Ανάλογη με τον νικητή η συμφωνία για το Brexit

Η πρώτη φορά που ο Ντόναλντ Τραμπ απασχόλησε το βρετανικό κοινοβούλιο ήταν το μακρινό 1990: είκοσι έξι χρόνια προτού διαβεί το κατώφλι του Λευκού Οίκου, η βουλευτής των Εργατικών Νταϊάν Αμποτ – μετέπειτα σκιώδης υπουργός Εσωτερικών του Κόρμπιν – προειδοποίησε στην αγόρευσή της ότι η, προσφάτως τότε, επανενωμένη Γερμανία «ενδέχεται να αποτελέσει αντικείμενο εκμετάλλευσης από επιχειρηματίες όπως ο Τραμπ».

Τριάντα χρόνια μετά, η «εκμετάλλευση της Γερμανίας» είναι το μόνο που δεν προσάπτει κανείς στον απερχόμενο, όπως όλα δείχνουν, αμερικανό πρόεδρο. Ο αλλοπρόσαλλος χαρακτήρας και ο αμφιλεγόμενος τρόπος άσκησης των καθηκόντων του έχουν αποτελέσει ουκ ολίγες φορές αντικείμενο προσοχής, κριτικής και αντιπαράθεσης στο Λονδίνο. Το 2017, ο τότε πρόεδρος της Βουλής των Κοινοτήτων Τζον Μπέρκοου ανακοίνωσε ότι θα απαγορεύσει στον Τραμπ να μιλήσει στο κοινοβούλιο όταν επισκεφθεί τη Βρετανία λόγω των ρατσιστικών και σεξιστικών σχολίων που είχε κάνει στο παρελθόν. Στο τιμόνι της χώρας βρισκόταν τότε η Τερίζα Μέι, η σχέση της οποίας με τον αμερικανό πρόεδρο ήταν κάθε άλλο παρά αγαστή: παρότι η βρετανίδα πρωθυπουργός προσπάθησε πολλές φορές – ανεπιτυχώς – να τον προσεγγίσει, εκείνος επέλεγε να την προσβάλλει τόσο δημοσίως όσο και ιδιωτικώς: μεταξύ άλλων, την είχε αποκαλέσει «ανόητη», χαρακτηρίζοντας το σχέδιό της για το Brexit «αποτυχημένο».

Οταν ο Μπόρις Τζόνσον – ο «βρετανός Τραμπ» με τα λόγια του ίδιου του προέδρου – εγκαταστάθηκε στη Ντάουνινγκ Στριτ, τα πράγματα έδειξαν να αλλάζουν. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε εξ αρχής «φίλος» του νέου πρωθυπουργού. Η εμφανής αντιπάθειά του προς την Ευρωπαϊκή Ενωση και η ένθερμη υποστήριξη της εξόδου της Βρετανίας από την ΕΕ (έχει πει ότι «το Brexit είναι υπέροχο») έκαναν τηn Ντάουνινγκ Στριτ να πιστέψει ότι η «Ειδική Σχέση» μεταξύ των δύο χωρών θα ισχυροποιηθεί, αρχής γενομένης από τη σύναψη εμπορικής συμφωνίας Βρετανίας – ΗΠΑ, κάτι που ενδεχομένως θα μετρίαζε τις οικονομικές επιπτώσεις του Brexit.

Εάν, όπως φαίνεται, ο Τζο Μπάιντεν διαδεχθεί τον Τραμπ, η υπογραφή της συμφωνίας ίσως καθυστερήσει. «Εκτιμώ ότι η νίκη του Μπάιντεν, εάν επιβεβαιωθεί, θα σηματοδοτήσει την πλήρη αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης. Η αμερικανική προσήλωση στο ΝΑΤΟ θα είναι δεδομένη. Αυτό θα έχει πολύ σημαντικές επιπτώσεις για τη Βρετανία», δήλωσε στα «ΝΕΑ» ο Τζέισον Ράιφλερ, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Εξετερ. Δηλαδή, τι θα αλλάξει; «Η εξασφάλιση μιας εμπορικής συμφωνίας με την Αμερική θα ήταν κάπως πιο πιθανή υπό τον Τραμπ. Θεωρώ ότι μια κυβέρνηση Μπάιντεν θα δώσει προτεραιότητα στο να διαπραγματευτεί μια συμφωνία με την ΕΕ προτού αρχίσει τη διαπραγμάτευση με τη Βρετανία. Ο Τραμπ μάλλον θα ενεργούσε αντίστροφα».

Κατά τον «Ομπσέρβερ» – ο οποίος επικαλείται τον βρετανό πρώην πρεσβευτή Αϊβαν Ρότζερς – ο Τζόνσον περίμενε το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών για να αποφασίσει εάν θα συνάψει εμπορική συμφωνία με την ΕΕ (σε περίπτωση επικράτησης Μπάιντεν) ή εάν θα επιλέξει το no deal Brexit (σε περίπτωση επανεκλογής Τραμπ). Ο πρώην βρετανός υπουργός Εξωτερικών Ντέιβιντ Μίλιμπαντ εκτίμησε ότι ο Μπάιντεν ενδέχεται να ασκήσει πίεση στο Λονδίνο προκειμένου να καταλήξει σε συμβιβασμό με τις Βρυξέλλες. Ο υποψήφιος των Δημοκρατικών έχει προειδοποιήσει ότι η εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ περνά μέσα από την τήρηση των βρετανικών δεσμεύσεων έναντι της Βόρειας Ιρλανδίας, επικρίνοντας το νομοσχέδιο που έχει καταθέσει η κυβέρνηση Τζόνσον το οποίο της επιτρέπει να αναιρέσει μονομερώς διατάξεις της Συμφωνίας Αποχώρησης που αφορούν τη Βόρεια Ιρλανδία. Μιλώντας στα «ΝΕΑ», κυβερνητική πηγή εμφανίστηκε βέβαιη ότι «οι σχέσεις των δύο χωρών θα παραμείνουν άριστες υπό οποιονδήποτε πρόεδρο».