Τζορτζ Μπλέικ, ο κατάσκοπος που ξεγύμνωσε την MI6

Ο θάνατος του πρώην υψηλόβαθμου πράκτορα της ΜΙ6, Τζορτζ Μπλέικ, κλείνει ένα κεφάλαιο του Ψυχρού Πολέμου που είχε να κάνει με την προδοσία εντός των υπηρεσιών πληροφοριών. Η ζωή, η καριέρα και η δράση του συναδέλφου του αξιωματικού και προδότη Κιμ Φίλμπι είναι πολύ γνωστά και έχουν διερευνηθεί ενδελεχώς. Τα τελευταία χρόνια, η προδοσία του Μπλέικ άρχισε να υπόκειται στην ίδια διαδικασία, όμως με λιγότερες λεπτομέρειες, ίσως επειδή η θέση του δεν έχει εκτιμηθεί ισάξια με του Φίλμπι.

Γιατί συνέβη αυτό; Ο Φίλμπι υπήρξε εκπρόσωπος της νέας γενιάς αξιωματικών της MI6 που εισήλθαν στην υπηρεσία μετά τη θητεία τους σε ιδιωτικό σχολείο και πανεπιστήμιο, συχνά στο Cambridge. Αντικαθιστώντας σταδιακά την παλιά φρουρά των αντι-μπολσεβίκων με την ένοπλη προϋπηρεσία, αυτή η μορφωμένη ελίτ θα κυριαρχήσει στα μέσα της δεκαετίας του 1950 στην MI6 και στα ανώτερα κλιμάκιά της, όπως έκαναν και στο μεταπολεμικό υπουργείο Εξωτερικών.

Ο Μπλέικ δεν υπήρξε ποτέ μέλος αυτού του ταξικού εσωτερικού κύκλου, ενώ ο Φίλμπι ήταν στο κέντρο του. Ο Νίκολας Ελιοτ, ο οποίος θα έστηνε την ανάκριση του φίλου του Φίλμπι και, στην πράξη, θα του επέτρεπε να δραπετεύσει στη Μόσχα, εξεπλάγη λιγότερο από την προδοσία του Μπλέικ. Ο Μπλέικ – γεννημένος στο Ρότερνταμ από ολλανδή μητέρα και αιγύπτιο πατέρα εβραϊκής καταγωγής – δεν θεωρήθηκε ποτέ ένας από αυτούς. Ορισμένοι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι θα έλεγαν ότι είχε φυτεμένο ένα τσιπ στον ώμο του.

Ο Φίλμπι και οι «Πέντε του Κέμπριτζ» σε γενικές γραμμές ήταν ουσιαστικά αντιφασίστες και έβλεπαν στη Σοβιετική Ενωση το καλύτερο μέσο για να ηττηθούν οι ναζί. Ο Μπλέικ ήταν ένας ιδεαλιστής, απογοητευμένος από τις βρετανικές υπηρεσίες πληροφοριών, ο οποίος επεδίωκε – με τον αφελή του τρόπο – μια κομμουνιστική επανάσταση. Η απάντησή του ήταν να δίνει στους συνεργάτες του στην KGB όλα όσα περνούσαν από το γραφείο του, προσπαθώντας ενεργά να εκθέσει όλα τα μυστικά της υπηρεσίας.

Χάρη στον Μπλέικ και τον Φίλμπι φαίνεται, από πληροφορίες που ήρθαν αργότερα στην επιφάνεια από τα αρχεία της KGB, ότι από το 1945 ως το 1963 οι Σοβιετικοί γνώριζαν τις ταυτότητες 350-450 αξιωματικών και συνδέσμων της MI6. Η υπηρεσία ήταν μυστική για τη βρετανική κοινωνία και συχνά από την κυβέρνηση, όχι όμως για τη Μόσχα.

Ως αποτέλεσμα της προδοσίας του Μπλέικ και του Φίλμπι, το «παιχνίδι» των πληροφοριών – σίγουρα σε ανθρώπινο επίπεδο – δεν αφορούσε τόσο πολύ τη συγκέντρωση σημαντικών στρατιωτικών και πολιτικών μυστικών όσο τη διείσδυση του ενός στις υπηρεσίες του άλλου. Οπως συνέβη με τα γραπτά του συναδέλφου του της MI6, Ντέιβιντ Κόρνγουελ (Τζον λε Καρέ), του οποίου την ταυτότητα πρόδωσε, η ζωή και οι δραστηριότητες του Μπλέικ αποτυπώνουν και καταγράφουν την απόλυτη σπατάλη, τον κυνισμό και τη μοναξιά που αντιπροσώπευε ο Ψυχρός Πόλεμος.