Μένει φυλακή «διότι δεν συνεμορφώθη»

Γίνεται ένας άνθρωπος που όχι απλώς δεν έχει καταδικαστεί ποτέ για τις κατηγορίες οι οποίες του έχουν αποδοθεί, αλλά για κάποιες από αυτές έχει ήδη αθωωθεί, να βρίσκεται στη φυλακή επί 1.447 ημέρες – όσες, δηλαδή, συμπληρώνει σήμερα ο Οσμάν Καβαλά στο Σιλιβρί; Η προφανής απάντηση είναι ότι στην Τουρκία του Ταγίπ Ερντογάν όλα μπορούν να συμβούν. Ειδικά μετά την απόπειρα πραξικοπήματος της 15^ης Ιουλίου 2016, όταν κάθε κριτική απέναντι στον πρόεδρο και την κυβέρνησή του αναγορευόταν συλλήβδην και χωρίς ιδιαίτερη σκέψη ή αποδείξεις σε αντεθνική και προδοτική πράξη, με αποτέλεσμα η χώρα να επιταχύνει την πορεία της προς ένα καθεστώς που εύκολα μπορεί να χαρακτηριστεί ως σύγχρονος κοινοβουλευτικός ολοκληρωτισμός.

Ο πιο πρόσφατος κρίκος στην αλυσίδα των διώξεων κατά του Καβαλά, οι οποίες ξεκίνησαν – όχι τυχαία – σχεδόν έναν χρόνο μετά το παραπάνω γεγονός, προστέθηκε την περασμένη Παρασκευή. Την ημέρα, δηλαδή, που τα μέλη του δικαστηρίου της Κωνσταντινούπολης αποφάνθηκαν ότι η προφυλάκισή του πρέπει να συνεχιστεί τουλάχιστον ως τις 5 Φεβρουαρίου 2021, οπότε και ορίστηκε η επόμενη ακρόαση για τη νέα κατηγορία που τον βαραίνει αυτή τη στιγμή: της ενεργού ανάμειξης στην απόπειρα ανατροπής του Ερντογάν και της κυβέρνησής του το καλοκαίρι του 2016.

Η παρουσία στην αίθουσα του δικαστηρίου δεκάδων ξένων διπλωματών, εκπροσώπων διεθνών οργανώσεων και δημοσιογράφων, οι εκκλήσεις και πιέσεις που απαιτούσαν την άμεση και άνευ όρων αποφυλάκιση του Καβαλά, καθώς και η οριστική απόφαση που έχει λάβει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων προφανώς δεν έπαιξαν ρόλο στην ετυμηγορία των δικαστών, οι οποίοι είχαν το βλέμμα τους στραμμένο – είτε από πίστη είτε από φόβο – προς το προεδρικό παλάτι. Οπως έχει συμβεί, εξάλλου, με τους περισσότερους από τους προκατόχους τους οι οποίοι ασχολήθηκαν με τον 63χρονο Καβαλά, καθώς είναι φανερό ότι στην Τουρκία παραμένει καταθλιπτική η κυριαρχία του ισλαμοσυντηρητικού κατεστημένου, το οποίο τείνει να πάρει οριστικά διαζύγιο από τη δυτικού τύπου δημοκρατία.

Αθώος, αλλά φυλακισμένος. Εάν τα πράγματα ήταν διαφορετικά, άλλωστε, τότε ο Καβαλά θα έπρεπε να κυκλοφορεί ελεύθερος, έστω και με περιορισμούς, μετά τον περασμένο Φεβρουάριο. Οπως ίσως θυμούνται αρκετοί, στις 18 εκείνου του μήνα, τρία ακριβώς χρόνια μετά την πρώτη του σύλληψη, είχε κριθεί αθώος για τις κατηγορίες της ενορχήστρωσης των διαδηλώσεων στο Πάρκο Γκεζί της Κωνσταντινούπολης, το 2013 – της εξέγερσης, δηλαδή, η οποία είχε αποτελέσει ουσιαστικά την πρώτη μαζική δημόσια έκφραση της εντεινόμενης αμφισβήτησης του Ερντογάν, του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης και των πολιτικών τους.

