Γέρος ανίκατε μάσκαν

Δεν θυμάμαι ποιος είπε με κυνισμό πως οι άνθρωποι ποτέ δεν ήταν ίσοι, αλλά ένα περίστροφο Κολτ τους εξισώνει όλους – με την έννοια ότι όποιος κρατάει το όπλο, ανεξάρτητα τι είναι, έχει και την εξουσία επί πιθανώς κοινωνικά ισχυρότερων. Το ίδιο συμβαίνει ανάποδα με τις αρρώστιες, τη φθορά και την κολυμβήθρα του τέλους. Η Αχερουσία ουκ αμελεί ουδενός. Εξισώνει. Και στις μέρες μας που η πανάρχαιη αλαζονεία βάρεσε πάλι μερικούς ηγέτες στο κεφάλι, κατόπιν ήρθε ο κωλοϊός για να πει ψιθυριστά (και θανάσιμα) στον καθένα τους ότι αν είσαι και παπάς με την αράδα σου θα πας. Διαβάζω, δε, ότι προχθές όντως ένας παπάς κι ένας καντηλανάφτης κόλλησαν τη χλαπάτσα και μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο, προς απογοήτευση εκείνων που πιστεύουν ότι ο ιός αποφεύγει επιμελώς τις εκκλησίες και τα κουταλάκια της μεταλαβιάς. (Τι το θες το κουταλάκι; Ελεγε το παλιό άσμα).

Σκέψου πόσο βαθιά νοσεί το ανθρώπινο γένος, όταν δεν μπορούμε να πράξουμε ούτε καν αυτό το παιδαριωδώς απλό: να φορέσουμε μια μάσκα. Βασιλικό ζήτημα το κάναμε. Και μετά περιμένουμε να σταματήσουν οι πόλεμοι, να σωθεί η Αφρική, να γίνουμε όλοι ίσοι, να διαβάζουμε απαξάπαντες Προυστ, και να συμμορφώνονται οι νέοι – όταν βλέπεις ογδοντάρη χωρίς μάσκα στην πλατεία να παιδιαρίζει φορώντας  κόκκινα αdidas και μπλουζάκι που γράφει «Σεξ στο πρώτο ραντεβού». (Και ίσως να θέλει να κάψει και καμιά δομή προσφύγων γιατί εκτός από επιβήτορας είναι και επαναστάτης).

Υπάρχει θεραπεία; Αμφίβολο. Ο Φρόιντ έλεγε πως για να θεραπευθεί κάποιος πρέπει να υπάρχει μια βασική προϋπόθεση: να θέλει να θεραπευθεί. Εδώ σε μας (και παντού, ως φαίνεται) πολλοί πιστεύουν πως αυτή η απλή μάσκα, ένα απλό πανί, χαρτί, ή δεν ξέρω τι, αποτελεί ένα δαιμονιώδες αντικείμενο, ένα μυστηριώδες όπλο, κάτι καταραμένο και μοχθηρό δια του οποίου κάποιοι άγνωστοι θέλουν να μας μαντρώσουν για άγνωστους λόγους σε άγνωστα μέρη και για άγνωστο χρόνο. Ισως μάλιστα να ζούμε εφεξής με αυτοκόλλητη μάσκα, κατάσαρκη, εχέσαρκη, διότι ο καπιταλισμός και τα μονοπώλια θέλουν να μας κάνουν μουγκούς. (Και πώς θα οικονομάνε τότε οι εταιρείες κινητής τηλεφωνίας;)

Κάποιοι άλλοι, οι καταληψίες μαθητές για παράδειγμα, γράφουν στα πανό τους: «Κάτω από τη μάσκα έχουμε φωνή». Και ποιος τους είπε ότι η μάσκα σε κάνει, ή με κάνει βουβό – η φράση είναι από φαιδρή έως να μην πω τι. Η μάσκα δεν είναι ούτε φίμωτρο, ούτε πατσαβούρι μέσ’ στο στόμα, ούτε σιδηρούν προσωπείον, αν και με αυτό μπορεί κανείς να ρητορεύει μια χαρά. Η μάσκα δεν είναι τίποτε παραπάνω από ένα εμπόδιο στον κωλοϊό, αλλά η ροπή προς τη μεμψιμοιρία και η μονίμως επινοημένη ψευδο-καταπίεση φαίνεται πως παράγουν και άλλες παραισθήσεις εκτός από μανία καταδιώξεως. Κι επειδή έχεις φωνή, ή έχω φωνή (όλοι έχουμε) πρέπει να πάμε και στο Voice; Ή, να κάνουνε κατάληψη σε ό,τι βρούμε για να ξαναπαίξουμε τις κουμπάρες της δήθεν εξέγερσης, να πούμε ότι εμείς είμαστε κάτι άλλο, εκλεκτότερο – τα ίδια και τα ίδια. Εχουμε βαρεθεί τα ανάλλαχτα κλισέ και τα μεταχειρισμένα τελετουργικά.

