Να νοικιάζει κανείς ή να μη νοικιάζει;

Ποιος δίδαξε πρώτος ότι το real estate είναι αποτρόπαιο και δακτυλοδεικτούμενο; Ποιος διόγκωνε με συμπληρώματα ταξικότητας την έννοια του κέρδους, των ταξιδιών και των αποδράσεων; Σ’ αυτή την καταγωγική περίοδο οφείλει να αναζητήσει κανείς τον σημερινό διαγκωνισμό εντυπώσεων στα παράλια της Λαυρεωτικής.

Η καύσιμη ύλη της Αγανάκτησης είχε αποκαλυφθεί πολύ νωρίς στη δεκαετία που μας στοιχειώνει. Ηταν η κοινωνική μνησικακία στις πολλαπλές εκδοχές της. Οσοι αυτοχρίζονταν «ηγέτες του λαού» πρόσφεραν σαν αντίδωρο το αφήγημα της ταπεινής προέλευσης. Μια κατοικία στην Κυψέλη γινόταν το λίκνο της επανάστασης, η Γκράβα το σχολείο της επιφοίτησης και το Αιγάλεω έδινε πιστοποιητικό λαϊκοφροσύνης (με ελάχιστη φοίτηση τα δύο χρόνια, σύμφωνα με τον Δημήτρη Τζανακόπουλο). Εκείνος ήταν ένας κόσμος περίκλειστος. Δεν άφηνε να τον διαβρώσουν οι νόμοι της ελεύθερης οικονομίας, δεν συναγελαζόταν με επιχειρηματίες, δεν επικροτούσε την τρυφηλή ζωή των βορείων προαστίων. Ηθελε να αυτοπροβάλλεται σαν ένα γαλατικό χωριό, έτοιμο να πολεμήσει τους ταξικούς εχθρούς του επιδεικνύοντας σαν παράσημο την τυφλότητα προς τα «τζάκια». Η υπόδειξη για παχυλές δηλώσεις εισοδήματος εντός του γαλατικού χωριού ή για διεσταλμένο εμβαδόν τετραγωνικών μέτρων θεωρούνταν προβοκάτσια του εχθρού. Στο «ηθικολόγιο» της πρώτη φορά Αριστεράς η ευημερία καταργούσε το τεκμήριο της αθωότητας μόνο για τους άλλους. Θα πρέπει να φτάσουμε στο 2020 για να ακουστεί ότι «ο πλουτισμός… δεν είναι παράνομος, είναι θεμιτός» (από τον Νίκο Παππά για το «πόθεν έσχες του Δημήτρη Παπαδημούλη).

Κι όμως, ο ΣΥΡΙΖΑ έριχνε στην άλλη πλευρά τα θεμέλια για το αντι-αφήγημα. Τα σπίτια των αντιπάλων έφεραν από την κατασκευή τους το στίγμα της ενοχής. Από το κέντρο της Αθήνας και την Κρήτη ως το Παρίσι: το «σπίτι του Βολταίρου» θα πέσει στο ενυδρείο των social media σαν κηλίδα αίματος που προσελκύει καρχαρίες. «Κατέχουν, άρα φταίνε» διαλαλούν στις κερκίδες του Twitter. Με αυτό το σλόγκαν οι φρουροί της Β’ Αθηνών ξεκινούν την κάθοδο προς τον λαό αδιαφορώντας για τη συσσωρευμένη οργή που έβαλε φωτιά στα κράσπεδα της πόλης. Οσοι βρίσκονταν απέναντι υπέγραφαν την ενοχή τους με το Ε9. Ακόμη και πριν από τις τελευταίες εκλογές η φαρέτρα ποτέ δεν ξέμεινε από τη «μεσοτοιχία με τη βίλα Χριστοφοράκου». Είναι το ίδιο επιχείρημα που προβάλλεται τις τελευταίες ημέρες ως αμυντική γραμμή. Πριν από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο παρόμοια ερωτήματα για το «ενοίκιο των 500 ευρώ» τα έχει θέσει ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ στην επιχείρηση αγανάκτησης. Τότε που έλληνες πολιτικοί έπρεπε να αποδεικνύουν ότι δεν είναι δωρολήπτες. Μόλις λίγες ημέρες πριν ο Αλέξης Τσίπρας συγκεφαλαίωσε τον νέο θούριο απέναντι στην κυβέρνηση με αναγνωρίσιμες αναφορές σε πρόσωπα του πρωθυπουργικού περιβάλλοντος: «Είσαστε μία κυβέρνηση γεμάτη Λουδοβίκους και Μαρίες Αντουανέτες. Δεν είσαστε κυβέρνηση των Αθηνών αλλά των Βερσαλλιών. Οι εικόνες αυτές εξοργίζουν τους πολίτες που βιώνουν έναν ιδιαίτερο αυταρχισμό». Οι Βερσαλλίες απέναντι στην Κυψέλη, δηλαδή. Και η λαϊκή οργή απέναντι στη λαιμητόμο.

