Κάτω από τα φιγουρίνια, η γνώση

Φέτος η μόδα δεν φοριέται. Διαβάζεται. Σε αυτήν την παράξενη στιγμή, ας δώσουμε άλλη κατεύθυνση στην επιθυμία μας για αυτόν τον κόσμο της ανεξάντλητης δημιουργικότητας, φτιαγμένο με ίνες, χρώματα, εκκεντρικές εμπνεύσεις, ευφυείς σχεδιασμούς. Συνηθισμένοι όπως είμαστε στην επιθετική αλλαγή των ρούχων, στην αυθόρμητη υιοθέτηση του «τωρινού» και του «νέου», στην απόκτηση του αντικειμένου που ξεχωρίζει ως το πιο επιθυμητό, η επαφή μας με τη μαγική στιγμή της μόδας χάνεται. Φυσικά και ο κόσμος της διακατέχεται από την επιπόλαια χαρά του ξοδέματος, της εναλλαγής των στυλ, του ανταγωνισμού με τον όποιον άλλο στην κατάκτηση μιας ταυτότητας του εαυτού μας που θα αναγνωριστεί «μοναδική».

Αφού λοιπόν η πανδημία περιορίζει τις μετακινήσεις, τις αφορμές για κοινωνική ζωή και αφού λείπει το πεδίο δράσης και ανάπτυξης των ρούχων, δηλαδή ο δρόμος και τα μάτια του κόσμου, ας δούμε τη μόδα στις σελίδες των βιβλίων. Και είναι πολλά και ποικίλα. Σε εικόνες και σε λέξεις. Οι ιστορίες τους έρχονται από το παρελθόν για να συναντηθούν με το τώρα. Και οι πρωταγωνιστές τους, άνθρωποι όλοι με δηλωμένο πάθος στην αναζήτηση ενός αυθεντικού ξαφνιάσματος. Αυτού που επικυρώνει την αξία της μόδας.

The First Book of FASHION. The Book of Clothes of Matthaeus and Veit Konrad Schwarz of Augsburg (εκδ. Bloomsbury). Ο λογιστής από το Αμβούργο Ματέους αντ Βάιτ Κόνραντ Σβαρτζ θα λέγαμε ότι είναι ο γεννήτορας των selfies. Τα ποσά που ξόδευε για το ντύσιμό του από το 1520 έως το 1560 όχι μόνο ήταν υπέρογκα, αλλά ανέθετε και στους καλλιτέχνες της πόλης να ζωγραφίζουν τα πορτρέτα του κάθε φορά που αποκτούσε κι ένα νέο σύνολο. Το εικονογραφημένο «βιβλίο της μόδας» που γνώριζαν έως τον 18ο αιώνα μόνο οι ακαδημαϊκοί ερευνητές κυκλοφορεί σε μια κασετίνα μεγάλων διαστάσεων και σε e-book για να μονοπωλήσει την περιέργειά μας να μάθουμε πώς ο λογιστής του Αμβούργου ανελίχθηκε κοινωνικά χάρη στην γκαρνταρόμπα του.

About Time, The Costume Institute FASHION Εxhibition Catalogue. Ο κατάλογος της έκθεσης του ΜΕΤ με τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες και τα δοκίμια που τις συνοδεύουν εξηγεί ότι υπάρχουν πολλά «βλέμματα» για να επεξεργαστείς ένα ρούχο και να «αφουγκραστείς» την περιγραφή του για την εποχή που δημιουργήθηκε, ποιες ανάγκες του κοινωνικού περίγυρου εξυπηρετούσε και υπογράμμιζε, για ποιους λόγους τόνιζε ή έκρυβε διαφορετικά μέρη του σώματος.

Εμίλ Ζολά, Στον Παράδεισο των Κυριών, μτφ. Ιφιγένεια Μποτουροπούλου, εκδ. Στερέωμα. Το πέρασμα στους μοντέρνους καιρούς συμβαίνει στις βιτρίνες των πολυκαταστημάτων της γαλλικής πρωτεύουσας, με τον Ζολά να γράφει ένα μυθιστόρημα που, αν και αποτυπώνει τη γέννηση του εμπορίου της μόδας στο Παρίσι του 19ου αιώνα, η δύναμη της λογοτεχνίας του αντικαθρεφτίζει το δικό μας παρόν.

Claire Wilcox, Patchwork. Α Life Amongst Clothes (εκδ. Bloomsbury). Η συγγραφέας υπήρξε επιμελήτρια μόδας στο Μουσείο Βικτωρίας και Αλβέρτου στο Λονδίνο και σε εκείνη οφείλουμε τη συγκινητική έκθεση «Alexander McQueen: Savage Beauty» και τη σπάνια στο μείγμα των έργων έκθεση «Frida Kahlo: Making Herself Up». Στο αυτοβιογραφικό «Patchwork» ενώνει τις ραφές της ζωής της έτσι όπως τη βίωσε μαζί με τα ρούχα. Εκείνα που είχε για δική της χρήση, αλλά και όσα ανακάλυψε όταν τα υποδεχόταν ως υπεύθυνη συλλογών ενδυμάτων του V&A. Το μαύρο νυφικό και ένα ζευγάρι βάτες από δέρμα νεογνών κροκοδείλων είναι μόνο μία εκδοχή από τις βιωματικές αφηγήσεις της.