Σε αχαρτογράφητα νερά, με ελπίδα το εμβόλιο

Διεθνείς επενδυτές συμφωνούν σε ένα πράγμα αυτή την περίοδο: όποια χώρα προηγηθεί στη λήψη του εμβολίου θα έχει μεγάλο επενδυτικό προβάδισμα. Για την Ελλάδα τα στοιχήματα των αγορών, που ήδη προεξοφλούν το καλό σενάριο, είναι ότι το εμβόλιο θα είναι διαθέσιμο στο δεύτερο ή το τρίτο τρίμηνο του 2021. Το σενάριο της προεξόφλησης των καλών μαντάτων, περιλαμβάνει και αντίστοιχη ενίσχυση της κερδοφορίας των ελληνικών εισηγμένων και όχι μόνο επιχειρήσεων. Προφανώς σε μια οικονομία που στον ίδιο χρόνο (τέλος β’ εξαμήνου) θα έχουν ξεκινήσει και οι καταβολές του Ταμείου Ανάκαμψης. Αυτά είναι τα καλά νέα και οι αγορές ως προεξοφλητικοί μηχανισμοί τα εκμεταλλεύονται. Αλλά τελειώνουν εδώ.

Η σκληρή οικονομική πραγματικότητα που βιώνει η χώρα σε παρόντα χρόνο είναι διαφορετική. Και ο χειμώνας που έρχεται δύσκολος. Τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους εργαζομένους. Τα σενάρια μπορεί να έχουν στέρεες βάσεις, μπορεί όμως να αποδειχτεί ότι είναι χτισμένα στην άμμο.

Είναι γνωστό ότι ο Νοέμβριος είναι ο πιο σημαντικός μήνας για την αγορά. Οχι μόνο την ελληνική. Είναι ο μήνας που γίνονται οι αγορές για τα Χριστούγεννα. Εδώ και χρόνια αποτελεί τον μήνα εμπορικών θεσμών όπως η Black Friday. Μετά το lockdown είναι σαφές ότι θα χαθεί περίπου 1 στα 5 ευρώ από το ΑΕΠ Νοεμβρίου. Συνολικά εκτιμάται ότι θα εξαφανιστεί τζίρος 6 με 7 δισ. Για το σύνολο της χρονιάς οι απώλειες θα ξεπεράσουν τα 50 δισ.

Οι επιπτώσεις μόνο από τα εταιρικά μειωμένα κέρδη εκτιμάται ότι θα φτάσουν με βεβαιότητα και θα επιβαρύνουν τα φορολογικά έσοδα του κράτους την επόμενη χρονιά. Οταν και πληρώνεται ο φόρος. Περίπου το 60% των 14 δισ. που δηλώνουν ως κέρδη οι επιχειρήσεις ετησίως θα εξανεμιστεί. Αντίστοιχα ένα σημαντικό ποσό άνω των 2 δισ. θα λείψει από τα έσοδα που κανονικά θα κατέβαλαν ως φόρους οι επιχειρήσεις, το 2021. Ο προϋπολογισμός άλλωστε της επόμενης χρονιάς, που κατατέθηκε στη Βουλή, αν και πλησιάζουμε λίγο πριν από την ψήφισή του αποτελεί ούτως ή άλλως δισεπίλυτο πρόβλημα, δεδομένου ότι εκτός της παράτασης των αρνητικών επιπτώσεων της πανδημίας, είναι «φορτωμένος» και με θετικά μέτρα, τα περισσότερα προεκλογικές εξαγγελίες της κυβέρνησης.

Εκτός της κακής κατάστασης των επιχειρήσεων, αμφιβολίες εκφράζονται και για τη φοροδοτική ικανότητα των πολιτών. Η αλήθεια είναι ότι για την ώρα, οι τακτικοί φόροι που δεν έχουν ανασταλεί, δείχνουν να πληρώνονται κανονικά. Ωστόσο τα εφιαλτικά σενάρια, ότι σε περίπτωση ύφεσης άνω του 10% το 2020 η ανεργία θα εκτιναχτεί άνω του 21%, δημιουργεί εύλογες αμφιβολίες για την εξυπηρέτησή τους.

Ασύμμετρη απειλή για την οικονομία το 2021, η οποία μπορεί να προκαλέσει απρόβλεπτους κραδασμούς είναι και οι συσσωρευμένες υποχρεώσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων, προς το Δημόσιο και τις τράπεζες, των οποίων η καταβολή έχει μεταφερθεί για την προσεχή άνοιξη. Μόνο προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία οι οφειλές που έχουν μεταφερθεί προς πληρωμή ή ρύθμιση για τα τέλη Απριλίου ξεπερνούν τα 4 δισ. Για την ώρα η μετάθεσή τους, μετά από τη σύμφωνη γνώμη της Eurostat, δεν επιβαρύνει το έλλειμμα. Ωστόσο ό,τι δεν πληρωθεί μετά την 1^η Μαΐου θα επιβαρύνει το αποτέλεσμα του προϋπολογισμού.

Αντίστοιχα, ισχυρό συστημικό κίνδυνο για τις τράπεζες με νέα αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, δημιουργεί η αναστολή καταβολής δόσεων για τις υποχρεωτικά κλειστές επιχειρήσεις αλλά και για τις πληττόμενες. Ειδικά για τις τράπεζες και το σταθερά υψηλό επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων γίνεται λόγος και στην τελευταία έκθεση της Κομισιόν που δημοσιεύτηκε αυτή την εβδομάδα.

Συμπερασματικά, συνεχίζουμε να κινούμαστε με σενάρια, σε εν πολλοίς σε αχαρτογράφητα νερά. Σε αυτό το περιβάλλον, χρειάζεται ισχυρά αντανακλαστικά και συντηρητικούς κατά βάση υπολογισμούς. Κυρίως χρειάζεται πολλές εναλλακτικές και λίγη καλή τύχη…