Η Ελλάδα στη δαγκάνα Αγκυρας και Βερολίνου

Ευτυχείς είναι οι Τούρκοι με τα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής. Ορθώς. Η γερμανική ασπίδα που τους σκεπάζει έκανε πάλι πολύ καλή δουλειά. Η ΕΕ μετέθεσε ξανά στο αόριστο μέλλον τη λήψη αόριστων μέτρων κατά της Αγκυρας. Η Ενωση αθέτησε ξανά τις ίδιες τις αποφάσεις της. Και πρακτικά έδωσε το πράσινο φως στην Τουρκία να συνεχίσει να προκαλεί. Ομως το τι κάνει ή δεν κάνει η ΕΕ είναι γνωστό από καιρό. Και τελικά δευτερεύον. Το ζήτημα είναι τι κάνει η Ελλάδα. Οπως αποδείχθηκε στη Σύνοδο, κοιτάει. Η ελληνική πολιτική είναι λίγη και αμήχανη, εσωτερικά διχασμένη και, εκ του αποτελέσματος, ατελέσφορη. Η Ελλάδα έμεινε στον ρόλο του θεατή που δεν επηρεάζει τις ερήμην της δυσμενείς εξελίξεις. Τώρα που η κυβέρνηση βλέπει «επιτυχία» σε όλα αυτά και κομπάζει, αντί να ιδρώνει, μόνον εκείνη το ξέρει. Τουλάχιστον, ας μη λέει πράγματα που την εκθέτουν. Οπως την αστειότητα ότι «η απειλή κυρώσεων είναι το καλύτερο εργαλείο». Είπαμε, διαστρέβλωση. Αλλά πόση;

Ενα εσωτερικό ελληνικό πρόβλημα που είχε φανεί σε όλη του την έκταση λίγες ημέρες πριν από τη Σύνοδο, είναι η πλήρης διάσταση απόψεων μεταξύ του υπουργού Εξωτερικών και του Πρωθυπουργού. Οσοι ήθελαν πρωτίστως να ελπίζουν παρά να αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα, είχαν την ελπίδα ότι οι σκληρές απόψεις Δένδια για τη γερμανική πολιτική και τον ρόλο της στα ελληνοτουρκικά ήταν ένας προπομπός αλλαγής στάσης Μητσοτάκη. Οι ελπίδες έμειναν τέτοιες. Διαψεύστηκαν. Η Ελλάδα ούτε αξιοποίησε τις θεσμικές της δυνατότητες, ούτε κατάφερε να ενεργοποιήσει συμμαχίες. Δεν μπόρεσε. Σε αυτό φταίει (και) το μεικτό της μήνυμα. Την ώρα που ο υπουργός Εξωτερικών στηλιτεύει το Βερολίνο, ο Πρωθυπουργός εξακολουθεί να συντάσσεται μαζί του. Το φόβητρο του Βερολίνου αποδείχθηκε και πάλι σχεδόν εξίσου ισχυρό με αυτό της Αγκυρας. Δεν θέλησε να αντιδράσει στους Γερμανούς. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Και όλα τα άλλα είναι απέλπιδες καλλωπισμοί της. Φυσικά, αυτό ήταν κάτι απολύτως αναμενόμενο για όποιον δεν θέλει να έχει αυταπάτες.

Η Ελλάδα έχει βρεθεί για τα καλά μέσα σε μία ισχυρή δαγκάνα. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η Αγκυρα. Και από την άλλη το Βερολίνο. Από τη μία η δαγκάνα πιέζει με κλιμακούμενες απειλές. Από την άλλη όχι απλώς εξουδετερώνει κάθε δυνατότητα ελληνικής αντίδρασης, μα κάτι περισσότερο: προσπαθεί, ακόμα και σήμερα, υπό αυτές τις συνθήκες, να σύρει την Ελλάδα σε έναν διάλογο όπως ακριβώς τον θέλουν οι Τούρκοι. Οι γερμανικές απόπειρες για οργάνωση αυτού του διαλόγου κάθε άλλο παρά έχουν σταματήσει όλο αυτό το διάστημα. Αντιθέτως επιτείνονται. Γι’ αυτό ο Ερντογάν αναφέρθηκε εκ νέου στον διάλογο λίγο πριν από τη Σύνοδο κατηγορώντας την Ελλάδα ότι ψεύδεται. Και ότι αποφεύγει να καθίσει στο τραπέζι των άνευ όρων διαπραγματεύσεων. Που εξακολουθεί να παραμένει ο στόχος και της Τουρκίας και της Γερμανίας.

Το γιατί η Γερμανία ακολουθεί αυτή την πολιτική είναι ξεκάθαρο. Εχει αναλυθεί και δεν αποτελεί μυστήριο. Ξεκάθαρο είναι επίσης το τι κάνει η Τουρκία. Εκείνο που γίνεται όλο πιο ερεβώδες, είναι το τι κάνει η Ελλάδα. Ή ακριβέστερα τι νομίζει ότι κάνει. Η εικόνα μίας χώρας που δεν είναι σίγουρη ούτε γι’ αυτό που μπορεί ούτε γι’ αυτό που θέλει, κάθε άλλο παρά τη βοηθά να αντιμετωπίσει το πρόβλημα. Αντίθετα, επιβεβαιώνει στους πάντες, εχθρούς και φίλους, ότι η Τουρκία ξέρει πού, πώς και γιατί πιέζει. Αγνωστος παραμένει επίσης ο παράγοντας κλειδί: το αν και πώς θα αλλάξει η στάση των ΗΠΑ. Πάντως, με τη γενική στρατηγική Μπάιντεν να συμβαδίσει με την Ευρώπη, η προοπτική μοιάζει μάλλον δυσοίωνη.