Ο ροκ επιστήμονας της ηλεκτρικής κιθάρας

Και ενώ όλοι λέμε και γράφουμε ότι το ροκ πνέει τα λοίσθια τις τελευταίες δεκαετίες και η μουσική βαδίζει αλλού (πού;) κάθε φορά που ένας γερόλυκος πεθαίνει ή βγάζει δίσκο ή ετοιμάζει επανακυκλοφορία γίνεται χαμός. Αρα, χρησιμοποιώντας ως εργαλείο την εις άτοπον επαγωγή, το ροκ δεν έχει πεθάνει. Αντιθέτως, παραμένει ζωντανό για εκατομμύρια φανς του είδους, παγκοσμίως, ανεξαρτήτου ηλικίας και οι εμβληματικές φιγούρες του, συνεχίζουν να συναρπάζουν και να αποτελούν παράδειγμα και οδηγό για τους νεότερους μουσικούς. Οπως για παράδειγμα συμβαίνει με τον κιθαρίστα και τραγουδοποιό Εντι Βαν Αλεν ο οποίος αν και πέθανε στις 6/10 μετά από μάχη με τον καρκίνο, εντούτοις δεν πρόκειται να ξεχαστεί εύκολα.

Πώς θα μπορούσε άλλωστε να γίνει κάτι τέτοιο στον βαθμό που αν δεν υπήρχε ο 65χρονος «Guitar Hero» η εξέλιξη της κιθάρας άρα και του ροκ δεν θα ήταν ποτέ η ίδια. Κι αν τους περισσότερους το όνομα Αλεν, τους οδηγεί συνειρμικά στους Van Halen και στο χιτ – σινγκλ «Jump» o Edward Lodewijk Van Halen (γεννήθηκε στην Ολλανδία στις 26/1/1955 στα σίξτις έγινε αμερικανός πολίτης) δεν ήταν μόνο αυτό. Ούτε ήταν μόνο συνιδρυτής των Van Halen μαζί με τον αδερφό του Αλεξ. Ηταν και παραμένει ένας από τους σημαντικότερους δεξιοτέχνες της ηλεκτρικής ροκ κιθάρας. Δημιούργησε τον δικό του ήχο και τρόπο παιξίματος που κανείς δεν μπόρεσε να μιμηθεί.

Ο Εντι Βαν Αλεν άρχισε την πορεία του στη μουσική πριν στραφεί στην κιθάρα. Και όταν στράφηκε σε αυτή δεν την άφησε ποτέ από τα χέρια του. Εξι χρόνια (1978) μετά την ίδρυση των Van Halen, στο πρώτο ομότιτλο άλμπουμ τους καταθέτει τα διαπιστευτήριά του. Σε μόλις 102 δευτερόλεπτα, στο ορχηστρικό «Eruption» επαναπροσδιόρισε το λεξιλόγιο της ροκ κιθάρας, όπως ο Τζίμι Χέντριξ και ο προσωπικός του ήρωας, Ερικ Κλάπτον είχαν κάνει καμιά δεκαετία νωρίτερα. Σαράντα δύο χρόνια αργότερα το «Eruption» παραμένει όχι μόνο συναρπαστικό αλλά και αξεπέραστο. Ακόμα κι αν δεν παίζατε κιθάρα, θα πρέπει να αναρωτηθείτε, «Πώς το έκανε αυτό;». Κανείς δεν ξέρει και κανείς δεν πρόκειται να το μάθει ποτέ. Ο ίδιος είχε δηλώσει, ότι του άρεσε η ελευθερία και να μην τον καταπιέζει κανείς. Το πρωτοποριακό πνεύμα του ήταν αυτό που τον καθοδηγούσε στην καριέρα του. Οχι μόνο ριζοσπαστικοποίησε τον τρόπο που παίζεται το όργανο, αλλά επαναπροσδιόρισε πώς θα μπορούσε να κατασκευαστεί και πώς θα μπορούσε να ακούγεται. Η διάσημη κιθάρα του «Frankenstein» παρουσιάστηκε στην έκθεση Play It Loud του Metropolitan Museum of Art το 2019.

