Το δίλημμα {LF}του συντηρητικού «κυματοθραύστη»

Εχουν περάσει έξι ημέρες από την εισβολή των οπαδών του Τραμπ στο Καπιτώλιο. Την εισβολή που οδήγησε χθες τους Δημοκρατικούς στη Βουλή να ξεκινήσουν τη διαδικασία παραπομπής του 45ου αμερικανού προέδρου με το αίτημα της καθαίρεσης, με την κατηγορία της «υποκίνησης εξέγερσης εναντίον της κυβέρνησης των ΗΠΑ», όταν επιμένοντας στους αβάσιμους ισχυρισμούς του για νοθεία προέτρεψε τους οπαδούς του να κατευθυνθούν στο Κογκρέσο «και να δώσουν τη μάχη».

Στις 6 Ιανουαρίου, ημέρα κατά την οποία ο πρόεδρος εξέφρασε δημόσια την απογοήτευσή του επειδή ο αντιπρόεδρος Μάικ Πενς επέλεξε να μην υποκύψει στις πιέσεις του Τραμπ και να δεχθεί τη νίκη του Τζο Μπάιντεν στις εκλογές, ήταν η πρώτη φορά που οι δυο τους βρέθηκαν αντιμέτωποι. Λίγο αργότερα οι αλλόφρονες οπαδοί του προέδρου εισέβαλλαν στο Κογκρέσο, με κάποιους από αυτούς να φωνάζουν «Κρεμάστε τον Πενς».

Από τότε, δηλαδή από τη στιγμή που ο Πενς μεταφέρθηκε από τους μυστικούς πράκτορες σε ασφαλές μέρος, την ώρα που οι αλαλάζοντες ακραίοι εφορμούσαν στο κτίριο, μέχρι σήμερα ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει συνομιλήσει με τον αντιπρόεδρό του. Σύμφωνα με τους δημοσιογράφους που καλύπτουν τον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ δεν ενδιαφέρθηκε καν να δει πώς ήταν ο αντιπρόεδρός του ούτε την ώρα που βρισκόταν σε καταφύγιο μέσα στο Καπιτώλιο μαζί με την οικογένειά του ούτε όταν βγήκε από αυτό. Κι ας κυκλοφόρησαν σχεδόν αμέσως βίντεο όπου οι οπαδοί του Τραμπ φώναζαν πως θέλουν να κρεμάσουν τον Πενς επειδή δεν προσπάθησε να μπλοκάρει την επικύρωση των εκλογικών αποτελεσμάτων της 3ης Νοεμβρίου. Φωνές που υψώθηκαν όταν ο Τραμπ έγραψε στο Twitter λίγο πριν από την έφοδο: «Ο Μάικ Πενς δεν είχε το κουράγιο να κάνει αυτά που έπρεπε για να προστατεύσει τη χώρα μας».

Ο Μάικ Πενς είναι ο πολιτικός στον οποίο ανέθεσε το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα πριν από τέσσερα χρόνια να σταθεί στο πλευρό τού απρόβλεπτου μεγιστάνα και να αποτελέσει κάποιου είδους κυματοθραύστη. Ιδιαίτερα συντηρητικός, ο 61χρονος πρώην κυβερνήτης και πρώην βουλευτής της Ιντιάνα προσπαθούσε να παίξει τον τελευταίο καιρό έναν εξισορροπητικό ρόλο – δημοσίως στήριζε τον Τραμπ, όμως αρνιόταν να επαναλάβει τους ανυπόστατους ισχυρισμούς του για εκτεταμένη νοθεία. Αυτόν άλλωστε τον ρόλο έπαιζε και τα τελευταία τέσσερα χρόνια: δεν έχει έρθει ποτέ δημοσίως σε αντιπαράθεση με τον πρόεδρο, όμως με κάποιο τρόπο κατόρθωσε να αποστασιοποιηθεί από ορισμένες από τις πιο διχαστικές θέσεις που έχει υποστηρίξει ο Τραμπ.

Αυτή η στρατηγική τον εξυπηρετούσε. Μέχρι σήμερα. Η άρνησή του να μπλοκάρει την τελική διαδικασία επικύρωσης των εκλογικών αποτελεσμάτων στο Κογκρέσο οδήγησε στην έφοδο των ακραίων οπαδών του Τραμπ και σε ξέσπασμα οργής εναντίον του από τον πρόεδρο. Ο οποίος, όπως συνηθίζει, τώρα του κάνει μούτρα και δεν του μιλάει.

