Μπροστά στον καθρέφτη της Ιταλίας

«Αυτός ο ιός τείνει να μας διχάζει. Ανάμεσα σε ηλικιακές ομάδες λιγότερο ή περισσότερο εκτεθειμένες στους σοβαρότερους κινδύνους, ανάμεσα σε κοινωνικές κατηγορίες λιγότερο ή περισσότερο επηρεαζόμενες από τις οικονομικές επιπτώσεις, ανάμεσα στους ίδιους τους θεσμούς, που καλούνται να κάνουν τις απαραίτητες, ενίοτε αντιδημοφιλείς, επιλογές ώστε να περιοριστεί η διασπορά και να διασφαλιστεί η παροχή της απαραίτητης βοήθειας σε εκείνους που τη χρειάζονται. Ο πλουραλισμός και η άρθρωση των δημοκρατικών θεσμών είναι και πρέπει να είναι πολλαπλασιαστές θετικής ενέργειας, αυτό όμως χάνεται όταν, εν μέσω έκτακτης ανάγκης, είμαστε διχασμένοι».

Αυτά, και άλλα πολλά, είπε ο πρόεδρος της Ιταλίας, ο Σέρτζο Ματαρέλα, στην 37η εθνική συνδιάσκεψη της Anci, της Εθνικής Eνωσης Δήμων της Ιταλίας, που πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά αυτή την εβδομάδα. Και δεν διάλεξε, βέβαια, τυχαία τις λέξεις του, δεν επέστησε τυχαία την προσοχή στις «άτοπες αντιπαραθέσεις» και την «αναζήτηση απατηλών κομματικών οφελών», δεν ζήτησε τυχαία να επικρατήσει η αρχή της «στενής θεσμικής συνεργασίας», δεν απηύθυνε τυχαία έκκληση προς τους πολίτες για πειθαρχία και ατομική ευθύνη απέναντι σε έναν «ύπουλο εχθρό που μπορεί να κατατροπώσει τους πάντες», ακόμα και αν νομίζεις πως «δεν θα συμβεί σ’ εσένα». Το δεύτερο κύμα του κορωνοϊού, που προκαλεί έναν θάνατο κάθε δύο λεπτά στην Ιταλία, αποκαλύπτει μια χώρα βαθιά διχασμένη, ανάμεσα στην κυβέρνηση και τις περιφέρειες, ανάμεσα στους ίδιους τους περιφερειάρχες, ανάμεσα στην κοινοβουλευτική πλειοψηφία και την αντιπολίτευση, ανάμεσα στους αρνητές του ιού και τους υπόλοιπους πολίτες, ανάμεσα στους Ιταλούς που ευγνωμονούν τους υγειονομικούς για την αυτοθυσία τους και εκείνους που τους βλέπουν ως «φορείς της πανούκλας» ή θυμώνουν μαζί τους επειδή είναι εκείνοι που φανερώνουν την τραγικότητα της κατάστασης στα νοσοκομεία.

Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, η ιταλική εφημερίδα La Repubblica επέλεξε να αναδείξει τις ιστορίες τριών δημάρχων της Ιταλίας, δημάρχων μικρών πόλεων, χαρακτηρίζοντάς τους «παραδείγματα πολιτικής αντίστασης». Είναι ο 35χρονος Τζανλούκα Βούρκιο, ο δήμαρχος του Τσελαμάρε, μιας κοινότητας 6.000 κατοίκων λίγα χιλιόμετρα έξω από το Μπάρι, που ήταν και παραμένει, παράλληλα, διασώστης του τοπικού ΕΚΑΒ, γιατί πιστεύει πως οι δήμαρχοι είναι «θεσμικοί διασώστες», γιατί αυτό του επιτάσσει η συνείδησή του: πριν από λίγο καιρό, έκανε τον γύρο του Facebook μία φωτογραφία του που τον δείχνει να έχει καταρρεύσει στην πίσω πόρτα ενός ασθενοφόρου, φορώντας ακόμα όλη του την αντι-Covid εξάρτυση, απολύτως εξαντλημένος έπειτα από 12ωρη βάρδια, στη διάρκεια της οποίας είδε ανθρώπους να υποφέρουν, μετέφερε ασθενείς σε κρίσιμη κατάσταση, είδε στα μάτια των ίδιων και των οικείων τους τον πόνο και τον φόβο. Την ανέβασε ο ίδιος τη φωτογραφία αυτή, έπειτα από μία συνάντησή του με ανθρώπους που δεν φορούσαν μάσκα – θα ήθελε, καθώς λέει, να πάρει μαζί του μια μέρα «όσους αρνούνται την τραγική πραγματικότητα που μας περιβάλλει», 30 λεπτά στις πτέρυγες των ασθενών με Covid-19 θα ήταν, πιστεύει, αρκετές.

