Η κυριαρχία του εμβολίου στην πολιτική αρένα

Η αρχή, το «ήμισυ του παντός», έγινε. Ισως δείχνει πολλά και για τη συνέχεια. Αλλωστε πολύ πριν από τις θετικές ειδήσεις, οι οποίες έφερναν πλατιά χαμόγελα κυρίως στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα, με τελευταία την έναρξη των εμβολιασμών στη Βρετανία από τη Δευτέρα, τα πολιτικά στρατόπεδα εντός συνόρων χάραζαν τις πρώτες στρατηγικές γραμμές τους. Το εμβόλιο μπήκε γρήγορα στην εγχώρια πολιτική αρένα με ξεκάθαρους όρους από κάθε πλευρά – με τακτικές που μαρτυρούν συγκεκριμένες στοχεύσεις. Απέναντι στην κυβερνητική σημαία της «μέγιστης δυνατής συναίνεσης», οι βολές της αξιωματικής αντιπολίτευσης για «εμπόριο ελπίδας». Απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη που προσωπικά επιδιώκει όλο και πιο εμφατικά να δείχνει τις προοπτικές μιας καλύτερης επόμενης μέρας, επιμένοντας «στο σχέδιο και στην ετοιμότητα» της χώρας, ο Αλέξης Τσίπρας που βάζει τον Πρωθυπουργό στο κάδρο για όλα και φέρνει στο προσκήνιο έννοιες όπως η «ενσυναίσθηση» και η «νεοφιλελεύθερη ιδεοληψία», σπεύδοντας σε προειδοποιήσεις ότι «θα ζούμε καιρό με τον ιό και ας έρθει το εμβόλιο».

Ολα δείχνουν ότι οι συζητήσεις για το εμβόλιο θα εξακολουθούν να κυριαρχούν (και) με πολιτικούς όρους σε κάθε ευκαιρία για ένα μακρύ διάστημα τουλάχιστον επτά μηνών. Γιατί δεν είναι μόνο το πιο κρίσιμο «κεφάλαιο» στη μάχη για τον οριστικό έλεγχο του Κόβιντ. Το εμβόλιο αναδεικνύεται σε πολυσύνθετη πολιτική άσκηση (διαχειριστική και επικοινωνιακή), η οποία κρύβει προκλήσεις, ευθύνες και σκέψεις για το Μαξίμου και τα πολιτικά κόμματα εντός του χειμώνα και την ερχόμενη άνοιξη.

Για πολλούς, το εμβόλιο είναι ο παράγοντας που περισσότερο από οτιδήποτε άλλο θα μπορούσε να αλλάξει καθοριστικά το παιχνίδι για την παγκόσμια οικονομία. Κάποιοι αναλυτές επαναφέρουν ελπίδες για το πολυπόθητο «σχήμα V», για την προοπτική δυναμικής ανάκαμψης δηλαδή χάρη στο… vaccine (εμβόλιο), ενόσω άλλοι επιμένουν να κρατούν πολύ μικρό καλάθι. Την ίδια στιγμή εντός συνόρων δεν έχουν υπάρξει μόνο τα πρώτα σημάδια πολιτικής αντιπαράθεσης, αλλά έχουν επιπλέον ενταθεί ακόμα και σενάρια πρόωρων εκλογών για το δεύτερο εξάμηνο του 2021 και βέβαια οι αλληλοεπιθέσεις ταυτόχρονα στα πεδία της οικονομίας και της υγείας. Σε αυτά που ποντάρουν τόσο το Μαξίμου όσο και η Κουμουνδούρου, αλλά με διαφορετική προσέγγιση.

