Η Ειδική Σχέση και οι εφιάλτες του Μπόρις Τζόνσον

Πρώτα μίλησε γι’ αυτήν ο Ουίνστον Τσόρτσιλ το 1946. Η περίφημη «ειδική σχέση» μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ηνωμένου Βασιλείου άνθησε όταν ο «πατέρας της νίκης» ήταν πρωθυπουργός της Βρετανίας και ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ πρόεδρος των ΗΠΑ. Αργότερα, ενισχύθηκε επί Ρίγκαν και Θάτσερ, επιβεβαιώθηκε επί Κλίντον και Μπλερ και επισφραγίστηκε, με έναν κάπως περίεργο τρόπο, επί Τραμπ και Τζόνσον. Το πολυθρύλητο «Special Relationship», που συχνά-πυκνά επικαλούνται οι βρετανοί ηγέτες, αναφέρεται στις στενές διπλωματικές, πολιτικές, εμπορικές, οικονομικές και στρατιωτικές σχέσεις μεταξύ των δύο κρατών. Πόσο στενοί θα παραμείνουν αυτοί οι δεσμοί εάν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν τις εκλογές της Τρίτης;

Πολλοί στο Λονδίνο φοβούνται ότι με τον Τζο Μπάιντεν στον Λευκό Οίκο η Βρετανία θα περάσει σε δεύτερη μοίρα στην άλλη όχθη του Ατλαντικού. Υπαίτιοι – κατά τη θεωρία αυτή – θα είναι ο Μπόρις Τζόνσον και το Brexit: ο πρώτος διότι συνδέθηκε περισσότερο από όσο θα έπρεπε με την προεδρία Τραμπ και το δεύτερο διότι είναι κάτι το οποίο ανέκαθεν δεν άρεσε στους Δημοκρατικούς. Στη Βρετανία θυμούνται ακόμη την παρέμβαση Ομπάμα πριν από το δημοψήφισμα του 2016, που είχε προειδοποιήσει ότι η χώρα θα βρεθεί «στο τέλος της ουράς» εάν εγκαταλείψει την ΕΕ.

«Η Βρετανία και οι ΗΠΑ έχουν στενή συνεργασία σε θέματα άμυνας, ασφάλειας και πληροφοριών, η οποία δεν αναμένεται να αλλάξει σημαντικά. Ωστόσο, μια προεδρία Μπάιντεν θα αναλώσει σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο στην ανοικοδόμηση των σχέσεων των ΗΠΑ με ολόκληρη την Ευρώπη. Αυτό σημαίνει ότι ένα κακό Brexit χωρίς συμφωνία δεν θα καταστήσει τη Βρετανία αρεστή σε μια κυβέρνηση υπό τον Μπάιντεν» δηλώνει στα «ΝΕΑ» ο Μάθιου Οξενφορντ, αναλυτής για θέματα Ευρώπης του Economist Intelligence Unit.

Σύμφωνα με αρκετά δημοσιεύματα του βρετανικού Τύπου, ο Τζόνσον θεωρεί εφιαλτική την προοπτική μιας προεδρίας Μπάιντεν. Οι «Σάντεϊ Τάιμς» έγραψαν ότι η Ντάουνινγκ Στριτ βρίσκεται σε πανικό, εγκαταλείπει άρον άρον τον Τραμπ και προσπαθεί να προσεγγίσει τον Μπάιντεν. Ωστόσο, φαίνεται ότι βρίσκει τοίχο απέναντί της: σύμφωνα με τους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», οι Βρετανοί δεν έχουν καταφέρει να συναντήσουν ούτε ένα στέλεχος της ομάδας του υποψήφιου προέδρου. Επισήμως, το Λονδίνο διαψεύδει τα δημοσιεύματα. Ωστόσο, ο Μπάιντεν δεν φαίνεται να συμπαθεί τον Τζόνσον, τον οποίο αποκάλεσε, τον περασμένο Δεκέμβριο, «φυσικό και συναισθηματικό κλώνο του Τραμπ». Αντιθέτως, ο σημερινός πρόεδρος μόνο καλά λόγια έχει να πει για τον «φίλο του Μπόρις», τον οποίο έχει αποκαλέσει «Τραμπ της Βρετανίας».

Η Ντάουνινγκ Στριτ ήλπιζε ότι στην αρχή μιας δεύτερης θητείας Τραμπ θα υπογραφόταν η εμπορική συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών. Εάν, όμως, κερδίσουν οι Δημοκρατικοί; «Οταν ο Μπάιντεν κοιτάξει προς την Ευρώπη, θα δει το Παρίσι και το Βερολίνο ως κέντρο βάρους όσων είναι πραγματικά σημαντικά για την Αμερική. Η Βρετανία θα θεωρηθεί αποκομμένη» λέει στο «Politico» ο βρετανός πρώην διπλωμάτης Πίτερ Ρίκετς. «Ο Μπάιντεν αυτοπροσδιορίζεται ως Αμερικανοϊρλανδός και θεωρεί την απόφαση της Βρετανίας να ερμηνεύσει μονομερώς το πρωτόκολλο της Βόρειας Ιρλανδίας ως απειλή για τη συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής. Εξακολουθεί να είναι πιθανό η Βρετανία να αποχωρήσει με μια πολύ περιορισμένη συμφωνία με την ΕΕ, αλλά το διεθνές κόστος της επιδίωξης μιας πιο επιθετικής σχέσης με την ΕΕ θα αυξηθεί» εκτιμά ο Οξενφορντ, προσθέτοντας ότι «ο Τζόνσον μπορεί να έχει την ευκαιρία να επανεφεύρει τη σχέση του με τις ΗΠΑ σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος, όπως η κλιματική αλλαγή και η ανάκαμψη από τον κορωνοϊό».

«Σίγουρα θα υπάρξει μια περίοδος άβολης προσαρμογής, αλλά πέραν αυτού εκτιμώ ότι οι δύο πλευρές πολύ γρήγορα θα διαπιστώσουν ότι τις ενώνουν πολλά περισσότερα» δήλωσε στα «ΝΕΑ» ο Αγγελος Χρυσόγελος, επίκουρος καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο London Metropolitan University. Ποια είναι αυτά; «Οι κύριες θέσεις της εξωτερικής πολιτικής του Μπάιντεν – όπως η αντιπαλότητα με την Κίνα και τη Ρωσία – συμφωνούν με πρόσφατες αποφάσεις της Βρετανίας. Σε αντίθεση με τον εθνικιστή Τραμπ, ο φιλελεύθερος διεθνιστής Μπάιντεν είναι πολύ πιο συμβατός με τους σκοπούς και τον τρόπο λειτουργίας της νέας μετα-Brexit βρετανικής αντίληψης».