Το παρόν και το μέλλον {LF}του ελληνικού τουρισμού {LF}εν μέσω της πανδημίας

Τo 2020 ήταν μια πρωτόγνωρη χρονιά για τον ελληνικό τουρισμό, που δεν μπορεί να συγκριθεί με καμία άλλη στο παρελθόν. Ο τουριστικός τομέας περνά την πιο μεγάλη κρίση στην ιστορία του. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι, τη φετινή χρονιά, χάθηκε σχεδόν το 80% των τουριστικών εσόδων του 2019. Σε ό,τι αφορά το υγειονομικό ζήτημα, ο τουριστικός τομέας απέδειξε ότι μπορεί να αντεπεξέλθει πάρα πολύ καλά σε αυτή την πρωτοφανή συγκυρία, με ένα δύσκολο από κάθε άποψη καλοκαίρι, με πρωτόγνωρες συνθήκες εργασίας. Τα υγειονομικά  πρωτόκολλα τηρήθηκαν από όλους τους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις σε όλους τους κλάδους, το ηλεκτρονικό σύστημα PLF που χρησιμοποιήθηκε στα αεροδρόμια αποδείχθηκε αποτελεσματικό και οι στοχευμένοι έλεγχοι ήταν επιτυχείς. Στο κλείσιμο της χρονιάς και μέσα στο δεύτερο κύμα της πανδημίας, οφείλουμε να πούμε και ένα μεγάλο μπράβο σε όλους τους ανθρώπους του τουρισμού.  Από τη μία στους επιχειρηματίες, οι οποίοι χωρίς να έχουν έσοδα επένδυσαν, αυξάνοντας τα έξοδά τους, για να κρατήσουν ασφαλείς τις επιχειρήσεις τους και από την άλλη στους εργαζομένους, οι οποίοι από τον Ιούνιο εργάστηκαν σε ένα πρωτοφανές περιβάλλον, παρέχοντας υπηρεσίες και εφαρμόζοντας υγειονομικά πρωτόκολλα, σε πολύ αντίξοες συνθήκες. Αυτό, αποτελεί και την παρακαταθήκη μας για την επόμενη χρονιά. Η δύναμη του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας. Ηταν και παραμένει να είναι το μεγάλο μας πλεονέκτημα.

Η πανδημία όμως συνεχίζεται σε ολόκληρο τον κόσμο. Τώρα, έχουμε να αντιμετωπίσουμε και πάλι έναν αγώνα επιβίωσης. Η στρατηγική του ΣΕΤΕ από την αρχή, ήταν να κινηθούμε με άξονα τον ρεαλισμό και τη σοβαρή διεκδίκηση. Τα μέτρα που ελήφθησαν το προηγούμενο διάστημα, δημιούργησαν ένα δίχτυ ασφαλείας για τους εργαζομένους και στήριξαν τις επιχειρήσεις, επούλωσαν, αλλά δεν έκλεισαν πληγές.

Το τελευταίο τρίμηνο του 2020 που διανύουμε, αλλά και το πρώτο τρίμηνο του 2021, είναι οριστικά χαμένα για τον τουρισμό, λόγω της υγειονομικής κατάστασης και του δεύτερου lockdown. Το 2021 μπορούμε με βάση τα αισιόδοξα σενάρια να φτάσουμε στο 50% των εσόδων του 2019 και αυτό προκύπτει και από τις προβλέψεις των μεγάλων αεροπορικών εταιρειών και των ευρωπαϊκών αεροδρομίων. Πάντα όμως υπό την προϋπόθεση της ευνοϊκής εξέλιξης της υγειονομικής κατάστασης. Αρα, το πρώτο σημαντικό ζητούμενο είναι η χρονική επέκταση των μέτρων, τουλάχιστον μέχρι τον Μάρτιο του 2021. Θα υπάρξουν κλάδοι τουρισμού, που θα χρειαστούν στήριξη για όλο το πρώτο εξάμηνο του 2021 και κυρίως η αγορά εργασίας.

Εξαιρετικά σημαντικό, επίσης, είναι να προχωρήσει η μείωση του ΦΠΑ και στα καταλύματα και στο τουριστικό πακέτο, την κατάλληλη χρονική συγκυρία, έστω και πρόσκαιρα. Για όσους μήνες το 2021 μπορεί να λειτουργήσει ομαλά ο τουρισμός, θα είναι ένα βασικό εργαλείο που θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι έλληνες τουριστικοί επιχειρηματίες για να ανακτήσουν μέρος της διεθνούς αγοράς, πέρα από την καλή φήμη που έχει δημιουργήσει η χώρα μας, ως ένας προορισμός ο οποίος ξέρει να διαχειρίζεται πρωτόκολλα και να λειτουργεί μέσα σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία. Επιπλέον, στις προτεραιότητες πρέπει να βρίσκεται το θέμα της ρευστότητας και η ολοκλήρωση του πλαισίου των προτάσεων για χρηματοδοτήσεις μέσα από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Για την επόμενη ημέρα, αναγκαία θα είναι και η συντονισμένη δράση στα ταξίδια και η θέσπιση ενιαίων κανόνων, τουλάχιστον σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Πρέπει, μπαίνοντας πλέον στο 2021, να αποφασιστεί κατ’ αρχήν σε κεντρικό ευρωπαϊκό επίπεδο ότι δεν έχει πλέον δικαίωμα η κάθε χώρα να θέτει τους δικούς της κανόνες, να βάζει τις καραντίνες έτσι όπως το κρίνει, αλλά να υπάρχει ένας ενιαίος κανόνας ο οποίος μπορεί να είναι και αυστηρός. Κατ’ αρχήν, για παράδειγμα, πρέπει να προβλεφθεί υποχρεωτικό τεστ, ακόμα και στο αεροδρόμιο. Αν δεν ληφθεί μια απόφαση, με αυτό το σκεπτικό, δεν μπορούμε να αναμένουμε οποιαδήποτε μορφή σοβαρής ανάκαμψης για το 2021

Ο Γιάννης Ρέτσος είναι πρόεδρος του ΣΕΤΕ