Σύνοδος χωρίς εκπλήξεις

Εν μέσω χάους με την πανδημία, (α)συμφωνίας για το Brexit και εσωτερικών συγκρούσεων για τον προϋπολογισμό της, η ΕΕ συζητά και για την υπόθεση της τουρκικής προκλητικότητας. Πού είχαμε μείνει στο προηγούμενο… επεισόδιο του φθινοπώρου; Στο ότι αν η Τουρκία συνέχιζε τις προκλήσεις η ΕΕ θα λάμβανε τώρα μέτρα εναντίον της. Αυτή ήταν η «δέσμευση» της ΕΕ, την οποία η κυβέρνηση είχε χαιρετίσει ως νίκη. Η Τουρκία όχι απλώς συνέχισε αλλά ενέτεινε και επεξέτεινε τις επιθετικές της ενέργειες τόσο εναντίον της Ελλάδας όσο και εναντίον της Κύπρου. Ο σχετικός κατάλογος είναι μεγάλος. Επιπλέον, εξαπέλυσε μία άνευ προηγουμένου επίθεση κατά της Γαλλίας και του προέδρου της. Σε αυτή τη Σύνοδο η ΕΕ όφειλε, τόσο από τις προηγούμενες αποφάσεις της όσο και από την πραγματικότητα που εξελίσσεται όλο και πιο δυσμενώς, να λάβει σοβαρά μέτρα με ουσιώδεις κυρώσεις εις βάρος της Τουρκίας. Την επιδείνωση της κατάστασης άλλωστε και την ευθύνη της Τουρκίας σε αυτή, συνομολογούν πλέον άπαντες στην ΕΕ. Ομως, αυτή τη στιγμή, ουδείς αναμένει ότι πρόκειται να το πράξει. Αν υπάρξουν κυρώσεις αυτές θα είναι εντελώς ανούσιες. Ομως, ακόμα και αυτό, θα συνιστά έκπληξη.

Μακάρι αυτές οι εκτιμήσεις να διαψευστούν. Ομως η Σύνοδος Κορυφής θα είναι σύνοδος ντροπής για την ΕΕ. Θα αποδείξει ξανά ότι δεν προτίθεται να σεβαστεί ούτε τις αποφάσεις ούτε τις «αξίες» της. Η ΕΕ δεν πρόκειται να κάνει πράξη όσα η ίδια έχει πει. Και αυτό για τον απλό λόγο ότι η ισχυρότερη οικονομικά και θεσμικά χώρα της, η Γερμανία, δεν θα το επιτρέψει. Δεν είναι η μόνη, όμως το Βερολίνο είναι ο ισχυρότερος σύμμαχος της Αγκυρας εντός και εκτός του ευρωπαϊκού πλαισίου.

Και κάνει τα αδύνατα δυνατά να επιβάλλει στην Ενωση τη δική του εθνική πολιτική έναντι της Τουρκίας, η οποία ουδεμία σχέση με κυρώσεις έχει. Οι Γερμανοί βλέπουν στην Τουρκία έναν οικονομικό και στρατηγικό εταίρο (τα όπλα είναι ένα μόνο κομμάτι) με πολύ μεγαλύτερη σημασία απ’ ό,τι ο σεβασμός της ακεραιότητας δύο χωρών-μελών της ΕΕ. Τόση, ώστε προτιμούν να θέτουν συνεχώς ανάχωμα υπέρ του, παρά να υπερασπιστούν τα αυτονόητα για την «ενωμένη» Ευρώπη.

Φυσικά οι Τούρκοι τα γνωρίζουν αυτά πολύ καλά. Και δεν ανησυχούν. Εκείνη που θα έπρεπε να ανησυχεί είναι η ίδια η ΕΕ, καθώς στα μάτια όλων γίνεται και πάλι ξεκάθαρο ότι, τουλάχιστον ως προς τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, δομικά δεν είναι σε θέση να εξελιχθεί σε πραγματική ένωση κρατών που θα πρέπει να τη λαμβάνει κανείς σοβαρά υπόψη του. Θα έπρεπε ασφαλώς να ανησυχούν και η Ελλάδα και η Κύπρος, στο μέτρο που επενδύουν ακόμα σε αυτή την ευρωπαϊκή ψευδαίσθηση. Η κυβέρνηση έχει ήδη διαψευστεί αρκετές φορές «ποντάροντας» στην αντίδραση της Ενωσης. Πρέπει επιτέλους να αποδεχθεί την πραγματικότητα και να κινηθεί με άξονα αυτήν. Οχι τις φαντασιώσεις για δήθεν ευρωπαϊκή αλληλεγγύη έναντι της Τουρκίας. Αλλά προς την προβολή αποφασιστικής αμυντικής πολιτικής και την οργάνωση διμερών συμμαχιών με πραγματικό αντίκρισμα, τόσο με κράτη-μέλη της ΕΕ, ιδίως τη Γαλλία, όσο και με άλλα εκτός αυτής. Αν Ελλάδα και Κύπρος περιμένουν την ΕΕ να τις προστατεύσει, ή αν συνηγορήσουν στον διάλογο για την κυριαρχία που επιχειρεί το Βερολίνο, θα βρεθούν νομοτελειακά χαμένες. Εκείνο που πρέπει και μπορεί να γίνει είναι να ξεπεράσουν τις αυταπάτες. Να αναλάβουν την ευθύνη της υπεράσπισης της κυριαρχίας τους. Χωρίς αστερίσκους και ψεύτικες ελπίδες, όπως γίνεται ακόμα και τώρα, με την κυβέρνηση να επενδύει, όπως η ίδια λέει, στην ανούσια «πολιτική αποτύπωση του αρνητικού κλίματος για την Τουρκία».