Η χρονιά του Χορν…

ζωή είναι σαν να κάνεις ένα μακρινό ταξίδι. Αλλιώς αισθάνεσαι όταν ξεκινάς, αλλιώς όταν πλησιάζεις προς το τέλος. Κι εγώ έχω την εντύπωση πως φθάνω λιγάκι προς το τέλος του ταξιδιού. Ετοιμάζομαι να κατέβω», έλεγε κι έγραφε ο Δημήτρης Χορν, όταν καταλάβαινε πια πως η αντίστροφη μέτρηση είχε ξεκινήσει. Αυτός, ένας εραστής της ζωής…

Πέθανε στις 16 Ιανουαρίου του 1998, έπειτα από ένα μεγάλο διάστημα σιωπής. Εκτοτε αισθάνομαι πάντα ότι αυτός ο πρώτος μήνας του χρόνου τού ανήκει, κι ας μην είναι «στρογγυλή» η φετινή επέτειος του θανάτου του. Είναι όμως ολοστρόγγυλη η επέτειος της γέννησής του: 100 χρόνια θα κλείσουν τον Μάρτιο (στις 9/3) και αυτό αξίζει να τιμηθεί.

Αφορμή. Μια υπενθύμιση είναι οι ημερομηνίες, μια αφορμή, μεγάλη ή μικρή, για να επιστρέφει κανείς στους ανθρώπους εκείνους που τίμησαν τον χώρο τους και στην περίπτωση του θεάτρου τον λάμπρυναν με το ταλέντο τους. Οπως ακριβώς συνέβη με τον Δημήτρη Χορν. Σαν σημείο αναφοράς και σαν μέτρο – είτε για εμάς, το κοινό, είτε για τις νεότερες γενιές των συναδέλφων του ηθοποιών. Μια εσωτερική αναμέτρηση ίσως.

Σε τι διέφερε λοιπόν από τους άλλους; Πολλές οι εξηγήσεις. Προκύπτουν άλλωστε και από τις κριτικές που γράφτηκαν στα χρόνια του. «Η ικανότητά του να δίνει διαστάσεις και προεκτάσεις σε κάθε ρόλο, πέρα από το γραπτό κείμενο, όσο υψηλό κι αν είναι αυτό», σημείωνε ως κύριο χαρακτηριστικό του, μεταξύ άλλων, ο μέγας Μάριος Πλωρίτης στο κατευόδιο που του αφιέρωσε στο «Βήμα» της 25ης Ιανουαρίου του 1998. Κι ίσως (και) σε αυτό οφείλεται η διαχρονική ταύτιση του ονόματός του με την ιδιότητα του ηθοποιού. Μαζί με μια εσωτερική λάμψη και μια πάγια διάθεσή του να μην παίρνει τον εαυτό του στα σοβαρά – κάτι που προφανώς δεν του στερούσε σοβαρότητας.

Λίγοι ηθοποιοί κατάφεραν να παραμείνουν σύγχρονοι, όπως ο Χορν, κι ας έπαιζαν δεκαετίες πίσω, συχνά πυκνά απλές και χαριτωμένες κομεντί που αποκτούσαν μέγεθος από τις δικές του ερμηνείες. Κι αυτό επιβεβαιώνεται κάθε φορά που βλέπουμε τις κινηματογραφικές του ταινίες – «Κάλπικη λίρα», «Το κορίτσι με τα μαύρα», «Κυριακάτικο ξύπνημα», «Μια ζωή την έχουμε», «Αλίμονο στους νέους», που ήταν και η τελευταία μαζί με την «Αθήνα τη νύχτα», παραγωγής 1961-62, εξήντα χρόνια πριν δηλαδή…

Θεατρικό βραβείο. Για τις νεότερες γενιές ο θεατρικός Χορν αποτελεί άγνωστη εμπειρία, κάτι που επιβεβαιώνεται κάθε χρόνο ακόμα και από τους τιμώμενους στο θεατρικό βραβείο που φέρει το όνομά του, δεν τον είχαν προλάβει. Μετρημένες στα δάχτυλα του ενός χεριού είναι άλλωστε κι όσες μπόρεσε να παρακολουθήσει η γενιά μου (μαθήτρια στο «Χιτ», φοιτήτρια στον «Αρχιμάστορα Σόλνες», το κύκνειο άσμα του). Ο ίδιος άλλωστε το ήξερε, το είχε προβλέψει: «Δεν θα υπάρξει τίποτα μετά».

Γιος του θεατρικού συγγραφέα Παντελή Χορν, με νονά την Κυβέλη, μεγάλωσε στη σκηνή και στα παρασκήνια. Κι όμως έλεγε ότι «βγήκα στο θέατρο χωρίς να το σκεφτώ γιατί βαριόμουν το πανεπιστήμιο». «Δεν ξέρεις πόσο μας δρόσισες» του είχε πει, το 1937, στις εισαγωγικές εξετάσεις για τη Δραματική Σχολή του Εθνικού ο Αιμίλιος Βεάκης που ήταν μέλος της επιτροπής. Κι αυτή η δροσιά είναι που διαρκεί ακόμα.