Ο Mπόρις παίζει τα ρέστα του

«Η τελευταία ευκαιρία για την αποφυγή ενός no deal»: με αυτόν τον τρόπο προανήγγειλε ο διεθνής Τύπος το δείπνο που μοιράστηκαν χθες το βράδυ, παραμονή της ευρωπαϊκής συνόδου κορυφής, στις Βρυξέλλες ο βρετανός πρωθυπουργός, Μπόρις Τζόνσον και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μαζί με τους επικεφαλής διαπραγματευτές τους – το πρώτο τετ-α-τετ των δύο ηγετών μετά την επίσημη αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, τον περασμένο Ιανουάριο. Αντίστοιχες ηχηρές προειδοποιήσεις βέβαια έχουν ακουστεί πολλές τα τέσσερα χρόνια που διαρκεί η κρίση του Brexit: αν δεν αρθεί όμως το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις για τη μελλοντική εμπορική σχέση Ηνωμένου Βασιλείου – ΕΕ, η Βρετανία θα εξέλθει στο τέλος της χρονιάς από την τροχιά της Ευρωπαϊκής Ενωσης με άτακτο, χαώδη και εν δυνάμει καταστροφικό από οικονομική πλευρά – ιδιαίτερα εν μέσω πανδημίας – τρόπο.

Αμφότερες οι πλευρές δήλωναν χθες συγκρατημένα αισιόδοξες, χωρίς να αποκλείουν παράλληλα το ενδεχόμενο ενός οριστικού ναυαγίου – το απαιτούν άλλωστε οι κανόνες της διαπραγμάτευσης. Μία «καλή συμφωνία» μπορεί ακόμα να επιτευχθεί αν οι Βρυξέλλες πάψουν να ζητούν από το Λονδίνο να συμμορφώνεται μελλοντικά με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς ή να τιμωρείται αυτομάτως, και να απαρνηθεί τον κυρίαρχο έλεγχό του επί των αλιευτικών υδάτων του, επεσήμανε ο Τζόνσον – αλλά η Βρετανία θα ευημερήσει με ή χωρίς συμφωνία, πρόσθεσε. Υπάρχει ακόμα μια ευκαιρία να καταλήξουμε σε μία συμφωνία, αλλά είμαστε παράλληλα έτοιμοι να βρεθούμε αντιμέτωποι με όρους που δεν θα μπορέσουμε να αποδεχθούμε, δήλωσε από την πλευρά της η γερμανίδα καγκελάριος, Ανγκελα Μέρκελ – η χώρα της έχει την εναλλασσόμενη προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ μέχρι το τέλος του έτους. Στόχος της συνάντησης Τζόνσον και Φον ντερ Λάιεν στις Βρυξέλλες, έσπευδε να χαμηλώσει τον πήχη ευρωπαϊκή πηγή, είναι να δούμε αν μπορούν να αρθούν τα σημαντικότερα εμπόδια, «όχι να δέσουμε οριστικά τη διαπραγμάτευση». Το θέμα θα βρεθεί ούτως ή άλλως ψηλά στην ατζέντα της ευρωπαϊκής συνόδου κορυφής που θα πραγματοποιηθεί σήμερα και αύριο.

H Βρετανία εγκατέλειψε επισήμως την ΕΕ τον Ιανουάριο, έκτοτε ωστόσο βρίσκεται σε μία μεταβατική περίοδο στη διάρκεια της οποίας παραμένει στην ευρωπαϊκή ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση -κάτι που σημαίνει πως όλοι οι κανονισμοί όσον αφορά στο εμπόριο, τις μετακινήσεις και τις επιχειρήσεις έχουν παραμείνει ίδιοι. Ολα αυτά θα τελειώσουν στις 31 Δεκεμβρίου. Και αν δεν υπάρξει μέχρι τότε συμφωνία για την προστασία ενός διμερούς εμπορίου ύψους περίπου ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων ετησίως από τους τελωνειακούς δασμούς και τις ποσοστώσεις, οι οικονομικές επιπτώσεις θα είναι βαριές και στις δύο πλευρές της Μάγχης. Ενα μεγάλο εμπόδιο ήρθη την Τρίτη: το Λονδίνο ανακοίνωσε πως κατέληξε σε συμφωνία με την ΕΕ για τη διαχείριση των συνόρων ανάμεσα στην Ιρλανδία και τη Βόρεια Ιρλανδία, δεν πρόκειται λοιπόν να θέσει σε ισχύ τα νομοθετήματα που απειλούσαν να ακυρώσουν τμήματα της Συμφωνίας Αποχώρησης. Τρία άλλα εμπόδια ωστόσο παρέμεναν ανυπέρβλητα: η ευρωπαϊκή πρόσβαση στα βρετανικά θαλάσσια ύδατα – τα δικαιώματα αλιείας στη Μάγχη -, η διασφάλιση ενός δίκαιου ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις και των δύο πλευρών καθώς και ο έλεγχος τήρησης της συμφωνίας: όποιος είναι έτοιμος να παραβιάσει μία συμφωνία μία φορά, επεσήμαιναν διπλωμάτες στις Βρυξέλλες, μπορεί να το ξανακάνει, εξού και η προσπάθεια των Βρυξελλών να «θωρακίσουν» τις συμφωνίες με το Λονδίνο με ρήτρες και άλλα ένδικα μέσα.