Ταξίδια με υγειονομικό διαβατήριο;

Μετά το πρώτο τετράμηνο του 2021 αναμένεται να αποσαφηνιστεί ο ρόλος του «πιστοποιητικού εμβολιασμού» στον τουρισμό και στα αεροπορικά – ακτοπλοϊκά ταξίδια. Προς το παρόν, εμπλεκόμενοι φορείς αλλά και ενδιαφερόμενοι επαγγελματίες τηρούν στάση αναμονής, επισημαίνοντας ότι μέχρι τότε, τουλάχιστον σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσης, θα πρέπει να προσδιοριστεί με ακρίβεια η θέση του εμβολιασμού κατά του COVID-19 στα κοινά υγειονομικά πρωτόκολλα που θα ισχύσουν φέτος για τα ταξίδια και τον τουρισμό.

Η κατάσταση χαρακτηρίζεται πολύπλοκη, καθώς τομείς όπως ο τουρισμός, οι αερομεταφορές, η εστίαση και τα θεάματα, για να επιστρέψουν και πάλι στην κανονικότητα, θα μπορούσαν θεωρητικά να επιβάλουν ως όρο την υποχρέωση εμβολιασμού των πολιτών. Ηδη ο επικεφαλής της αυστραλιανής αεροπορικής εταιρείας Quantas  Αλαν Τζόις δήλωσε ότι σχεδιάζει αλλαγές στους γενικούς όρους συναλλαγών, ώστε «οι επιβάτες πριν επιβιβαστούν στο αεροσκάφος να δείχνουν βεβαίωση ότι έκαναν το εμβόλιο κατά του κορωνοϊού».

Την ίδια στιγμή, στην Ευρωπαϊκή Ενωση έχει ανοίξει η συζήτηση για το πώς τα «πιστοποιητικά εμβολιασμού» θα τύχουν κοινής αναγνώρισης μεταξύ των χωρών αναχώρησης – προορισμού των πολιτών. Πάντως, έως σήμερα δεν καταγράφεται κάποια τάση που να προωθεί τον υποχρεωτικό εμβολιασμό ως απαραίτητη προϋπόθεση για αεροπορικό ή άλλο ταξίδι.

Οι ξενοδόχοι

«Σίγουρα ο εμβολιασμός θα διαμορφώσει σε μεγάλο βαθμό τη νέα παγκόσμια εικόνα στα ταξίδια και τη φιλοξενία» λέει στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος Αλέξανδρος Βασιλικός. Προσθέτει, ωστόσο, ότι είναι πρόωρο να συζητούμε για το τι θα περιλαμβάνουν τα υγειονομικά πρωτόκολλα της σεζόν 2021, καθώς ουδείς μπορεί να γνωρίζει την υγειονομική κατάσταση σε βάθος χρόνου: «Τα εμβόλια δημιουργούν ελπίδα. Ομως, μένει να δούμε πώς θα διαμορφωθεί ο ρυθμός του εμβολιασμού σε όλες τις χώρες για να μπορέσουμε να κάνουμε το επόμενο βήμα, μιλώντας για τους όρους ενός υγειονομικού διαβατηρίου».

Από την πλευρά του και ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων Γρηγόρης Τάσιος επισημαίνει ότι «το εμβόλιο είναι το κλειδί για την ερχόμενη σεζόν, καθώς αποτελεί την ασπίδα της επιστήμης για να μπούμε στη μετα-COVID εποχή». Παρ’ όλα αυτά, καθοριστικό ρόλο θα παίξει ο προγραμματισμός του εμβολιασμού στις χώρες της Ευρώπης και στην Ελλάδα και ειδικότερα ο ρυθμός με τον οποίο θα προχωρήσει η διαδικασία αλλά και οι κατηγορίες πολιτών που θα νιώσουν το τσίμπημα στο μπράτσο τους.

Επίσης, σύμφωνα με τον Τάσιο, καταλυτικό ρόλο θα παίξουν οι συμφωνίες που θα συναφθούν με τρίτες χώρες ως προς την έγκριση των εμβολίων που χρησιμοποιούν. Με τις ΗΠΑ αυτό φαίνεται απλό, δεν συμβαίνει όμως το ίδιο με τη Ρωσία και την Κίνα, που χρησιμοποιούν ήδη ή διαθέτουν και σε άλλες χώρες (π.χ. Ουγγαρία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Τουρκία κ.λπ.) δικά τους εμβόλια, τα οποία δεν έχουν λάβει ακόμα την έγκριση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων. «Αρα είναι νωρίς για να μιλήσουμε για ένα καθολικό υγειονομικό διαβατήριο».

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΠΟΞ, τα μέχρι σήμερα δεδομένα συνηγορούν πως μετά τον Μάιο – Ιούνιο θα μπορούμε να μιλάμε για ένα νέο υγειονομικό πλαίσιο ταξιδιών και τουρισμού. «Σε κάθε περίπτωση πιστεύω πως ένα “μείγμα” εμβολιασμού, γρήγορων τεστ και PLF θα επιτρέψει να πάμε σε μια σεζόν με καλύτερους όρους από αυτούς που ζήσαμε το καλοκαίρι του 2020» τονίζει ο ίδιος.

Από την πλευρά του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων, σημειώνεται ότι για την επανεκκίνηση του τουρισμού και των αερομεταφορών είναι ιδιαίτερα σημαντικό να δημιουργηθεί ένα πρωτόκολλο και να υιοθετηθούν κοινοί κανονισμοί – τουλάχιστον στην Ευρώπη – προκειμένου να αποφευχθούν μονομερείς δράσεις από τα κράτη-μέλη. Ηδη, μάλιστα, ο ΣΕΤΕ σε συνεργασία με τους ευρωπαίους εταίρους του από τη Γερμανία, την Ιταλία και τη Νορβηγία, έχει προχωρήσει σε συντονισμένες κινήσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με ζητούμενο μια κοινή προσέγγιση στο άνοιγμα της ευρωπαϊκής ταξιδιωτικής αγοράς.

Aegean – ακτοπλοΐα

Στελέχη της Aegean, εξάλλου, επισημαίνουν ότι ο ρυθμός των εμβολιασμών στην Ελλάδα (και πανευρωπαϊκά) μέσα στους επόμενους τέσσερις μήνες θα είναι κρίσιμος για την εξέλιξη του 2021, τόσο σε υγειονομικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο.

Επίσης, συνεχίζουν, είναι σημαντικό στο διάστημα που μεσολαβεί, να προσδιοριστούν και οι όποιες αναγκαίες κοινές συνθήκες ελέγχων μετάβασης από χώρα σε χώρα, πιθανόν και ανάλογα με τις επιδημιολογικές συνθήκες σε καθεμία εξ αυτών, με την εξέλιξη του «traffic light» συστήματος χαρτογράφησης που ήδη χρησιμοποιεί η Ευρώπη.

Οσον αφορά την ακτοπλοΐα, στελέχη εταιρειών μιλώντας στα «ΝΕΑ» αναφέρουν πως το θέμα ως προς τις προϋποθέσεις για τα ταξίδια το ερχόμενο καλοκαίρι παραμένει σε εκκρεμότητα, υπογραμμίζοντας όμως ότι τα σχετικά πρωτόκολλα για τους επιβάτες είναι αρμοδιότητα των κυβερνήσεων. Μάλιστα, καταλήγουν λέγοντας πως μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει καμία συζήτηση ή ενημέρωση προς τους ακτοπλόους για το εάν το πιστοποιητικό εμβολιασμού θα θεωρείται προαπαιτούμενο για να επιτραπεί σε κάποιον να επιβιβαστεί σε πλοίο.