2,1 ΕΚΑΤ. ΕΩΣ ΤΟΝ ΙΟΥΝΙΟ. Στο πρωθυπουργικό περιβάλλον αναγνωρίζουν τις απαιτήσεις της επόμενης περιόδου σε ό,τι αφορά τα «logistics» του εμβολιαστικού προγράμματος, με αρχικό στόχο 2,1 εκατομμύρια εμβολιασμούς τον μήνα ως τον ερχόμενο Ιούνιο. Περίπλοκη άσκηση που απαιτεί «σοβαρή τεχνοκρατική υποστήριξη» την έχει χαρακτηρίσει ήδη ο Κυριάκος Μητσοτάκης και θα επιμείνει, όπως λένε οι γνωρίζοντες, στη «λογική» και τη «μετριοπάθεια», εκτιμώντας ότι αυτά φέρνουν σε ακόμα πιο δύσκολη θέση την αξιωματική αντιπολίτευση. Το στοίχημα είναι σαφές: ο Μητσοτάκης θέλει να διατηρήσει την πολιτική κυριαρχία, να συγκρατήσει τη φθορά και να εισέλθει ισχυρός στη μετά Κόβιντ περίοδο εφαρμόζοντας τη δική του ατζέντα. Μέχρι τότε, κυρίαρχη αγωνία είναι να μη γίνουν νέα λάθη και καθυστερήσεις που θα απειλούσαν με βαθιά πληγή συνολικά το πρωθυπουργικό αφήγημα. Και θα έδιναν ισχυρά επιχειρήματα στους πολιτικούς αντιπάλους του, οι οποίοι καλούνται από την πλευρά τους να «ζυγίζουν» τα όρια συναίνεσης και σύγκρουσης σε θέματα δημόσιας υγείας.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ «ΠΕΙΘΩ». Δεν είναι τυχαία η προαναγγελία για κοινό προσκλητήριο του Πρωθυπουργού στους πολιτικούς αρχηγούς για δημόσιο εμβολιασμό, ώστε να δοθεί, σύμφωνα με το επίσημο επιχείρημα, σωστό υπόδειγμα προς τους πολίτες. Πράγματι οι θεωρίες συνωμοσίας, οι αρνητές και η διστακτικότητα πολιτών απέναντι στον εμβολιασμό (όπως αποτυπώνεται και δημοσκοπικά) προβληματίζουν ως έναν βαθμό το πρωθυπουργικό επιτελείο. Στόχος του όμως δεν είναι μόνο η αναγκαία επιχείρηση «πειθώ», αφού επιδιώκει επιπλέον να οδηγήσει τις πολιτικές δυνάμεις έγκαιρα προ των ευθυνών τους. Η τακτική της κάθε πλευράς θα φανεί με μεγαλύτερη σαφήνεια μόλις φτάσουν στην Ελλάδα οι πρώτες παρτίδες εμβολίου, ενώ σε κάθε περίπτωση στόχος των κομμάτων αντιπολίτευσης είναι να βρίσκουν ευήκοα ώτα στην κοινωνία και προφανώς ανταπόκριση στο πολιτικό τους ακροατήριο. Εμπειροι αναλυτές πάντως στέκονται ήδη – και με νόημα σε ό,τι αφορά τις πολιτικές προκλήσεις της επόμενης περιόδου – στα ευρήματα δημοσκοπήσεων για τους «αρνητές» ψηφοφόρους. Είναι ενδεικτικό το πρόσφατο γκάλοπ της Metron Analysis (για το Mega): δεν θα έκαναν το εμβόλιο το 23% των ψηφοφόρων της ΝΔ, το 41% του ΣΥΡΙΖΑ, το 20% του ΚΙΝΑΛ, το 49% του ΚΚΕ.

ΕΠΤΑ ΜΗΝΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ. Και, όπως σχολιάζουν οι ίδιες πηγές, οι στρατηγικές, όπως και οι συμμαχίες, στην πολιτική υπάρχουν για να… αλλάζουν. Το σίγουρο είναι ότι το κλίμα πολιτικής συναίνεσης, υπό το βάρος αλλά και με επίκεντρο την υγειονομική κρίση, έχει προ πολλού υποχωρήσει. Συντηρείται η διαμάχη με κατηγορίες εκ μέρους της κυβέρνησης ότι ο ΣΥΡΙΖΑ «σπεκουλάρει σε περισσότερη δυστυχία» και με τις απαντήσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης για κυβερνητική «αδράνεια, αλαζονεία και ανικανότητα». Ωστόσο ακολουθούν επτά μήνες πυκνών εξελίξεων, για τους οποίους δύσκολα μπορούν να προεξοφληθούν τακτικές και αντιδράσεις, με αρμόδιες πηγές να υπογραμμίζουν σχετικά με τη στρατηγική Μητσοτάκη «την προσήλωσή του στον δυναμικό προγραμματισμό» ανάλογα με τα νέα δεδομένα.