Πιτσιρικάς είχε παρακολουθήσει μαθήματα πιάνου και κατάφερε να παίζει κιθάρα σαν πιάνο. Δηλαδή έπαιζε κιθάρα με τα δυο του χέρια προκαλώντας ντελίριο ικανοποίησης στους φίλους του ροκ. Μάλιστα, ο τρόπος του ήταν τόσο ιδιαίτερος και μοναδικός ώστε ο αδερφός του Αλεξ, τον προέτρεπε στις συναυλίες των Van Halen να παίζει κιθάρα με γυρισμένη την πλάτη του στο κοινό ώστε να μην μπορέσει κανείς συνάδελφός του να τον αντιγράψει. Ο «τρελός επιστήμονας της κιθάρας» – όπως τον αποκαλούσαν – πάντα αναζητούσε τρόπους τροποποίησης της κιθάρας ώστε να μεγιστοποιήσει το προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Κι για να καταφέρει αυτό δούλεψε πάρα πολύ. Ωρες ολόκληρες πειραματιζόταν για να δώσει στην κιθάρα του έναν ήχο που να δαγκώνει. Και τα κατάφερε. Αν και το παίξιμό του στην κιθάρα είναι άκρως δεξιοτεχνικό εντούτοις δεν είναι ακαδημαϊκό. Αντιθέτως έχει ψυχή και καρδιά. Σύμφωνα με τον ίδιο η παθολογική του αγάπη για την κιθάρα τον οδήγησε στον θάνατο: «Ο καρκίνος μου προκλήθηκε από τις μεταλλικές πένες που έβαζα στο στόμα…».

Ο Εντι Βαν Αλεν ήταν ρόκερ. Αυθεντικός. Τόσο αυθεντικός που όταν δεν έπαιζε κιθάρα ή δεν πειραματιζόταν για αυτήν, έπινε μπίρες (και όχι μόνο), απολάμβανε τη γυναικεία συντροφιά (μέχρι να παντρευτεί και… νοικοκυρευτεί) και είχε το θράσος να κλείσει το τηλέφωνο, στον πιο διάσημο ίσως μουσικό παραγωγό. Τον Κουίνσι Τζόουνς. Μάλιστα δεν του το έκλεισε μία φορά. O Κουίνσι όμως είχε άλλα σχέδια. Το 1982 ετοίμαζε το «Thriller» του Μάικλ Τζάκσον και όταν έφθασε στο «Beat it» για το κιθαριστικό σόλο του κομματιού είχε ένα και μόνο όνομα τον Εντι. Με τα πολλά δέχτηκε να συμμετάσχει αλλά έθεσε και τους όρους του. Το όνομά του δεν θα αναφερόταν στον δίσκο επειδή δεν ήθελε να το μάθουν οι Van Halen, δεν ζήτησε χρήματα επειδή το έκανε ως χάρη στον Κουίνσι, ζήτησε ένα κιβώτιο μπίρες και να του κάνει ο Μάικλ Τζάκσον κάποια μαθήματα χορού. Τα υπόλοιπα είναι ιστορία. Ο Εντι πήγε στο στούντιο πήρε το ελεύθερο από τον Κουίνσι Τζόουνς να το ενορχηστρώσει όπως θέλει και παρουσίασε ένα από τα καλύτερα κιθαριστικά σόλο όλων των εποχών. Τα Χριστούγεννα του 1982, όταν ο Εντι μπήκε σε ένα κατάστημα δίσκων τα ηχεία του έπαιζαν το «Beat it». Πιτσιρικάδες που το άκουγαν άρχισαν να λένε ότι ο τύπος που έπαιξε κιθάρα στο τραγούδι μιμείται τον Εντι Βαν Αλεν. Εκείνος στεκόταν πίσω τους και δεν άντεξε να μη μιλήσει: «Εγώ παίζω κι ας μην αναφέρεται στον δίσκο». Εν αγνοία του ο Εντι Βαν Αλεν κοιμήθηκε ως heavy metal hero και ξύπνησε ως rock star.

Οταν ανακοινώθηκε ο θάνατός του ο Μάικ Μακρίντι των Pearl Jam, ο Τομ Μορέλο των Rage Against the Machine και ο Νίκι Σιξ των Mötley Crüe στα συλλυπητήριά τους τον παρομοίασαν με τον Μότσαρτ. Ο Λένι Κράβιτς ενδεχομένως να έκανε την πιο αληθινή ανάρτηση: «Ο παράδεισος θα ηλεκτριστεί απόψε». Ποιος ξέρει μπορεί να κατάφερε ο Εντι…