Ωστόσο η στάση του Πενς και το γεγονός ότι έστω και την τελευταία στιγμή σεβάστηκε το Σύνταγμα, παρακούοντας την εντολή του προέδρου, ήταν αναμενόμενα για όσους τον ξέρουν. Ο Ντέιβιντ Μάκιντος, επικεφαλής της συντηρητικής Λέσχης για την Ανάπτυξη και παλιός του φίλος, το είχε προβλέψει: «Βάζει πάνω απ’ όλα το Σύνταγμα. Αναρωτήθηκε ποιος είναι ο θεσμικός του ρόλος. Και σεβάστηκε τις διαδικασίες». Αυτό είναι το πολιτικό προφίλ που θέλει να διατηρήσει. Μέχρι εκεί έφτασε. Οσον αφορά την επίκληση της 25ης Τροπολογίας, που προβλέπει ότι ο αντιπρόεδρος μπορεί να απαλλάξει τον πρόεδρο από τα καθήκοντά του εάν κριθεί ασταθής, χθες οι Δημοκρατικοί κατέθεσαν σχετική πρόταση. Τώρα ο Πενς έχει 24 ώρες για να δράσει, αμέσως μετά οι Δημοκρατικοί θα συζητήσουν πάνω στην πρόταση παραπομπής του Τραμπ με το αίτημα της καθαίρεσης που υπέβαλαν χθες.

Ολα αυτά για τον Μάικ Πενς έχουν να κάνουν με ένα μεγαλύτερο δίλημμα. Να δείξει ότι σέβεται τους θεσμούς διατηρώντας ταυτόχρονα το καθαρό, συντηρητικό ευαγγελικό χριστιανικό προφίλ ενός πολιτικού από την Ιντιάνα, με βλέψεις στο προεδρικό χρίσμα το 2024. Με πολλούς τρόπους, ο Πενς θα ήταν η φυσική υποψηφιότητα σε τρία χρόνια, κερδίζοντας τη στήριξη και από τη θρησκευτική Δεξιά, και από το ρεπουμπλικανικό κατεστημένο, αλλά και από την εκλογική βάση του Ντόναλντ Τραμπ (το μεγαλύτερο κομμάτι της, έστω). Αυτό όμως θα ισχύει εάν θεωρηθεί πιστός στον απερχόμενο πρόεδρο – και εάν ο Τραμπ δεν μπορεί να είναι πάλι υποψήφιος, κάτι που θα επιτευχθεί εάν οι Δημοκρατικοί το θέσουν σε ψηφοφορία.

Καθ’ όλη τη θητεία Τραμπ, ο Πενς επικρίθηκε για τη δουλοπρέπεια που έδειχνε στον πρόεδρο. Φαινόταν όμως ικανοποιημένος να μένει στη σκιά. «Αφότου δείτε το debate, θα ξεχάσετε ότι ήμουν εδώ», δήλωσε σε μια προεκλογική του ομιλία, μία ημέρα πριν από το πρώτο debate μεταξύ Τραμπ και Μπάιντεν, τον περασμένο Σεπτέμβριο. Ο Ντέιβιντ Ταμάσι, επικεφαλής think tank και χορηγός στην εκστρατεία του Τραμπ, θεωρεί ότι ο Πενς αποκόμισε οφέλη από την «πειθαρχία» που επέδειξε καθ’ όλη τη θητεία του. «Αυτή η πειθαρχία τού επιτρέπει να επιβιώνει σε πολύ δύσκολες συνθήκες, κάτι που δεν θα κατάφερναν πολιτικοί με λιγότερη πειθαρχία», λέει.

Τώρα όμως οι δύσκολες καταστάσεις γίνονται σχεδόν αδιέξοδες. Ο Τραμπ ενημέρωσε ήδη πως δεν θα παραστεί στην ορκωμοσία του Μπάιντεν στις 20 Ιανουαρίου – προς μεγάλη χαρά του επερχόμενου προέδρου. Ο Μάικ Πενς θα είναι εκεί, όπως προβλέπει το Σύνταγμα.