Η Κεντροαριστερά ως δέλεαρ

Η συζήτηση που ανασηκώθηκε με την ανακοίνωση της υποψηφιότητας της Αννας Διαμαντοπούλου για την ηγεσία του ΟΟΣΑ απασχόλησε παραδόξως στελέχη από όλο το πολιτικό φάσμα. Στη ΝΔ είδαν τον Κυριάκο Μητσοτάκη να προτιμά εκ νέου ένα εξωκομματικό στέλεχος για μια θέση υψηλής ευθύνης, στον ΣΥΡΙΖΑ «διάβασαν» στο ίδιο άνοιγμα μια πιθανότητα «de facto συγκυβέρνησης» ανάμεσα στη ΝΔ και στο Κίνημα Αλλαγής και στην Κεντροαριστερά είδαν ένα ακόμα στέλεχος της ευρύτερης παράταξης να αξιοποιείται από την κυβέρνηση.

Το πρόβλημα δεν ήταν, βέβαια, η Διαμαντοπούλου, η οποία έχει αποχωρήσει οκτώ χρόνια από το ΠΑΣΟΚ και δέχτηκε επισήμως τα συγχαρητήρια του Κινήματος Αλλαγής, αλλά και στελεχών όλων των «τάσεων» εντός του κόμματος. Ολα επιστρέφουν στην κοινωνική βάση του ΠΑΣΟΚ. Η ηγεσία της ΝΔ θέλει να εδραιωθεί στη συνείδηση του μεταρρυθμιστικού προοδευτικού Κέντρου, που την προτίμησε στις προηγούμενες εκλογές «για να φύγει ο ΣΥΡΙΖΑ», αλλά ακόμα δεν έχει καταφέρει να την πείσει να συνεχίζει να ψηφίζει ΝΔ. Η Κουμουνδούρου, από την άλλη, ποντάρει στην άλλη πλευρά του πασοκικού φάσματος, στους ψηφοφόρους με τα ακούνητα αντιδεξιά αντανακλαστικά, που στήριξαν (εντελώς προσωποκεντρικά) τον Αλέξη Τσίπρα. Στη μέση, ο παραδοσιακός εκφραστής του κεντροαριστερού χώρου, το Κίνημα Αλλαγής, που από τη μια δεν θέλει το ΠΑΣΟΚ να θεωρείται «φυτώριο στελεχών» και από την άλλη ακριβώς αυτές οι επιλογές των αντιπάλων τους επιβεβαιώνουν την επιδραστικότητα που έχει ακόμα η παράταξη στην κοινωνία.

Το δέλεαρ του κοινωνικού ΠΑΣΟΚ είναι μεγάλο για όλους και στο Κίνημα Αλλαγής διακρίνουν το τελευταίο διάστημα ένα κενό: τα φάουλ της κυβέρνησης διακρίνονται και από εκείνους που εκτιμούν όσους βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο Μέγαρο Μαξίμου, όμως ο ΣΥΡΙΖΑ, για λόγους που ξεκινούν από τα εσωκομματικά προβλήματα και τελειώνουν στη γραμμή που ακολουθείται, δεν μπορεί ούτε να τα αναδείξει, ούτε να κερδίσει από αυτά. Στόχος της Χαριλάου Τρικούπη είναι να αξιοποιήσει αυτό το κενό αντιπολίτευσης και το κοινωνικό ΠΑΣΟΚ, από το προοδευτικό Κέντρο έως την ανανεωτική Αριστερά, μπορεί να βοηθήσει στο εγχείρημα. Και ενώ για το Κίνημα Αλλαγής αυτή η στάση φέρνει μια ευρύτερη εσωτερική συναίνεση (για την ακρίβεια, η βασική κριτική που ασκείται είναι ότι θα έπρεπε να είναι μια στρατηγική πιο σαφής), για τους υπόλοιπους δύο το άνοιγμα στο «πράσινο» ακροατήριο δεν είναι το ίδιο εύκολο. Ειδικά στον ΣΥΡΙΖΑ βρίσκει «τοίχο» στον κομματικό μηχανισμό, αλλά και στην παλιά φρουρά της Κουμουνδούρου, ενώ το γεγονός ότι η ΝΔ βρίσκεται στην εξουσία, με θετικές δημοσκοπήσεις, είναι ίσως ο μοναδικός λόγος που οι γκρίνιες των νεοδημοκρατών που παραμερίζονται λόγω των κεντροαριστερών δεν έχουν βγει ακόμα στην επιφάνεια.

Υπάρχει, βέβαια, μια βασική διαφορά στον τρόπο που ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ χειρίζονται τα ανοίγματά τους. Μετά την ενσωμάτωση της Λίνας Μενδώνη και του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη στην κυβέρνηση, οι επιλογές του Μητσοτάκη δεν πατούν στον σημερινό «ζωτικό χώρο» του Κινήματος Αλλαγής, καθώς τα στελέχη που επιλέγονται κινούνται εδώ και καιρό αυτόνομα. Ο ΣΥΡΙΖΑ, από την άλλη, πέρασε δύο φάσεις: στην πρώτη, πριν από τις εκλογές του 2019, επιδίωξε την άλωση του χώρου με μεταπηδήσεις στελεχών. Στην πορεία, το πρώτο διάστημα μετά τον σχηματισμό της νέας κυβέρνησης, η Κουμουνδούρου προτίμησε το «καρότο» από το «μαστίγιο», μόνο για να επιστρέψει στη «σκληρή γραμμή» λίγες μέρες μετά τις αποκαλύψεις για τον Νίκο Παππά, όταν ξεκαθαρίστηκε ότι η πιθανότητα συνεργασίας περισσότερο απομακρύνεται παρά πλησιάζει.