Τι αλλάζει στον τρόπο απόκτησης ιθαγένειας

Πότε δημιουργήθηκε το ελληνικό κράτος; Ποιος είναι ο ανώτερος άρχοντας στην Ελληνική Δημοκρατία; Ποιες είναι οι τρεις εξουσίες στην Ελλάδα; Ποια τα σημαντικότερα έθιμα του χριστιανικού Πάσχα; Αυτές είναι ελάχιστες από τις ερωτήσεις που θα καλούνται από το 2021 να απαντούν όσοι αλλοδαποί επιθυμούν να λάβουν την ελληνική ιθαγένεια.

Στις αρχές του περασμένου μήνα ψηφίστηκε το νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών με τις αλλαγές που έρχονται στον τρόπο απόκτησης της ελληνικής ιθαγένειας, οι οποίες αναμένεται να δώσουν λύση στις χρόνιες καθυστερήσεις και αναμονές. Είναι ενδεικτικό, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, πως ετησίως γίνονται συνολικά 9.000 αιτήσεις από αλλογενείς αλλοδαπούς, την ώρα που οι Επιτροπές Πολιτογράφησης μπορούν να εξετάσουν κάθε χρόνο μόλις τις 3.500, δημιουργώντας ένα… στοκ αιτήσεων που ήδη ξεπερνά τις 31.000.

Αυτήν την περίοδο οι αρμόδιοι εργάζονται με πυρετώδεις ρυθμούς, προκειμένου όλες οι τροποποιήσεις στον κώδικα ιθαγένειας να είναι έτοιμες την επόμενη χρονιά. Σύμφωνα, λοιπόν, με το χρονοδιάγραμμα που έχουν θέσει το υπουργείο Εσωτερικών και η Γενική Γραμματεία Ιθαγένειας, μέχρι το τέλος Νοεμβρίου αναμένεται να έχουν συγκροτηθεί οι αρμόδιες Επιτροπές, οι οποίες πρόκειται να «τρέξουν» το θέμα της εξέτασης των υποψηφίων.

Μέχρι σήμερα όσοι ενδιαφέρονται να πάρουν την ελληνική ιθαγένεια εξετάζονται από Επιτροπές πάνω σε ερωτήσεις από το βιβλίο συνοπτικών πληροφοριών, το οποίο είναι διαθέσιμο και διαδικτυακά. Αλλωστε, δεν ήταν λίγα τα περιστατικά κατά τα οποία κάποιοι εξεταζόμενοι αλλοδαποί είχαν κληθεί να απαντήσουν σε πολύ εύκολες ερωτήσεις, παίρνοντας την ιθαγένεια, κι άλλοι… κόπηκαν από ερωτήσεις που και ο μέσος Ελληνας μπορεί να μην ήταν σε θέση να απαντήσει σωστά.

Από τη νέα χρονιά, λοιπόν, σταματούν οι συνεντεύξεις ενώπιον των Επιτροπών – που έχουν κατηγορηθεί για ανομοιογένεια και ανομοιομορφία, ακόμη και διαφθορά – και αντικαθίστανται με ένα γραπτό εξεταστικό σύστημα πανελλαδικού τύπου. Οπως εξηγεί ο γενικός γραμματέας Ιθαγένειας του υπουργείου Εσωτερικών Νάσος Μπαλέρμπας, οι υποψήφιοι που θα πετυχαίνουν σε αυτές τις πανελλαδικού τύπου εξετάσεις θα αποκτούν το Πιστοποιητικό Επάρκειας Γνώσεων για Πολιτογράφηση (ΠΕΓΠ), το οποίο και θα αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την υποβολή αίτησης πολιτογράφησης από εδώ και στο εξής. Μάλιστα, στο τέλος της διαδικασίας οι υποψήφιοι θα δίνουν συνέντευξη σε δύο στελέχη της υπηρεσίας για εξακρίβωση της οικονομικής και κοινωνικής τους ένταξης.