Είναι ο Ρομπέρτο Ρανιέντα, ο δήμαρχος της Αρτσακένα, μιας κοινότητας 14.000 ψυχών στη Βόρεια Σαρδηνία, στην Κόστα Σμεράλντα, που εισέπραξε το καλοκαίρι ύβρεις από τον επιχειρηματία της νύχτας Φλάβιο Μπριατόρε (τον ίδιο που αποκλείστηκε διά βίου από τη Formula 1 επειδή εξώθησε οδηγό σε εκούσιο ατύχημα) επειδή επέβαλε περιορισμούς στη νυχτερινή ζωή της πόλης αλλά δεν έκανε πίσω, ούτε ενεπλάκη σε αντιπαραθέσεις: ο Μπριατόρε διαγνώσθηκε θετικός με Covid-19 τον Αύγουστο και χρειάστηκε να νοσηλευτεί. Είναι και ο Γκασπάρε Τζακαλόνε, ο δήμαρχος του Πετροζίνο, μιας κοινότητας 8.000 κατοίκων στο Τράπανι της Σικελίας, που άφησε μια καριέρα στο City του Λονδίνου προκειμένου να ασχοληθεί με τα κοινά σε μία περιοχή με μεγάλη διείσδυση της Μαφίας, και δέχθηκε μια μέρα ένα πανικόβλητο τηλεφώνημα από έναν βοσκό, τον Αντόνιο, ο οποίος είχε εκδηλώσει συμπτώματα Covid-19, μαζί με όλη του την οικογένεια, και αγωνιούσε για τα ζωντανά του, γιατί δεν μπορούσε να βρει κανέναν να τα φροντίσει και του επαναλάμβανε, με έναν κόμπο στον λαιμό, πως δεν μπορούσε να τα εγκαταλείψει: ο Τζακαλόνε έγινε για λίγο βοσκός στη θέση του, ακολουθώντας τις οδηγίες που του έδινε τηλεφωνικά ο Αντόνιο, και ένιωσε τις ημέρες εκείνες «λίγο περισσότερο δήμαρχος».

Ποια άλλη μπορεί να είναι η απάντηση στον «διχασμό», στις «άτοπες αντιπαραθέσεις», στην «αναζήτηση απατηλών κομματικών οφελών», σε όσους «αρνούνται την τραγική πραγματικότητα που μας περιβάλλει», πέρα από ιστορίες όπως αυτές, παραδείγματα όπως αυτά, σαν και εκείνο το οποίο έδωσαν οι 10 νοσηλεύτριες από την Κρήτη, με εξειδίκευση στις ΜΕΘ, που μετέβησαν εθελοντικά στο Ιπποκράτειο της Θεσσαλονίκης προκειμένου να ενισχύσουν τους συναδέλφους τους στη μάχη κατά της πανδημίας; Για «μια υποδειγματική πράξη αλληλεγγύης και προσφοράς, που αξίζει τον σεβασμό όλων μας» έκανε λόγο στο Τwitter η Πρόεδρος της δικής μας Δημοκρατίας, η Κατερίνα Σακελλαροπούλου. Εχουν και αυτό το κοινό, ευτυχώς, Ιταλία και Ελλάδα, οι πρώτοι τους πολίτες είναι άξιοι, άριστοι, υποδειγματικοί.