Αλλά, είπαμε. Αν μπορούσε το ανθρώπινο γένος να πράξει τα στοιχειωδώς στοιχειώδη τότε θα είχαμε λυτρωθεί από αιώνες – εδώ ένα αυτοκίνητο δεν κατορθώνουμε να οδηγήσουμε σωστά και κάθε μέρα γίνεται σφαγή στους δρόμους, Ναγκόρνο Καραμπάχ. Ποιες μεγάλες θεωρίες να επικαλεστείς, όταν, σε οικουμενική κλίμακα δεν μπορούμε, οι άνθρωποι, για δυο βδομάδες μόνο, να φοράμε μάσκες και να μη συνωστιζόμαστε; Εδώ μέχρι και ο Τραμπ, αλλά και άλλοι «ηγέτες» που καβάλησαν, μιλούσαν καταφρονετικά για τον ιό, τον υποτιμούσαν, θεωρούσαν πως είναι φτιαγμένος για να κολλάει μόνο τους άλλους, τους θνητούς, τους πληβείους και πως οι ίδιοι έχουν κάτι θεϊκό κι ανέγγιχτο, ότι η χλαπάτσα αποστρακίζεται πάνω τους διότι περιέχουν κάποια υπερανθρώπινη ουσία η οποία απομακρύνει τους ιούς, όπως το χεράκι της Παναγίας στο τηλεφωνικό ξεμάτιασμα.

Μπέρδεψαν, οι υπεράνθρωποι, τη δοτή και κοντολήξιμη πολιτική εξουσία με την παντοτινή, ένθεη υπεροχή. Αλλά μόλις τους βάρεσε κι αυτούς ο ιός κατακέφαλα με την ίδια σφοδρότητα που χτυπάει έναν φτωχούλη της φαβέλας, μόλις άκουσαν τον ψίθυρο του πιθανού, αιφνίδιου τέλους, τότε κάπως επανήλθαν στην ταπεινότητα της σάρκας και στη συνείδηση της αδυναμίας μας ως γένους. Κατάλαβαν πως παρά τα σύνδρομα και τις ιδέες μεγαλείου, είμαστε όλοι ευπαθείς σαν νεογνά ελάφου και στο έλεος (επιπλέον) της Τύχης – τώρα θα πεις: αν σωθεί ο Τραμπ, ή, όποιος ηγέτης μολύνθηκε, είναι βέβαιο πως θα αλλάξουν, πως θα γίνουν σοφότεροι; Αμφίβολο, εφόσον η Ιστορία μας λέει πως, συνήθως, κανένα γεγονός, όσο εκκωφαντικό και να είναι, δεν διδάσκει κάποιον με απαρασάλευτες ιδέες, με κολλήματα και με ήδη δομημένες εμμονές και ψυχώσεις. Ελάχιστοι μαθαίνουν κι αλλάζουν. Οι πιο πολλοί θέλουν να παραμείνουν αγκαλιά με τις αυταπάτες της -κάποτε – αφελούς νεότητας. Μπορεί και να τους συμφέρει. Πάντως την καταβρίσκουν έτσι – είναι αγενές να τους ενοχλούμε.

Ούτω πως παρέρχεται η δόξα του κόσμου. Και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι κάποιοι επιστήμονες θα μας σώσουν τελικά με το ζόρι, βγάζοντας το εμβόλιο και σαρώνοντας έτσι την απανταχού μικρολογία. Μόνοι μας αποκλείεται να σωθούμε. (Και πάλι ορισμένοι δεν θα εμβολιαστούν, διότι έτσι αντιστέκονται σε κάποια αφηρημένη εξουσία. Δουλεύει το ρεφλέξ). Ο κοινωνικός σαδομαζοχισμός είναι πιο ισχυρός από το ένστικτο της επιβίωσης. Ο δε αφορολόγητος ουμανισμός αποδεικνύεται πάλι μια σχεδόν κακή συνήθεια. (Βλέπε και τις δυο φιλάνθρωπες ΜΚΟ στη Λέσβο που ήταν γεμάτες με πράκτορες μυστικών υπηρεσιών ξένων δυνάμεων). Και αν στις μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων ο ιός θερίζει, σκέψου, απ’ την άλλη, τι ζημιά κάνουν τα Γηροκομεία των Ιδεών.