Πάνω σε τι, όμως, θα εξετάζονται όσοι επιθυμούν να λάβουν την ελληνική ιθαγένεια; Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα Ιθαγένειας, η εξέταση θα γίνεται σε δύο άξονες: από τη μία οι υποψήφιοι θα τεστάρουν τις γνώσεις τους στη γλώσσα και από την άλλη θα εξετάζονται σε ερωτήσεις που αφορούν τους πολιτικούς θεσμούς της χώρας, την ιστορία, τη γεωγραφία αλλά και τον πολιτισμό. Σε ό,τι αφορά την εξέταση της γλώσσας, από μια τράπεζα 100 κειμένων δύο παραγράφων, οι υποψήφιοι θα έχουν μπροστά τους ένα κείμενο, πάνω στο οποίο θα κληθούν να απαντήσουν σε σχετικές με αυτό ερωτήσεις και ασκήσεις.

Η ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ. Μεγαλύτερη βαρύτητα στη βαθμολόγηση, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, θα έχει η εξέταση στη γλώσσα, σε ποσοστό μάλιστα που φτάνει το 60% έναντι 40% που θα έχουν οι ερωτήσεις τύπου πατριδογνωσίας. Μάλιστα, όπως επισημαίνει ο Μπαλέρμπας, κάθε υποψήφιος προκειμένου να περάσει την εξέταση και να πάρει το Πιστοποιητικό θα πρέπει να… πιάσει τη βάση στη γλώσσα (δηλαδή τουλάχιστον 40%) και τουλάχιστον 20% στις υπόλοιπες ερωτήσεις. Ο συνδυασμός των δύο μερών θα πρέπει να φτάνει το 70%. Πρόβλεψη, πάντως, θα υπάρχει και για ειδικές μαθησιακές κατηγορίες υποψηφίων, όπως είναι για παράδειγμα όσοι έχουν διαγνωσμένη δυσλεξία ή οι ηλικιωμένοι συμμετέχοντες στις εξετάσεις, οι οποίοι θα εξεταστούν προφορικά από ειδική επιτροπή, την ίδια όμως μέρα με τους υπόλοιπους και στα ίδια ακριβώς θέματα.

Οι υπηρεσίες του υπουργείου και της Γενικής Γραμματείας αποδύονται σε αγώνα δρόμου ώστε το 2021 να πραγματοποιηθούν δύο γραπτές εξετάσεις, μία την περίοδο Μαΐου – Ιουνίου και μία μεταξύ Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου. Ηδη, το μεγαλύτερο μέρος των ερωτήσεων που θα περιέχει η τράπεζα θεμάτων είναι έτοιμο προς επεξεργασία και μένει, όπως σημειώνουν οι ιθύνοντες, να αποφασιστεί το πώς θα απαντούν οι υποψήφιοι: με το σύστημα των πολλαπλών επιλογών ή με το «Σωστό – Λάθος». Αξίζει να διευκρινιστεί πως το κόστος για τη συμμετοχή στις εξετάσεις θα φτάνει τα 250 ευρώ και αν και εφόσον οι υποψήφιοι αποκτήσουν το Πιστοποιητικό Επάρκειας Γνώσεων για Πολιτογράφηση, τότε και μόνο τότε θα μπορούν να υποβάλουν την αίτηση για την ιθαγένεια, πληρώνοντας 550 ευρώ.

Απώτερος στόχος του υπουργείου, πέραν της αξιοκρατίας και της διαφάνειας στη χορήγηση της ελληνικής ιθαγένειας, είναι και η μείωση του χρόνου απόκτησής της στους έξι με οκτώ μήνες. Υπενθυμίζεται πως σήμερα ο μέσος όρος στις χρονικές καθυστερήσεις αγγίζει τα τέσσερα χρόνια, ενώ υπάρχουν και πιο ακραίες περιπτώσεις όπου η χορήγηση ιθαγένειας άργησε ακόμη και επτά χρόνια.