Ενοχοι και οι 14 για τις επιθέσεις

Μέσα σε μια κλούβα της αστυνομίας, με κατεύθυνση τη φυλακή: «Ο Θεός ξαναμπαίνει στη θέση του». Με αυτό το σκίτσο του Φρανσουά Μπουκ και αυτή τη συνοδευτική λεζάντα στο πρωτοσέλιδό του κυκλοφόρησε χθες το πάντα αιρετικό «Charlie Hebdo». Οχι τυχαία: έπειτα από μια ακροαματική διαδικασία που διήρκεσε 54 ημέρες, το ειδικό κακουργιοδικείο του Παρισιού ανακοίνωσε λίγο αργότερα τις ποινές των συνολικά 14 ανθρώπων που δικάζονταν – οι τρεις ερήμην – για τον ρόλο τους στην προετοιμασία των τζιχαντιστικών επιθέσεων του 2015 ενάντια στο «Charlie Hebdo» καθώς και το εβραϊκό παντοπωλείο Hyper Cacher. Οι κατηγορούμενοι κρίθηκαν ένοχοι για ένα εύρος αδικημάτων, που κυμαίνονται από τη συμμετοχή σε εγκληματικό δίκτυο έως τη «συνενοχή» σε τρομοκρατικά εγκλήματα. Εξ ου και οι ποινές: από τέσσερα χρόνια φυλάκιση έως και ισόβια κάθειρξη.

Οι τρεις βασικοί δράστες των επιθέσεων του τριημέρου 7-9 Ιανουαρίου του 2015 στο Παρίσι, οι αδελφοί Κουασί, που σκότωσαν συνολικά 12 ανθρώπους στα γραφεία του «Charlie Hebdo», και ο Αμεντί Κουλιμπαλί, που σκότωσε μία αστυνομικό στο Μονρούζ και τέσσερις ακόμα ανθρώπους στο Hyper Cacher, έπεσαν νεκροί από αστυνομικά πυρά. Ομως όλοι όσοι δικάζονταν από τις αρχές Σεπτεμβρίου στο Παρίσι θεωρούνταν, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, συνεργοί τους. Η βαρύτερη ποινή, τα ισόβια, επιβλήθηκαν (συμβολικά, πρωτίστως) στον Μοαμέτ Μπελουσίν, ο οποίος εγκατέλειψε μαζί με τον αδελφό του Μεχντί Μπελουσίν τη Γαλλία μετά τις επιθέσεις και πιστεύεται πως σκοτώθηκε, όπως και ο αδελφός του, πολεμώντας στο πλευρό του ISIS στη Συρία: θεωρείται ως μέντορας του Αμεντί Κουλιμπαλί και καταδικάστηκε για συνενοχή στις επιθέσεις. Σε τριάντα χρόνια κάθειρξη καταδικάστηκε ερήμην μία ακόμα διαφυγούσα στη Συρία, η 32χρονη πρώην σύντροφος του Κουλιμπαλί, Χαγιάτ Μπουμεντιέν, η οποία πιστεύεται ωστόσο ότι παραμένει εν ζωή.

Η ίδια ποινή, τριάντα χρόνια κάθειρξη, επιβλήθηκε και στον 35χρονο Γαλλο-τούρκο Αλί Ριζά Πολάτ, ο οποίος περιγράφηκε ως «συνδετικός κρίκος» στην οργάνωση των επιθέσεων και πιστεύεται πως εφοδίασε τους τρεις δράστες με όπλα και πυρομαχικά. Τρεις ακόμα κατηγορούμενοι κρίθηκαν ένοχοι για σύμπραξη με τους τρομοκράτες και καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης που κυμαίνονται από τα 13 έως τα 20 χρόνια, ενώ οι επτά τελευταίοι καταδικάστηκαν απλώς για συμμετοχή σε εγκληματικό δίκτυο, όχι σε τρομοκρατικές ενέργειες, και καταδικάστηκαν σε ποινές 4-10 χρόνων. Οπως σημείωνε η «Le Monde», οι ποινές ήταν γενικά χαμηλότερες από εκείνες που διεκδικούσε η εισαγγελία: «Δείχνουν την έγνοια των δικαστών να εξετάσουν ενδελεχώς την ευθύνη κάθε κατηγορούμενου χωρίς να ενδώσουν στο συναίσθημα». Γιατί ήταν μια δίκη ιδιαίτερα φορτισμένη, με τις καταθέσεις των 144 μαρτύρων, των 14 ειδικών και των 200 ενδιαφερόμενων μερών, πρωτίστως φίλων και συγγενών των θυμάτων, να φέρνουν συχνά δάκρυα στα μάτια των παρευρισκομένων.

Με αυτή την ετυμηγορία, έγραφε χθες στο κύριο άρθρο του «Charlie Hebdo» ο Riss, επιζών της επίθεσης και νυν διευθυντής σύνταξης του σατιρικού περιοδικού, «ο κύκλος της βίας που άνοιξε (…) μέσα στα γραφεία του “Charlie Hebdo” επιτέλους θα κλείσει. Τουλάχιστον σε ποινικό επίπεδο, γιατί ανθρώπινα οι επιπτώσεις του δεν θα σβήσουν ποτέ, όπως επιβεβαίωσαν οι μαρτυρίες των θυμάτων στο δικαστήριο». Σύμφωνα με τον Riss, «η μεγάλη δυσκολία» ήταν να «αποδειχθεί η ευθύνη των κατηγορουμένων. Δεν πρέπει να ονειρευόμαστε, σε αυτή τη δίκη, όπως και σε τόσες άλλες, η απόλυτη απόδειξη δεν υπάρχει». Για τον ίδιο, η ιστορική αυτή δίκη ήταν «πρωτίστως η δίκη αυτής της πολιτικής τρομοκρατίας που αποκαλούμε ισλαμισμό». Ολα αυτά σε μια περίοδο ανανεωμένης πολεμικής γύρω από την (ανα)δημοσίευση σκίτσων του προφήτη Μωάμεθ από το «Charlie», με φόντο νέες, πολλαπλές τζιχαντιστικές επιθέσεις στη Γαλλία και την προώθηση, από την κυβέρνηση Μακρόν, ενός νομοσχεδίου κατά του «ισλαμικού αυτονομισμού».