ΓΡΑΒΑΤΑ ΛΥΜΕΝΗ. Οι διακοπές ή το ενοίκιο ενός τέως πρωθυπουργού δεν ανήκουν στην ατζέντα της πολιτικής αντιπαράθεσης. Γιατί να διυλίζει κανείς μισθωτήρια συμβόλαια την εποχή της πανδημικής κρίσης; Εκτός εάν ο ίδιος έχει παραχωρήσει έδαφος στην ατζέντα. Εκτός εάν η επίκληση του «ηθικού πλεονεκτήματος» αναπληρώνει το έλλειμμα αντιπολιτευτικού λόγου και προσλαμβάνει διαστάσεις ιερού αξιώματος. Στην περίπτωση αυτή τα ριφλέξ της τρυφηλής Αριστεράς ενεργοποιούνται πρωτίστως για τον ίδιο τον κόσμο του ΣΥΡΙΖΑ. Οταν έχεις γαλουχήσει το στράτευμα με την εαμίτικη μυθολογία και το ιδεώδες του Αιγάλεω, η πρώτη παρεκτροπή μπορεί να αποβεί ανεξέλεγκτη. Ειδικά εάν η απόδραση συμβαίνει εν κρυπτώ και παραβύστω. Και υπήρξε τέτοια. Πριν από το εξοχικό Βρωμοπήγαδο υπήρξε το κότερο. Και τα πούρα. Λέξεις που περίμεναν να φορτίσει κανείς το ταξικό τους φορτίο. Κατά μία έννοια, η δουλειά της τότε αντιπολίτευσης δεν ήταν δύσκολη. Η προεργασία είχε γίνει από τους κήρυκες της αριστερής σεμνότητας, που κατέληξε ευσεβισμός στα ανοιχτά του Ιονίου. Το σκηνικό που είχε ξεκινήσει με γιαούρτια, μούντζες και αφίσες εναντίον πολιτικών κατέληξε γραβάτα λυμένη στην πλώρη ενός γιωτ. Δεν είναι καν ζήτημα ανταπόδοσης. Είναι ζήτημα πολιτικής τακτικής. Ο Αλέξης Τσίπρας υπερεπένδυσε από το 2010 στην τοξικότητα της ταξικότητας. Η Αριστερά που ευαγγελιζόταν αναγόρευσε την «αγιασμένη φτωχοποίηση» σε συνθήκη ζωής. Ο μιζεραμπιλισμός μετρούσε σαν πιστοποιητικό κοινωνικού φρονήματος. Οι πλούσιοι ήταν στιγματισμένοι με το προπατορικό αμάρτημα της αχαλίνωτης επιθυμίας. Με τον τρόπο αυτό έδωσε, όμως, τα όπλα στους πολιτικούς του αντιπάλους για να καταγγέλλουν σήμερα την τακτική του. Εδωσε μόνος του τα κλειδιά για να μπουν στο σπίτι.