Στην κινούμενη {LF}άμμο της πανδημίας και του… εμβολίου

Στη δίνη της πανδημίας στροβιλίζεται η δημοσιονομική πολιτική της κυβέρνησης καθώς οι ραγδαίες αρνητικές εξελίξεις με την έξαρση και την εξάπλωση της επιδημιολογικής κρίσης θολώνουν το τοπίο για την πορεία της οικονομίας, μετατρέποντας σε ακορντεόν τις προβλέψεις του προϋπολογισμού.

Ωστόσο το οικονομικό επιτελείο ποντάρει σε τρία αντισώματα για την αντιστροφή της ύφεσης από το δεύτερο τρίμηνο του 2021 με πρώτο και κυρίαρχο ένα αποτελεσματικό εμβόλιο που θα φέρει ανοσία στο πληθυσμό, σε συνδυασμό με την εισροή κονδυλίων από το ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης ύψους 5,5 δισ. ευρώ και τη συνέχιση της ρήτρας διαφυγής από το ασφυκτικό πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας που θα απελευθερώσει πόρους για αναπτυξιακά μέτρα.

«Είμαστε υποχρεωμένοι να συντάξουμε τον νέο προϋπολογισμό βαδίζοντας κυριολεκτικά σε κινούμενη άμμο» έλεγε χαρακτηριστικά πηγή του υπουργείου Οικονομικών, επισημαίνοντας ότι με τα σημερινά δεδομένα ο πήχης της ύφεσης για φέτος τοποθετείται πλέον σε πάνω από 10% έναντι 8,2% επηρεάζοντας ανοδικά και τον στόχο για το πρωτογενές έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης που αναμένεται να υπερβεί το 7% του ΑΕΠ.   Το νέο lockdown αγνώστου διάρκειας επιφέρει νέα πλήγματα στον παραγωγικό ιστό της χώρας, πράγμα που αυτόματα οδηγεί σε αναθεώρηση επί τα χείρω της ανάπτυξης το 2021 με το δυσμενές σενάριο για ρυθμό 4,5% στο προσχέδιο του προϋπολογισμού να παίρνει τη θέση του βασικού για 7,5%. Ταυτόχρονα η αβεβαιότητα για την έκταση και τη διάρκεια των παρεμβάσεων για στήριξη των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων από το χτύπημα της πανδημίας αναγκάζει τους επιτελείς του υπουργείου Οικονομικών να βάλουν στο κάδρο την απαισιόδοξη εκτίμηση για πρωτογενές έλλειμμα 3% του ΑΕΠ έναντι 1,06%.

Δίνοντας το στίγμα του οικονομικού σχεδιασμού ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θ. Σκυλακάκης υπογράμμισε ότι «η χώρα βαδίζει σε τεντωμένο σχοινί, ανάμεσα στην αντιμετώπιση των έκτακτων αναγκών που προκαλεί η πανδημία και στην αποφυγή καταστάσεων και δεσμεύσεων που είχαμε τα προηγούμενα χρόνια… Αυτή τη στιγμή η κυβέρνηση πάει με το δεύτερο σενάριο του προϋπολογισμού, ενώ οι δαπάνες του κράτους θα ξεπεράσουν τα 70 δισ. ευρώ και λόγω των μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας και των επιπτώσεών της».

Το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί εν μέσω ομιχλώδους και με πολλαπλές εστίες κινδύνου σκηνικού να λύσει την «εξίσωση» των νέων πληγμάτων στην πραγματική οικονομία από την έξαρση του κορωνοϊού και τη δύναμη πυρός των πρόσθετων μέτρων που ενδεχομένως θα απαιτηθούν με έκδηλο και έντονο τον προβληματισμό για τα ταμειακά περιθώρια. Υπενθυμίζεται ότι το συνολικό κόστος για τα δημόσια ταμεία από το περασμένο lockdown μέσω της αύξησης των δαπανών και των φορολογικών ρυθμίσεων ξεπέρασε τα 14 δισ. ευρώ

η εισροή πόρων. Το πρόβλημα είναι ότι νέες χρηματοδοτικές παρεμβάσεις για τη στήριξη της οικονομίας θα πρέπει να καλυφθούν σχεδόν εξ ολοκλήρου από τη δεξαμενή των διαθεσίμων αφού η εισροή πόρων από τα κοινοτικά ταμεία καθυστερεί. Ομως τα περιθώρια για τη χρήση του «μαξιλαριού» είναι συγκεκριμένα και περιορισμένα με δεδομένη την κυβερνητική γραμμή να διαφυλαχθούν «ως κόρη οφθαλμού» για έκτακτες ακραίες καταστάσεις και σε καμία περίπτωση η στάθμη της δεξαμενής να μην πέσει κάτω από ένα επίπεδο, καθώς κάτι τέτοιο θα κλόνιζε την εμπιστοσύνη των ξένων επενδυτών στις προοπτικές της οικονομίας και τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους που κινείται στο 205% του ΑΕΠ.

Στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους γράφουν και ξαναγράφουν το τελικό κείμενο του προϋπολογισμού ενσωματώνοντας στις προβλέψεις τα νέα δεδομένα στην οικονομία, διαδικασία που θα συνεχιστεί μέχρι το «παρά πέντε» της κατάθεσής του στη Βουλή στις 21 Νοεμβρίου. Προηγουμένως την επόμενη Τετάρτη 18 Νοεμβρίου θα δοθεί στη δημοσιότητα η έκθεση της Κομισιόν που θα αξιολογεί την πρόοδο της ελληνικής οικονομίας στο πλαίσιο της 7ης αξιολόγησης και θα συνοδεύεται από αυστηρές συστάσεις για τα κόκκινα δάνεια, τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς και την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων χρεών του Δημοσίου.