Αναγκαία απόφαση, εσφαλμένη διαχείριση

Οξεία πολιτική αντιπαράθεση, κινητικότητα της αντιπολίτευσης για συγκρότηση ενιαίου μετώπου απέναντι στην κυβέρνηση, αναβρασμό στο Μαξίμου, στα επιτελεία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και της ΕΛ.ΑΣ. και αντίδραση από τη μεγαλύτερη δικαστική ένωση της χώρας φέρνει η κυβερνητική απαγόρευση των δημόσιων συναθροίσεων άνω των τεσσάρων ατόμων στην επικράτεια μέχρι το βράδυ της Τετάρτης. Η σαββατιάτικη απόφαση με υπογραφή του αρχηγού της ΕΛ.ΑΣ. λαμβάνει πλέον χαρακτηριστικά δοκιμασίας για την κυβέρνηση τόσο επικοινωνιακά όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο, με ό,τι συνεπάγεται το μπλόκο στις συναθροίσεις για την πιθανότητα να διαμορφωθούν «εκρηκτικά» στιγμιότυπα στον δρόμο στην επέτειο του Πολυτεχνείου – με αστυνομικούς, πολιτικούς αρχηγούς και στελέχη κομμάτων.

Το βαθύ πολιτικό μέτωπο άνοιξε δύο 24ωρα πριν από τη 17η Νοεμβρίου μετά τις ενστάσεις αντισυνταγματικότητας που διατύπωσε η Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων, φέρνοντας στο παρά πέντε την κυβέρνηση μπροστά σε μία δύσκολη εξίσωση και αναδεικνύοντας – δεδομένων των αντιδράσεων – τη δυσκολία της, ενδεχομένως και λόγω καθυστερήσεων,  να βρει κοινό τόπο με τα πολιτικά κόμματα. Οι αναγκαίοι περιορισμοί λόγω της πανδημίας, με τους οποίους συνδέεται και η απαγόρευση της πορείας και άλλων κινητοποιήσεων για την επέτειο του Πολυτεχνείου, αμφισβητούνται και λόγω διαχειριστικών αστοχιών στο επικοινωνιακό πεδίο, αλλά και στο πεδίο των διαβουλεύσεων με τα πολιτικά κόμματα.

Από τη μία η κυβέρνηση επιμένει στην επείγουσα απαγόρευση κάθε είδους εορτασμού πέραν της συμβολικής κατάθεσης στεφάνων, προτάσσοντας την προστασία της δημόσιας υγείας σε μία δραματική καμπή της πανδημίας, όπως πράγματι οφείλει, όταν η χώρα εξακολουθεί να «μετρά» αριθμούς – σοκ στους θανάτους (71 σε μία μέρα) και εφιαλτικά ρεκόρ στις διασωληνώσεις ασθενών. Από την άλλη, το ΚΚΕ και το ΜέΡΑ25 δείχνουν αμετακίνητοι στις θέσεις τους για πορεία ολιγομελών αντιπροσωπειών με τήρηση των μέτρων προστασίας ενώ και η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, μετά την τοποθέτηση της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων, κλιμάκωσε κατακόρυφα την επίθεση στο Μαξίμου με εκφράσεις όπως «συνταγματική εκτροπή». Ο Αλέξης Τσίπρας, παρότι προγραμματίζει συμβολική κατάθεση στεφανιού στον χώρο του ΕΑΤ – ΕΣΑ και όχι συμμετοχή σε πορεία, προτίθεται να κάνει κύκλο επαφής με τους αρχηγούς των υπόλοιπων κομμάτων.

ΚΟΙΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Ηδη, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ και ΜέΡΑ25 εξέδωσαν κοινό κείμενο για να καταδικάσουν «την αυταρχική απόφαση της κυβέρνησης για την απαγόρευση του αγωνιστικού γιορτασμού της 17ης Νοέμβρη», βασισμένοι κυρίως στα νομικά επιχειρήματα περί «αντισυνταγματικότητας» που διατύπωσε η Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων. Οπως αναφέρουν, «πρόκειται για μια απόφαση βαθιά αντιδημοκρατική (…) πλήττει τον πυρήνα του συνταγματικού δικαιώματος της συνάθροισης (…) Δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να δικαιολογηθεί από λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας (…) Δεν καλύπτεται ούτε καν από τον αντιδραστικό νόμο για τις διαδηλώσεις, ο οποίος ρητά εξαιρεί τις συγκεντρώσεις για τις επετείους της Πρωτομαγιάς και της 17ης Νοέμβρη από τη γνωστοποίηση, την απαγόρευση ή τον περιορισμό τους». Το κείμενο δεν υπέγραψε – παρά τις σχετικές επαφές – το Κίνημα Αλλαγής. Η Φώφη Γεννηματά είχε ήδη ζητήσει να επικρατήσει η κοινή λογική ως «αντίδοτο απέναντι στις αντιδημοκρατικές πρακτικές», καταδικάζοντας πάντως «απαγορεύσεις που θυμίζουν τα «Αποφασίζομεν και διατάσσομεν»».

Κυβερνητικές πηγές επιμένουν ότι δεν πρόκειται για στέρηση του δικαιώματος της συνάθροισης αλλά για «θεμιτό περιορισμό» τους. Αλλωστε επικαλούμενες τον νόμο 4683/2020 και τη δυνατότητα απαγορευτικού ακόμα και σε όλη τη χώρα μετά από γνώμη της Εθνικής Επιτροπής Προστασίας της Δημόσιας Υγείας, έδειχναν σαφώς ότι δεν υπάρχει ούτε ως σκέψη τυχόν αναδίπλωση ούτε για το απαγορευτικό ούτε για τα πρόστιμα (για τους διοργανωτές 3.000 – 5.000 ευρώ και για τους συμμετέχοντες 300 ευρώ). «Είναι ζήτημα ευθύνης» έλεγαν. Αλλωστε στην πρώτη – μετά την ανακοίνωση δικαστών και εισαγγελέων – αντίδρασή του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δεν προέβη σε σχολιασμό αλλά σε κατηγορίες προς τον Αλέξη Τσίπρα για αντιφάσεις. Με τον χαρακτηρισμό «υπηρέτης δύο αφεντάδων» ο Στέλιος Πέτσας είπε ότι «από τη μια καλεί να «μπούμε σε καραντίνα», από την άλλη προσφέρει κάλυψη σε όσους εμφανίζονται μονίμως αντιδραστικοί αρνητές της πρωτόγνωρης κατάστασης, θεωρώντας ότι μπορούν να ισχύουν δύο μέτρα και δύο σταθμά».

ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ. Από την πλευρά της η Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων, σταθμίζοντας τις συνθήκες της υγειονομικής κρίσης και συγκεκριμένες συνταγματικές διατάξεις και νόμους θεωρεί ότι η απόφαση περί καθολικής απαγόρευσης συναθροίσεων πρέπει να ανακληθεί. Επίκεντρο της παρέμβασης αποτελεί το άρθρο 11 παρ. 2 του Συντάγματος και κατά την κρίση που διατυπώνουν «δεν μπορεί να επεκταθεί σε απαγόρευση και κάθε άλλης συνάθροισης σε ολόκληρη γεωγραφική περιοχή (π.χ. σε νομό ή πολύ περισσότερο σε όλη την επικράτεια) διότι τούτο θα ισοδυναμούσε με αναστολή της ισχύος του άρθρου 11 του Συντάγματος, κάτι που μόνο στις έκτακτες συνθήκες του άρθρου 48 του Συντάγματος (κατάσταση πολιορκίας) μπορεί να συμβεί». Και προσθέτουν πως «η ερμηνευτική δήλωση του άρθρου 5 του Συντάγματος, την οποία επικαλείται η απόφαση του αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας (…) δεν βρίσκει έδαφος εφαρμογής στις μαζικές υπαίθριες συναθροίσεις για τις οποίες προβλέπει αποκλειστικά και μόνο το άρθρο 11».