Η γιαγιά μου η Αθήνα

Χθες, βγήκε η απόφαση του δικαστηρίου που δεν αναγνωρίζει κανένα ελαφρυντικό στα μέλη της Χρυσής Αυγής. Συνέπεσε με την 76η επέτειο της απελευθέρωσης της Αθήνας από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής. Δεν χρησιμοποιώ τυχαία το ρήμα «συνέπεσε». Βεβαίως και η καταδίκη της εγκληματικής ναζιστικής οργάνωσης αφορά όλη την Ελλάδα. Ωστόσο στην ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας είναι που άνοιξε τις μεγαλύτερες πληγές η δράση των χρυσαυγιτών. Οχι μόνο με τις «επεμβάσεις» και τα στειλιάρια τους αλλά και με την αποδοχή τους από ένα, έστω και μικρό, ποσοστό των κατοίκων της. Αυτό που τους έβαλε στο δημοτικό συμβούλιο. Που έκανε τον Γιώργο Καμίνη να αποχωρεί από την αίθουσα κάθε φορά που έπαιρνε τον λόγο ο Ηλίας Κασιδιάρης. Που τους έδωσε το δικαίωμα να έχουν γραφεία στο μέγαρο της πλατείας Κοτζιά, αυτά που σφράγισε ο Κώστας Μπακογιάννης μόλις βγήκε η απόφαση της Τετάρτης.

Εντάξει, έτσι συμβαίνει με τις μητροπόλεις. Είναι το χωνευτήρι των παθών και των δεινών, των καλών και των κακών. Αυτό όμως το μισοκατεστραμμένο χωριό – ένα κουρελοφόρο φάντασμα του αρχαίου ένδοξου παρελθόντος της, ένα μάτσο χαλάσματα γύρω από τον βράχο με το σημαντικότερο μνημείο του κόσμου – που το 1834 ο βασιλιάς Οθωνας αποφάσισε να ανακηρύξει πρωτεύουσα του νεοσυσταθέντος, τότε, ελληνικού κράτους σαν να σήκωσε πολύ μεγάλο βάρος της στις πλάκες των πεζοδρομίων της αυτά τα μόλις 186 χρόνια. Αυτών των πεζοδρομίων κάτω από τα οποία μπορεί να μη βρίσκεται η παραλία όπως έλεγε το σύνθημα του Μάη του ’68 (πάντως είναι πολύ κοντά), σίγουρα όμως υπάρχουν σπαράγματα Ιστορίας.

Εξεγέρσεις, συλλαλητήρια και, κυρίως, συγκρούσεις, πολλές συγκρούσεις ανάμεσα σε ό,τι μπορεί να διχάσει έναν λαό αράθυμο σαν τον δικό μας, μια γειτονιά, μια παρέα μια οικογένεια. Με πιο μαύρη σελίδα της σύγχρονης Ιστορίας της, τα Δεκεμβριανά, που διχοτόμησαν την Αθήνα και την έκαναν ολόκληρη πεδίο μάχης. Στην πόλη αυτή αποτυπώθηκε με τον πιο άγριο τρόπο η οικονομική κρίση των τελευταίων δέκα χρόνων. Τη βρώμισε, τη ρήμαξε, τη λεηλάτησε, την ερήμωσε, τη μαράζωσε όσο καμιά άλλη. Και είναι αυτή που, σήμερα, πλήγεται περισσότερο από την πανδημία. Καημένη μου Αθήνα…

Τόσο παλιά
αλλά και τόσο νέα

Σκέφτομαι ότι στο Παρίσι, ένα κτίριο του 1834 θεωρείται σχετικά καινούργιο. Εκείνη την εποχή οι αρχιτέκτονες Σταμάτης Κλεάνθης και Εντουαρντ Σάουμπερτ χάραζαν ακόμη την Αθήνα στα χαρτιά. Και οι αποφάσεις για το πού θα χτισθούν τα κτίρια παίρνονταν, ενίοτε, με τρόπο σχεδόν παγανιστικό (ο αστικός μύθος λέει ότι για να αποφασισθεί πού θα χτίζονταν, τελικά, τα ανάκτορα, άφησαν ένα κομμάτι κρέας σε διάφορα σημεία κι εκεί όπου θα περνούσαν περισσότερες μέρες έως να σαπίσει σήμαινε ότι είχε το καλύτερο μικροκλίμα άρα ήταν ο ιδανικός τόπος για τις βασιλικές κατοικίες).

Ενώ μέχρι 100 μόλις χρόνια δεν υπήρχαν η Νέα Σμύρνη, η Νέα Ιωνία, ο Βύρωνας, συνοικίες δηλαδή που δημιουργήθηκαν από τους μικρασιάτες πρόσφυγες.

Το σχεδόν παρόν παρελθόν

Αυτή τη δυνατότητα μας δίνει η Αθήνα που αγαπάμε και συγχρόνως αγαπάμε να μισούμε. Οι τόσο γρήγοροι ρυθμοί αλλαγών κάνουν το παρελθόν της πόλης να είναι σχεδόν παρόν. Οι εβδομηντάρηδες θυμούνται τη Βασιλέως Κωνσταντίνου ρέμα με παράγκες από τη μία και μέγαρα από την άλλη. Ενω το αθηναϊκό τοπίο στις παλιές ελληνικές ταινίες δεν μας είναι εντελώς άγνωστο. Ωστόσο, αν υπήρχαν σόσιαλ μίντια το 1934 θα γινόταν πατιρντί ανάλογο του «Μεγάλου Περιπάτου» με τον Οθωνα που ξόδευε τα «χρήματά μας» για να φτιάξει πόλη σε αυτά τα κατσάβραχα. Ασε που θα ξεραίνονταν και οι φοίνικες.