Το μάτι κλείνει στο ΝΑΤΟ η Σουηδία

Τρεις από τις πέντε βόρειες χώρες – Δανία, Νορβηγία και Ισλανδία – είναι σήμερα μέλη του ΝΑΤΟ, ενώ οι υπόλοιπες δύο – Σουηδία και Φινλανδία – παραμένουν εκτός των γραμμών του. Τουλάχιστον μέχρι σήμερα, μιας και οι αλλαγές που συντελούνται και ο αναπόφευκτος επανακαθορισμός της «ταυτότητας» της Συμμαχίας στη νέα εποχή (που ενδέχεται να επιταχυνθεί με την προεδρία Μπάιντεν στις ΗΠΑ) αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να αλλάξουν τη στάση τους και να κάνουν ένα βήμα που θα τις φέρει πιο κοντά της – και ταυτόχρονα, πιο μακριά από τη Ρωσία.

Η αλήθεια δε είναι ότι η Σουηδία έκανε ήδη αυτό το βήμα. Στις 9 Δεκεμβρίου, για του λόγου το αληθές, το Κοινοβούλιό της αποφάσισε κατά πλειοψηφία να «κλείσει το μάτι» στο Βορειοατλαντικό Σύμφωνο, υιοθετώντας μια διάταξη η οποία δίνει πρακτικά το δικαίωμα στην εκάστοτε κυβέρνηση να υποβάλλει αίτηση ένταξης σε αυτό. Πρόκειται, ουσιαστικά, για ένα καθεστώς ανάλογο με αυτό που ισχύει εδώ και δεκαετίες στη γειτονική Φινλανδία, με την οποία διαφαίνονται πλέον τάσεις ευθυγράμμισης, τουλάχιστον σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής.

Υπενθυμίζεται ότι στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου ανάμεσα στη Δύση και την ΕΣΣΔ, Σουηδία και Φινλανδία είχαν επιλέξει τη στάση της «ουδετερότητας» απέναντι στις γεωπολιτικές συγκρούσεις και τριβές. Σε μεγάλο βαθμό δεν την τήρησαν, έστω κι αν η πρώτη στάθηκε σαφώς πιο ενεργά στο πλευρό της Δύσης και των επιλογών της, ειδικά μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου – από την οποία έχουν ήδη περάσει τριάντα χρόνια…

Φυσικά, η παραπάνω εξέλιξη σε καμία περίπτωση δεν συνεπάγεται ότι επίκειται άμεσα η ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ. Εξάλλου, η σημερινή κυβέρνηση μειοψηφίας Σοσιαλδημοκρατών και Πρασίνων, η οποία στηρίζεται στις ψήφους και άλλων κομμάτων (μεταξύ των οποίων και της Αριστεράς) έχει ταχθεί επανειλημμένως κατηγορηματικά εναντίον κάθε αλλαγής της στάσης της χώρας στο συγκεκριμένο ζήτημα.

Ακόμη κι έτσι, όμως, δεν είναι άνευ σημασίας το γεγονός ότι διαμορφώθηκε πλέον μια κοινοβουλευτική πλειοψηφία η οποία στηρίζει αυτή την επιλογή. Ούτε, φυσικά, η διαπίστωση ότι αυτό κατέστη δυνατό μετά τη στροφή την οποία πραγματοποίησε το λαϊκιστικό κόμμα των Σουηδών Δημοκρατών, συντασσόμενο με τις θέσεις των Κεντρώων, των Φιλελευθέρων, των Μετριοπαθών και των Χριστιανοδημοκρατών, που παραδοσιακά τάσσονται υπέρ της ένταξης στο ΝΑΤΟ.

Ολα δείχνουν, μάλιστα, ότι δεν πρόκειται για αλλαγή που δεν είναι πρόσκαιρη, αλλά έχει πιο μόνιμα χαρακτηριστικά. Οπως σημειώνουν αρκετοί αναλυτές, η νέα στάση των Σουηδών Δημοκρατών εντάσσεται στο πολιτικό «λίφτινγκ» που επιχειρεί ο ηγέτης τους, Τζίμι Ακεσον, σε μια προσπάθεια να βγάλει πάνω από το κόμμα τη «ρετσινιά» της Ακροδεξιάς και να το καταστήσει έτσι αποδεκτό σε ένα μελλοντικό κεντροδεξιό κυβερνητικό συνασπισμό.

Εκτός αυτού, όμως, μοιάζει να καταγράφεται μια πιο συνολική μετατόπιση στις τάξεις της σουηδικής ελίτ, στο φόντο των εξελίξεων που, τελικά, θα οδηγήσουν σε μια Νέα Τάξη Πραγμάτων. Μόνο που η διαδικασία της μετάβασης προς αυτήν κάθε άλλο παρά βέβαιο είναι ότι θα συντελεστεί με ειρηνικά μέσα – αντιθέτως, πολλοί φοβούνται ότι το διάστημα των δύο και πλέον αιώνων (από το 1814) στη διάρκεια του οποίου η Σουηδία δεν έχει πάρει άμεσα μέρος σε κάποια πολεμική αναμέτρηση μπορεί σύντομα να φτάσει στο τέλος του.

Η κλιμακούμενη αντιπαράθεση στη Βαλτική και η συγκέντρωση τεράστιας δύναμης πυρός στην περιοχή από όλες τις πλευρές δεν αφήνουν περιθώρια αυταπατών…