Λίγες ώρες, όμως, αφότου αφέθηκε ελεύθερος και προτού κοπάσουν οι πανηγυρισμοί της οικογένειας και των φίλων του, εκδόθηκε εις βάρος του νέο ένταλμα, που αφορούσε την κατηγορία για εμπλοκή στο πραξικόπημα και το δίκτυο των γκιουλενιστών. Ετσι, η αστυνομία έσπευσε να τον συλλάβει και να τον οδηγήσει και πάλι στη φυλακή, αναγκάζοντας και τους πλέον δύσπιστους να συνειδητοποιήσουν πως το καθεστώς Ερντογάν έχει βρει στο πρόσωπό του έναν επώνυμο που θα τιμωρεί διαρκώς σκληρά και παραδειγματικά, υπενθυμίζοντας ανά πάσα στιγμή προς πάσα κατεύθυνση πως οι πάντες μπορεί να έχουν την ίδια μοίρα – με την απλή αιτιολογία «διότι δεν συνεμορφώθη προς τας υποδείξεις».

Με άλλα λόγια, μετέτρεψε συνειδητά σε «πολιτικό κρατούμενο» έναν άνθρωπο ο οποίος είχε μέχρι τότε διαπρέψει στον χώρο των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων και της φιλανθρωπίας, αποφεύγοντας την άμεση και ενεργό ανάμειξη στην πολιτική. Εναν τούρκο κοσμοπολίτη επιχειρηματία που έχει γεννηθεί στο Παρίσι και έχει υπάρξει συνιδρυτής αρκετών οργανώσεων και φορέων, ανάμεσα στους οποίους και το «παράρτημα» της αμφιλεγόμενης Open Society Foundation του Τζορτζ Σόρος στην Τουρκία.

Το πογκρόμ συνεχίζεται

Εξαιρέσεις υπάρχουν σε όλους τους κανόνες και το «δόγμα της μηδενικής ανοχής» που εφαρμόζει ο Ερντογάν στην Τουρκία δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση. Μια τέτοια εξαίρεση ήταν και ο αμερικανός πάστορας Αντριου Μπράνσον, ο οποίος επίσης είχε συλληφθεί τον Οκτώβριο του 2016 ως συνένοχος με τους πραξικοπηματίες. Η Αγκυρα αναγκάστηκε να τον αφήσει ελεύθερο δύο χρόνια αργότερα, φροντίζοντας να πέσει στα μαλακά και «μαγειρεύοντας» την ποινή του με τέτοιο τρόπο ώστε να θεωρηθεί πως την είχε εκτίσει – και μάλιστα, χωρίς ο Ερντογάν να πετύχει την ανταλλαγή που επεδίωξε με τον εξόριστο στις ΗΠΑ ιμάμη Φετουλάχ Γκιουλέν.

Οπως είναι γνωστό, πάντως, η ηγεσία και δεκάδες βουλευτές του Κόμματος της Δημοκρατίας των Λαών (HDP), καθώς και η συντριπτική πλειοψηφία των Κούρδων που είχαν εκλεγεί δήμαρχοι στην Ανατολία δεν είχαν την ίδια τύχη, μιας και ο Ντόναλντ Τραμπ και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν έδειξαν ανάλογο ενδιαφέρον ούτε άσκησαν αντίστοιχες πιέσεις. Το αποτέλεσμα είναι ότι ενώ το 2019 το HDP είχε καταφέρει να κερδίσει την πλειοψηφία και τη δημαρχία σε 65 δήμους, στους οποίους κυριαρχεί το κουρδικό στοιχείο, 18 μήνες αργότερα ελέγχει μόλις 7 μικρές πόλεις – και αυτές άγνωστο για πόσο ακόμη…

Αξίζει να σημειωθεί ότι συνολικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν καταφέρει να συλλέξουν διάφορες οργανώσεις και διεθνή ΜΜΕ, πάνω από 160.000 στελέχη του κρατικού τομέα – δικαιοσύνη, στρατός, αστυνομία, εκπαίδευση κ.λπ. – έχουν διωχθεί, απολυθεί ή τεθεί σε αναστολή από το αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 2016 ως σήμερα, εκ των οποίων κάπου 77.000 έχουν συλληφθεί και παραπεμφθεί σε δίκη ως γκιουλενιστές. Εκτεταμένες υπήρξαν οι διώξεις και στον χώρο των μίντια, αλλά και σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, ενώ σε επίπεδο μειονοτήτων αυτοί που πληρώνουν το πιο βαρύ τίμημα είναι αναμφίβολα οι σχεδόν 15 εκατ. Κούρδοι της Τουρκίας.