Αρχισε να στεγνώνει από συνάλλαγμα η Τουρκία

Συνεχίζεται το θρίλερ με την τουρκική λίρα, καθώς παρά τις σαρωτικές αλλαγές στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης Ερντογάν οι πιέσεις δεν σταματούν, και με τα ταμεία της χώρας να αδειάζουν, καθώς μόνο φέτος έχουν δαπανηθεί συναλλαγματικά αποθέματα 100 δισ. δολαρίων – και συνολικά 140 δισ. δολαρίων – για να στηριχθεί το νόμισμα.

Η ισοτιμία της λίρας έφτασε χθες ξανά το 8,24 έναντι του δολαρίου υποχωρώντας κατά 2% έναντι του αμερικανικού νομίσματος μέσα σε μία ημέρα. Η νέα βουτιά ακολούθησε την ανάκαμψη που είχε σημειώσει το νόμισμα τη Δευτέρα, όταν παραιτήθηκε ο πρώην πλέον υπουργός Οικονομικών Μπεράτ Αλμπαϊράκ και καθαιρέθηκε ο κεντρικός τραπεζίτης της χώρας.

Οι αγορές τώρα περιμένουν να δουν εάν τα νέα πρόσωπα στο οικονομικό επιτελείο – ο νέος κεντρικός τραπεζίτης και πρώην υπουργός Οικονομικών Νατσί Αγκμπάλ και ο νέος υπουργός Οικονομικών Λουτφί Εβάν – θα αλλάξουν κάτι στην πολιτική για να σταματήσει να βάλλονται πανταχόθεν η οικονομία της Τουρκίας και το εθνικό της νόμισμα.

Η Goldman Sachs εκτιμά ότι μετά τις αλλαγές αυτές αναμένεται αύξηση των επιτοκίων δανεισμού στο 17% μέχρι το τέλος του έτους από 10,25% που είναι σήμερα. Η επενδυτική τράπεζα ωστόσο προειδοποίησε ότι καλό είναι να μη δημιουργούνται υπερβολικές προσδοκίες από τα νέα πρόσωπα των Αγκμπάλ και Ελβάν. «Το πιο σημαντικό ζήτημα είναι να δούμε εάν θα υπάρχει αρκετή πολιτική στήριξη για πιο αυστηρή νομισματική πολιτική» ανέφερε σε ανάλυσή της η Goldman Sachs.

Η επόμενη προγραμματισμένη συνάντηση των μελών της κεντρικής τράπεζας της Τουρκίας είναι για τις 19 Νοεμβρίου. Ο πληθωρισμός στην Τουρκία τρέχει με σχεδόν 12%.

Η ανησυχία της Goldman Sachs και άλλων διεθνών και μη αναλυτών είναι το εάν ο Σουλτάνος Ερντογάν έχει πάρει απόφαση να εγκαταλείψει την πολιτική χαμηλών επιτοκίων που έχει βουλιάξει τη λίρα. Ο τούρκος πρόεδρος δεν βοήθησε πάντως στο να κατευναστούν κάπως οι ανησυχίες αυτές, καθώς προχώρησε σε νέες επιθετικές δηλώσεις για τα επιτόκια, όπως έχει κάνει πολλές φορές και στο παρελθόν.

Ο Σουλτάνος είπε ότι η Τουρκία βρίσκεται σε μια «ιστορική μάχη», όπως τη χαρακτήρισε, ενάντια σε αυτούς που προσπαθούν να ωθήσουν τη χώρα σε μια παγίδα υψηλών επιτοκίων, πληθωρισμού και συναλλαγματικών ισοτιμιών. Μόλις μία ημέρα μετά τις αλλαγές στο οικονομικό του επιτελείο και μιλώντας σε εκδήλωση για τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ ο Ερντογάν υποστήριξε ότι η  Τουρκία θα ξεπεράσει τα πολιτικά εμπόδια για να συνεχίσει να εργάζεται για τη βελτίωση της οικονομικής ανάπτυξης, της απασχόλησης και των εξαγωγών.

Το 2019 ο Ερντογάν είχε αντικαταστήσει τον τότε κεντρικό τραπεζίτη Μουράτ Τσετίνκαγια, ο οποίος αντιστεκόταν σε μειώσεις επιτοκίων, παρά το γεγονός ότι η πολιτική υψηλότερων επιτοκίων του Τσετίνκαγια είχε συμβάλει στην ανάκαμψη της λίρας στην κρίση του 2018, όταν η Αγκυρα είχε κοντραριστεί σκληρά με την Ουάσιγκτον. Ωστόσο ο διάδοχός του Ουισάλ και εκλεκτός του Ερντογάν μείωσε τα επιτόκια από το 24% στο 8,25%. Τον Σεπτέμβριο η κεντρική τράπεζα αναγκάστηκε να αλλάξει ρότα και να προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων στο 10,25%, όπου και τα επιτόκια βρίσκονται σήμερα, αλλά και πάλι αυτό δεν στάθηκε αρκετό για να σταματήσει η κατρακύλα του νομίσματος.

Πλέον η λίρα χάνει περίπου 35% από τις αρχές του έτους έναντι του δολαρίου, ο πληθωρισμός καλπάζει, τα συναλλαγματικά αποθέματα μειώνονται συνεχώς, τα κεφάλαια φεύγουν στο εξωτερικό και η απειλή για το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών αυξάνεται. Είναι ενδεικτικό ότι μόνο φέτος εκτιμάται πως έχουν δαπανηθεί συναλλαγματικά αποθέματα της Τουρκίας ύψους 100 δισ. δολαρίων για να στηριχθεί η λίρα, χωρίς όμως κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα. Αυτός φαίνεται ότι ήταν ένας από τους βασικούς λόγους που ο γαμπρός του Ερντογάν, ο Αλμπαϊράκ, οδηγήθηκε τελικά στην έξοδο από το υπουργείο των Οικονομικών.