Ο τραμπισμός ζει

Το ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα σκεφτόταν να εξαντλήσει όλα τα θεμιτά και αθέμιτα μέσα για να παραμείνει στην εξουσία ακόμη κι αν έχανε όχι μόνο τη λαϊκή ψήφο (κάτι που ήταν δεδομένο), αλλά και το σώμα των εκλεκτόρων, ήταν γνωστό και αναμενόμενο. Ο απερχόμενος πρόεδρος είναι αδίστακτος, αδιαφορεί για τους κανόνες (εκτός αν τους έχει αποφασίσει ο ίδιος), περιφρονεί τους θεσμούς (εκτός αν τους έχει διαμορφώσει ο ίδιος) και ξέρει πως αν αφήσει την καρέκλα του μπορεί να έχει τρεχάματα με τη Δικαιοσύνη.

Αυτό δεν αίρει το γεγονός ότι η επίδοσή του στις εκλογές ήταν πολύ καλύτερη απ’ όσο περίμεναν όχι μόνο οι αμερικανοί εκλογολόγοι, όχι μόνο οι περισσότεροι πολιτικοί αναλυτές σε όλο τον κόσμο, αλλά και το ίδιο του το επιτελείο. Και ασφαλώς δεν βοηθάει στην κατανόηση του «τραμπισμού» το να αντιμετωπίσουμε με απαξίωση τους ψηφοφόρους του, να μείνουμε δηλαδή στον υψηλό τους φανατισμό και στη χαμηλή τους μόρφωση. Χρειάζεται μια βαθύτερη μελέτη της αμερικανικής κοινωνίας, που δεν θα κρατήσει εβδομάδες ή μήνες, αλλά χρόνια.

Ενα μέρος των ψηφοφόρων του Τραμπ κινείται με βάση τον φόβο – είτε αυτό αφορά τις δουλειές που έχασαν σε ξεπερασμένες βιομηχανίες είτε την αίσθηση ότι η παντοδυναμία των λευκών βαίνει προς το τέλος της. Σε αυτούς τους ανθρώπους, ο απερχόμενος πρόεδρος υποσχέθηκε επιστροφή στο χρυσό παρελθόν. Και το ότι πέρασαν τέσσερα χρόνια χωρίς να εκπληρώσει την υπόσχεσή του δεν τους έπεισε να πάψουν να ελπίζουν.

Ενα άλλο μέρος, που τέμνεται με το προηγούμενο, θαυμάζει την αρρενωπότητα και τον δυναμισμό του Τραμπ. Αυτό φάνηκε καθαρά στη Φλόριντα, όπου οι ισπανόφωνοι τον ψήφισαν σε ποσοστά πολύ μεγαλύτερα του αναμενομένου. Υπάρχουν, τέλος, εκείνοι οι ψηφοφόροι που αρνούνται να δουν την πραγματικότητα και προτιμούν να ζουν με μύθους, ακόμη κι αν αυτό έχει μοιραίες συνέπειες για τους ίδιους ή τους γύρω τους. Αυτό που συμβαίνει με τον κορωνοϊό είναι ανήκουστο. Εχουν χάσει ως τώρα τη ζωή τους πάνω από 230.000 Αμερικανοί, τις τελευταίες ημέρες πριν από τις εκλογές τα κρούσματα εκτοξεύθηκαν στα ύψη, κι όμως εκατομμύρια άνθρωποι αδιαφορούν, δεν παίρνουν κανένα μέτρο προστασίας και είναι πεπεισμένοι είτε ότι ο ιός δεν υπάρχει είτε ότι θα φύγει μόνος του.

Αν ο Τραμπ με τον έναν ή τον άλλο τρόπο παραμείνει στη θέση του, αυτή η κοινωνική στρέβλωση θα συνεχιστεί και θα οξυνθεί. Αν όμως ο Μπάιντεν τα καταφέρει, όπως ελπίζουν όλοι οι πραγματικοί φίλοι της Αμερικής, θα έχει μπροστά του δύο προκλήσεις για να αρχίσει να επουλώνει τα τραύματα. Να περιγράψει τα πράγματα όπως έχουν, χωρίς ωραιοποιήσεις, κατασκευές και fake news. Να εργαστεί για την κοινωνική επανένταξη των left behind, των ξεχασμένων της παγκοσμιοποίησης. Σε αυτό το έργο η Κάμαλα Χάρις θα του φανεί πολύτιμη.