Τα σχέδια για το μαξιλάρι των €37 δισ.

Κρας τεστ επτά εβδομάδων περιμένει την ελληνική οικονομία μέχρι το τέλος του χρόνου με τη χώρα να βιώνει πλέον το δυσμενές σενάριο ενός δεύτερου κύματος και μάλιστα χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα για την έξοδο από το τούνελ. Σε αυτό το γκρίζο τοπίο τόσο οι αγορές όσο και οι αναλυτές αναγνωρίζουν πως το κρατικό μαξιλάρι ρευστότητας των 37 δισ. ευρώ είναι ως ένα βαθμό επαρκές για να μπορέσει η κυβέρνηση να διαχειριστεί την κρίση, ενώ τον Νοέμβριο αναμένονται να εισρεύσουν στα κρατικά ταμεία τουλάχιστον 2 δισ. ευρώ «ζεστοί» κοινοτικοί πόροι, με το οικονομικό επιτελείο να προαναγγέλλει, επίσης, νέα μέτρα στήριξης – πέραν των πρόσφατων 3,3 δισ. ευρώ – που αναλόγως της υγειονομικής πορείας θα διατηρηθούν τουλάχιστον έως τον Απρίλιο του 2021.

Το βαρομετρικό χαμηλό που επικρατεί στην αγορά ομολόγων θα μπορούσε να δώσει σήμα για μία νέα έξοδο του Δημοσίου στις αγορές, ωστόσο – εκτός απροόπτου – φαίνεται πως η παρουσία της Ελλάδας θα γίνει πάλι από το 2021. Μετά και την πρόσφατη αναβάθμιση από τη Moody’s οι οικονομικοί αναλυτές μιλούν για τη θετική προοπτική ανάκαμψης από το 2021, που υποστηρίζεται κυρίως από τα κεφάλαια που θα εισρεύσουν από το Ταμείο Ανάκαμψης, αλλά και την ευνοϊκή δομή του δημόσιου χρέους. Η χώρα μας έχει ήδη δανειστεί περίπου 12 δισ. ευρώ φέτος και ο προγραμματισμός του ΟΔΔΗΧ για το 2021 αναμένεται ο ίδιος με εκείνον του 2020, δηλαδή οι εκδόσεις ομολόγων να κυμανθούν περίπου στα 10-12 δισ. ευρώ και έντοκα γραμμάτια κοντά στα 13 δισ. ευρώ. Σημειώνεται πως τα ελληνικά ομόλογα έχουν καταγράψει ιστορικά χαμηλά στις αποδόσεις τους, με το 10ετές να αγγίζει το 0,75 με 0,80%, το 5ετές να πλησιάζει το μηδέν και το 2ετές και το 3ετές ομόλογο να έχουν αγγίξει αρνητικά επιτόκια.

Οι προβλέψεις για την ύφεση του 2020 είναι πάντως αρκετά δυσοίωνες με το υπουργείο Οικονομικών πλέον να μιλά για διψήφια ύφεση. Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θόδωρος Σκυλακάκης (ΘΕΜΑ Radio 104.6), υπό τα νέα δεδομένα, προσδιόρισε την ύφεση λίγο πάνω από το 10%, αναθεωρώντας προς τα πάνω τη μέχρι πρότινος πρόβλεψη της τάξεως του 8,2%. Οσο για την ανάπτυξη, του χρόνου εξέφρασε την εκτίμηση ότι θα κινηθεί λίγο πάνω από το 5% και είπε ότι κλειδί θα είναι ο τουρισμός, τον οποίο η κυβέρνηση περιμένει ότι θα κινηθεί ίσως λίγο πάνω από το 60% του 2019. Σχετικά με την πορεία της πανδημίας υπογράμμισε πως περιμένουμε  να ελέγχεται στις αρχές του 2021, ενώ για το ευρωπαϊκό πακέτο στήριξης των 32 δισ. που θα λάβει η χώρα από το 2021, ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, είπε ότι τα 2 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν στην αντιμετώπιση της πανδημίας και τα 30 δισ. ευρώ στην ανάκαμψη της οικονομίας με επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του κ. Σκυλακάκη προσδιόρισε το δημόσιο χρέος στο 204%-206%, ένα μέγεθος δυσθεώρητο και πρωτοφανές. Απέδωσε δε την εκτίναξη αυτή όχι μόνο στις επιπτώσεις της πανδημίας αλλά και στην αναθεώρηση του τρόπου υπολογισμού που έκανε πρόσφατα η ΕΛΣΤΑΤ, με αποτέλεσμα να υπολογιστεί μικρότερο το ΑΕΠ του 2019 κατά 4 δισ. ευρώ και του 2018 κατά 5 δισ. ευρώ.

Σημειώνεται πως πριν από το δεύτερο κύμα η κατάρρευση των φορολογικών εσόδων προβλέπονταν να περιορίσει το επίπεδό τους στα 44 δισ. ευρώ φέτος, ενώ με βάση τα νεότερα στοιχεία οι δαπάνες του κράτους θα ξεπεράσουν τα 70 δισεκατομμύρια, με το έλλειμμα να εκτιμάται στα 14,7 δισ. ευρώ ή 8,6% του ΑΕΠ.