Οι Ρεπουμπλικανοί δεν έχουν μάθει το μάθημά τους

Ο Τζο Μπάιντεν έχει κερδίσει τόσο πολλά που, από ό,τι φαίνεται, έχει κουραστεί να νικάει. Αυτή ήταν η ουσία της ομιλίας του το βράδυ της Δευτέρας, μετά την ψηφοφορία στο Κολλέγιο των Εκλεκτόρων που επισημοποίησε τη νίκη του επί του Ντόναλντ Τραμπ. Πιο συγκεκριμένα, ο εκλεγμένος πρόεδρος ξεχώρισε εκείνους τους θαρραλέους εκλογικούς αξιωματούχους – τόσο Δημοκρατικούς όσο και Ρεπουμπλικανούς – που αρνήθηκαν να αφήσουν τις επιθέσεις του Τραμπ στις εκλογές να τους εκφοβίσουν.

«Οφείλουμε σε αυτούς τους δημόσιους λειτουργούς ένα χρέος ευγνωμοσύνης», δήλωσε, «και η δημοκρατία μας επέζησε χάρη σε αυτούς». Δεν ανέφερε συγκεκριμένα ονόματα, μπορεί όμως κανείς να υποθέσει πως μιλούσε για συντηρητικούς όπως ο υπουργός Εξωτερικών της Τζόρτζια, Μπραντ Ράφενσμπεργκερ, που ξεσκέπασε δημοσίως ως αναληθείς φιλοτραμπικές θεωρίες συνωμοσίας, ή τον εκλογικό αξιωματούχο της Τζόρτζια Γκάμπριελ Στέρλινγκ, που προειδοποίησε ότι η στάση του αμερικανού προέδρου υποκινεί σε βία και έχει έκτοτε δεχθεί μπαράζ απειλών κατά της ζωής του.

Από ρητορικής πλευράς, ο εκλεγμένος πρόεδρος ορθώς επαίνεσε το θάρρος εκείνων των Ρεπουμπλικανών που αντιστάθηκαν στις προσπάθειες του Τραμπ να ακυρώσει το εκλογικό αποτέλεσμα. Δικαίως, επίσης, κήρυξε νίκη της δημοκρατίας. Δουλειά του είναι να πάει τη χώρα εμπρός. Σε ό,τι αφορά ωστόσο τη μακροπρόθεσμη επιβίωση της αμερικανικής δημοκρατίας, η έκβαση παραμένει αβέβαιη. Γιατί, ακόμα και οι ρεπουμπλικανοί αξιωματούχοι που όρθωσαν με το μεγαλύτερο θάρρος και πατριωτισμό το ανάστημά τους στον Τραμπ εξακολουθούν να μην το καταλαβαίνουν: η μεγαλύτερη απειλή για το αμερικανικό πείραμα δεν είναι ο επίδοξος δυνάστης που ετοιμάζεται να βγει από την πόρτα. Είναι το πολιτικό κόμμα του οποίου εξακολουθεί να ηγείται, το οποίο εξακολουθεί να ενσαρκώνει.

Το πρόβλημα ξεκινά από τη σχέση του ρεπουμπλικανικού κατεστημένου με την ίδια την πραγματικότητα. Από τη δεκαετία του 1980 τουλάχιστον, οι συντηρητικοί έχουν αγκαλιάσει θεωρίες που δεν υποστηρίζονται από αποδείξεις. Τα τελευταία χρόνια, όμως, καθώς οι Ρεπουμπλικανοί μετατρέπονταν από το κόμμα του Ρέιγκαν στο κόμμα του Μιτς Μακόνελ, το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα έχει περάσει από τη χειραγώγηση των δεδομένων στην ολοκληρωτική απόρριψή τους.

Για να είναι κανείς σήμερα ένας ενημερωμένος ρεπουμπλικανός πολιτικός, πρέπει να ενστερνιστεί μία σειρά απόψεων που είτε δεν έχουν καμία βάση είτε είναι αποδεδειγμένα αναληθείς: η κλιματική κρίση δεν είναι αληθινή· οι νόμοι για την ασφάλεια των όπλων δεν περιορίζουν τη βία των όπλων· οι μάσκες δεν περιορίζουν τη διασπορά του Covid-19. Το ρεπουμπλικανικό κατεστημένο είναι επίσης ολοένα και πιο πρόθυμο να στερήσει από εκλογείς με δικαίωμα ψήφου τα εκλογικά τους δικαιώματα. Από το 2008 έως το 2016, η Αμερική έχασε 10% των εκλογικών της κέντρων, με τις μειώσεις να πλήττουν βαρύτερα τις κοινότητες μειονοτήτων. Ακόμα πιο ευρείες εκκαθαρίσεις έχουν πετάξει εκατομμύρια καταγεγραμμένους ψηφοφόρους με δικαίωμα ψήφου από τους εκλογικούς καταλόγους «κόκκινων» πολιτειών.

Η άγρια προσπάθεια υφαρπαγής των εκλογών από τον Τραμπ είναι πρωτοφανής για την αμερικανική ιστορία. Δεν ήρθε όμως από το πουθενά. Ο Τραμπ απλώς απορρόφησε την επικρατούσα άποψη του κομματικού του κατεστημένου – ότι είναι αποδεκτό να κερδίζεις τις εκλογές με οποιοδήποτε μέσο. Αυτό το στάτους κβο – ένα Ρεπουμπλικανικό Κόμμα που επιτίθεται στη δημοκρατία χωρίς να την απορρίπτει εξ ολοκλήρου – δεν μπορεί να συνεχιστεί.

Ο Ντέιβιντ Λιτ είναι πρώην λογογράφος του Μπαράκ Ομπάμα και συγγραφέας του βιβλίου Thanks, Obama and Democracy in One Book or Less