Δυο τρυγόνια, δυο καρπούζια

Συνομιλώντας με διαφόρους ανθρώπους τον τελευταίο καιρό, στα διαλείμματα των εξόδων μου στον δρόμο, έμαθα κάτι που ενώ αρχικώς με εξέπληξε και στη συνέχεια με θύμωσε, εν τέλει, όπως εξελίχθηκε η ιστορία, με συγκίνησε.

Στην προσπάθειά τους, όπως μαθαίνω, να περικόψουν όσο το δυνατόν περισσότερες δαπάνες προκειμένου να γλιτώσουν περαιτέρω οικονομικές ζημίες (αν βέβαια έχουν όντως ζημίες διότι αυτό δεν το ξέρουν παρά μόνο οι ίδιες), κάποιες εταιρείες, όνομα και μη χωριό, «κτυπούν» κάτω από τη μέση. Εμαθα για παράδειγμα, ότι μια εταιρεία (και δεν θα είναι φυσικά η μόνη) ασκεί πιέσεις ώστε το «Χ» πόστο όπου ο εργαζόμενος κάνει κάτι συγκεκριμένο, να ενσωματωθεί  στη «δικαιοδοσία» ενός άλλου εργαζόμενου, σε διαφορετικό, «Ψ» πόστο.

Δίνω μια εικόνα: η τάδε εταιρεία μοιράζει καθημερινά τα προϊόντα της σε διάφορα μαγαζιά. Ενα μέρος αυτής της δουλειάς ανήκει στον μεταφορέα των προϊόντων που τα παραδίδει στα καταστήματα και ένα άλλο μέρος στον εισπράκτορα των χρημάτων για αυτά τα προϊόντα, η οποία είσπραξη γίνεται σε διαφορετική ώρα της ημέρας, ή τέλος πάντων κάποια άλλη στιγμή.

Αλλουνού παπά ευαγγέλιο η πρώτη δουλειά και αλλουνού η δεύτερη. Φανταστείτε τώρα ότι μέσα στην κρίση την οποία όλοι ζούμε, η εταιρεία να αποφασίσει να προσθέσει στα καθήκοντα του μεταφορέα των προϊόντων, εκείνα του εισπράκτορα. Αυτομάτως η θέση του εισπράκτορα καταργείται και ο μεταφορέας είναι αναγκασμένος, προφανώς με τον ίδιο μισθό, να λειτουργήσει μέσα στο πλαίσιο αυτού που ο λαός συνηθίζει να λέει «με ένα σμπάρο δυο τριγόνια».

Εκ πρώτης, αυτή η μέθοδος ίσως να ακούγεται συμφέρουσα για τα οικονομικά της εταιρείας και για να είμαι ειλικρινής δεν είμαι εναντίον στην αύξηση αρμοδιοτήτων στους εργαζομένους αρκεί να υπάρχει μια συνάφεια στις αρμοδιότητες αυτές, να μην μπλέκουν δηλαδή μεταξύ τους άσχετα πράγματα. Εν προκειμένω, αν αυτή η ιδέα προχωρήσει ενδεχομένως να δημιουργήσει προβλήματα στην ίδια την εταιρεία.

Ο μεταφορέας που θα αναγκαστεί να γίνει και εισπράκτορας πού αλήθεια θα πρέπει να δώσει προτεραιότητα; Στην παράδοση των προϊόντων με τους δεκάδες σταθμούς καθημερινά σε όλη την Αθήνα, με την πίεση της ώρας, με τις απρόβλεπτες παγίδες στους δρόμους και με τους άλλους αστάθμητους παράγοντες να τον απειλούν, ή στη σωστή καταμέτρηση των χρημάτων από τα καταστήματα η οποία θα πρέπει να γίνεται με ταχύτητα αφού τα κλάξον θα ουρλιάζουν και τα άλλα μαγαζιά θα περιμένουν; Και αν ο υπάλληλος κάνει, όπως είναι φυσικό,  κάποιο λάθος; Αν τα χρήματα βγουν λιγότερα από όσο θα έπρεπε; Τι γίνεται σε αυτή την περίπτωση; Φυσικά θα έχει εκείνος την ευθύνη και εκείνος θα πρέπει να λογοδοτήσει στην εταιρεία ως εισπράκτορας. Ο μεταφορέας. Μήπως η εταιρεία θα πρέπει να σκεφτεί ότι εκτός από τη ρήση «μ’ ένα σμπάρο δυο τρυγόνια» υπάρχει και εκείνη που λέει «δυο καρπούζια κάτω από την ίδια μασχάλη δεν χωράνε»;

Ομως στην αρχή του κειμένου αναφέρθηκα σε τρία συναισθήματά μου όταν έμαθα αυτή την ιστορία. Εκπληξη, θυμός αλλά και  συγκίνηση. Γιατί συγκινήθηκα; Διότι κάποιοι μαγαζάτορες μπορούν να πουν όχι στην εταιρεία, έχουν το δικαίωμα να μη συμφωνήσουν με αυτή τη μέθοδο και να απαιτήσουν τον παραδοσιακό τρόπο λειτουργίας που φυσικά είναι και ο σωστός. Ετσι λειτούργησε ο φίλος μαγαζάτορας από τον οποίο έμαθα αυτή την ιστορία. Και μπράβο του.

Λέμε και ξαναλέμε ότι στους δύσκολους καιρούς που ζούμε, έννοιες όπως συνεργασία, συμπαράσταση και στοιχειώδης ανθρωπιά είναι περισσότερο αναγκαίες από ποτέ. Αυτονόητο θα μου πείτε. Ναι, είναι. Ομως όταν λέμε κάτι με τέτοια βεβαιότητα, όταν επαναλαμβάνουμε το προφανές σε σημείο κουραστικό, κατά πόσο αλήθεια είμαστε διατεθειμένοι να το κάνουμε πράξη άπαξ και η κρίσιμη ώρα έρθει;

Γιατί αυτό που έχω καταλάβει είναι ότι πολύ εύκολα, μπροστά στα πολύ δύσκολα, κάνουμε τα στραβά μάτια, ή να το πω αγοραία, «μόκο» επιτρέποντας να συμβαίνουν πράγματα γύρω μας με τα οποία δεν συμφωνούμε· πράγματα που σε παλιότερους καιρούς θα μας ωθούσαν να μιλήσουμε, ακόμα και να φωνάξουμε.