Ταμείο Ανάκαμψης και ευρωπαϊκή γραφειοκρατία: εμπόδιο στην ανάπτυξη {LF}εν μέσω πανδημίας

Από την ιστορική συμφωνία του Ιουλίου μεταξύ των ηγετών των κρατών της ΕΕ έχουν σχεδόν περάσει δυόμισι μήνες, χωρίς όμως να υπάρξει η τελική συμφωνία ανάμεσα στους δυο συνομοθέτες: Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι συνομιλίες για τον προϋπολογισμό της νέας προγραμματικής περιόδου μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ δεν έχουν υπάρξει μέχρι στιγμής πειστικές, ενώ το δυνητικά πιο δύσκολο μέρος του συνόλου του πακέτου αρχίζει αυτές τις ημέρες, στον πρώτο επίσημο τριμερή διάλογο. Τούτο δεν είναι άλλο από τον προτεινόμενο νέο μηχανισμό κράτους δικαίου, ο οποίος θα συνέδεε τις πληρωμές από τον προϋπολογισμό με ορισμένους όρους. Ενας σημαντικός αριθμός χωρών της ΕΕ επιθυμεί λιγότερο αυστηρούς κανόνες από αυτούς που πρότεινε η Επιτροπή το 2018, ενώ από την άλλη πλευρά και το Κοινοβούλιο ζητεί σαφώς πιο αυστηρούς όρους.

Είναι πλέον πρόδηλο ότι η απολύτως αναγκαία δημοκρατική διαδικασία επίτευξης συμφωνιών σε επίπεδο ΕΕ δημιουργεί καθυστερήσεις και εμπόδια προς την επίτευξη των στόχων της ανάκαμψης και της οικονομικής ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών περιφερειών και πόλεων εν μέσω πανδημίας! Ιδίως τώρα που οι περισσότερες χώρες βιώνουν το δεύτερο κύμα της…

Τούτη είναι μόνο η μια διάσταση της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας η οποία αποτυπώνεται στα υψηλά ιεραρχικά επίπεδα της ευρωπαϊκής διοίκησης. Εφόσον υπάρξει τελική συμφωνία και προχωρήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη διαδικασία υλοποίησης του Ταμείου σε συνεργασία με τα κράτη-μέλη, τότε θα προχωρήσουμε στη δεύτερη και ίσως πιο καθοριστική διάσταση της γραφειοκρατίας. Η διαχείριση των προγραμμάτων αλλά και των σχεδίων ανάκαμψης τόσο από τα κράτη όσο και από την Επιτροπή θα πρέπει να γίνει άμεσα και αποτελεσματικά, χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις. Το χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί θα πρέπει να τηρηθεί ευλαβικά…

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οργανωτικά δείχνει έτοιμη… Εχει δημιουργήσει μια ομάδα κρούσης στη Γενική Γραμματεία της με υποτομείς που θα παρακολουθούν τα προγράμματα και σχέδια δράσης. Μένει να φανεί αν εκτελεστικά είναι έτοιμη, ενώ το μεγάλο ερωτηματικό θα είναι και η διάρθρωση των αντίστοιχων δομών από πλευράς των κρατών και το κατά πόσο αυτές θα είναι ευέλικτες και αποτελεσματικές. Ενας επίσης σημαντικός παράγοντας που δημιουργεί μια αισιοδοξία είναι η πρόβλεψη ότι θα υπάρξει άμεση διαχείριση των κονδυλίων από τα κράτη και όχι κοινή διαχείριση όπως προβλέπεται έως τώρα από τα προγράμματα ΕΣΠΑ.

Η άμεση διαχείριση, εφόσον γίνει με χρηστό, αποτελεσματικό και συνετό τρόπο, θα δώσει μια μεγάλη ευελιξία στις εθνικές κυβερνήσεις ώστε να διοχετεύσουν τα κονδύλια σε δράσεις και τομείς που είναι απαραίτητα για να ωθήσουν τις οικονομίες τους ξανά σε τροχιά ανάκαμψης…

Ο Γιώργος Μελέας είναι εθνικός εμπειρογνώμονας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή