Το πρώτο Ινστιτούτο Παιδιατρικής Ιολογίας στην Ελλάδα

Πριν από 102 χρόνια η ισπανική γρίπη «έσπερνε» τον φόβο και τον θάνατο παγκοσμίως, αφήνοντας πίσω της 40 εκατομμύρια νεκρούς. Σε ένα χωριό της Εύβοιας, εν έτη 1918, τρία παιδιά κατάφεραν να επιβιώσουν από τον πανδημικό ιό εκείνης της εποχής, παρότι οι γονείς και τα αδέλφια τους κατέληξαν έπειτα από επιπλοκές της νόσου. Εναν αιώνα μετά, έλληνες επιστήμονες αφιερώνουν την ίδρυση του Ινστιτούτου Παιδιατρικής Ιολογίας σε εκείνα τα τρία παιδιά, καθώς η ιστορία τους ξεδιπλώνει την ύπαρξη ενός νευραλγικού τομέα μελέτης και έρευνας αλλά και την ευθύνη της επιστημονικής κοινότητας αλλά και ολόκληρης της κοινωνίας και των δομών της σε περιόδους έκτακτης ανάγκης.

Ειδικότερα, η Παιδιατρική Ιολογία είναι ένας νέος κλάδος της Παιδιατρικής, ο οποίος ασχολείται με τη μελέτη, τη διάγνωση, τη θεραπευτική αντιμετώπιση και την πρόληψη των ιογενών λοιμώξεων στα νεογνά, τα παιδιά και τους εφήβους.

Οι πρόσφατες εξελίξεις στον χώρο της Κλινικής Ιολογίας και της Μοριακής Ιατρικής με τη χρήση νέων διαγνωστικών μεθόδων, την αξιολόγηση μιας σειράς νέων αντι-ιικών παραγόντων καθώς και οι συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες ειδικών ομάδων ασθενών, όπως είναι τα πρόωρα νεογνά και τα νοσηλευόμενα παιδιά στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, καθιστούν τον κλάδο αυτό ξεχωριστό και ιδιαίτερα εξελισσόμενο, τόσο σε προπτυχιακό όσο και σε μεταπτυχιακό επίπεδο.

Συνεργασία. Η δημιουργία του Ινστιτούτου Παιδιατρικής Ιολογίας προέκυψε από τη συνεργασία επιστημόνων από δύο ελληνικά Πανεπιστήμια, το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, δίνοντας την ευκαιρία σε νέους επιστήμονες να ασχοληθούν με την έρευνα στην ιατρική εκπαίδευση.

Αξίζει δε να σημειωθεί ότι η ίδρυση του ινστιτούτου επισφραγίζει τις επιστημονικές προσπάθειες της Ομάδας Μελέτης Παιδιατρικής Ιολογίας, η οποία δημιουργήθηκε προ δωδεκαετίας στη Μεγάλη Βρετανία με στόχο τη μελέτη της διάγνωσης, της θεραπείας και της πρόληψης των ιογενών λοιμώξεων στα νεογνά και τα παιδιά.

Η επίσημη έναρξη του ινστιτούτου πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2020 με τις διαδικτυακές διαλέξεις τριών κορυφαίων επιστημόνων στη Νεογνολογία, την Παιδιατρική και την Ιολογία. Η καθηγήτρια Νεογνολογίας του Βασιλικού Κολλεγίου του Λονδίνου Ανι Γκρίνοφ μίλησε για τις προκλήσεις και τις προοπτικές της παιδιατρικής εκπαίδευσης σε παγκόσμιο επίπεδο, ο ομότιμος καθηγητής Παιδιατρικής και Ενδοκρινολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Γεώργιος Χρούσος ανέλυσε τον ρόλο των γλυκοκορτικοειδών στην καταπολέμηση του ιού SARS-CoV-2, ενώ ο νομπελίστας ομότιμος καθηγητής Ιολογίας του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης Χάραλντ ζουρ Χάουζεν παρουσίασε τις νεότερες εξελίξεις στα ιογενή αίτια των πιο συχνών καρκίνων στον άνθρωπο.

Ξεχωριστή εξειδίκευση. Οπως σημειώνουν στο «Ενθετο Υγεία» οι ιδρυτές του ινστιτούτου, η επιστημονική αυτή προσπάθεια στηρίζεται στην ελευθερία της επιστημονικής γνώμης, στη σύνθεση διαφορετικών απόψεων και στην αναζήτηση της επιστημονικής αλήθειας. Και προσθέτουν ότι στόχο αποτελεί η διατύπωση επιστημονικών ερωτημάτων που αναδεικνύουν τις σύγχρονες ανάγκες, αδυναμίες και απαιτήσεις στον χώρο μας. Ενα τέτοιο ερώτημα είναι το κατά πόσο η Παιδιατρική Ιολογία θα μπορέσει να αποτελέσει ξεχωριστή εξειδίκευση της Ιατρικής στο άμεσο μέλλον.

Για την ιστορία η πρόταση αυτή διατυπώθηκε για πρώτη φορά το 2015 στην Αθήνα κατά τη διάρκεια του πρώτου Εργαστηρίου / Συνεδρίου Παιδιατρικής Ιολογίας και δημοσιεύθηκε το 2016 στο επιστημονικό ιατρικό περιοδικό «Experimental and Therapeutic Medicine», όπου υπογραμμίστηκε ότι χρειάζεται περαιτέρω επιστημονική και ακαδημαϊκή αξιολόγηση. «Σήμερα είναι μια μεγάλη μέρα για την ελληνική Παιδιατρική, η οποία για μια ακόμα φορά τολμά σε δύσκολούς καιρούς και δίνει ελπίδα για το μέλλον» τόνισε η ομότιμη καθηγήτρια Παιδιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών Μαρία Θεοδωρίδου, κατά τη διάρκεια της επίσημης έναρξης. Και συνέχισε: «Εύχομαι το Ινστιτούτο Παιδιατρικής Ιολογίας να διασφαλίσει έναν υψηλού επιπέδου επιστημονικό λόγο και να συμβάλλει ουσιαστικά στην αναβάθμιση, καθιέρωση και επίσημη αναγνώριση του νέου γνωστικού αντικειμένου της Παιδιατρικής Ιολογίας στο άμεσο μέλλον».

«Η ίδρυση του ινστιτούτου είναι το αποτέλεσμα της συνεργασίας νέων επιστημόνων με διάθεση για καινοτομία, έμπνευση και αγάπη για την επιστήμη και τον τόπο μας» δήλωσε ο ομότιμος καθηγητής Κλινικής Ιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης Δημήτριος Σπαντίδος, πρόεδρος της Παγκόσμιας Ακαδημίας Επιστημών, υπό την αιγίδα της οποίας τέθηκε η λειτουργία του ινστιτούτου.