters, απάντησε πως είναι «αποφασισμένη να συμμορφωθεί πλήρως με κάθε πλαίσιο που θα αφορά υλοποιήσιμες κυρώσεις». Θα οδηγήσει άραγε αυτό σε νέες καθυστερήσεις ή ακόμα και σε οριστικό «πάγωμα» των εργασιών;

Η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη στάση που θα αποφασίσει να τηρήσει η Ανγκελα Μέρκελ: Θα επιχειρήσει να μεταπείσει τον Μπάιντεν, στο αναπόφευκτο δούναι και λαβείν που θα ακολουθήσει αφότου εγκατασταθεί στον Λευκό Οίκο; Θα αποφασίσει να χτυπήσει τη γροθιά στο μαχαίρι, τους τελευταίους μήνες της θητείας της στην καγκελαρία, κάνοντας ένα αποφασιστικό βήμα προς τη «χειραφέτηση» της ΕΕ από τις ΗΠΑ; Ή θα επιλέξει να πετάξει το «μπαλάκι» στην επόμενη κυβέρνηση της Γερμανίας;