Περί αλλαγών

Τη φράση, ίσως, της χρονιάς την είπε ο πρωθυπουργικός σύμβουλος επί των Οικονομικών Αλέξης Πατέλης. Εδώ στα «ΝΕΑ». Με αφορμή την επένδυση της Microsoft στην Ελλάδα. «Εχουμε τον ήλιο, τώρα θα αποκτήσουμε και το σύννεφο», έγραψε σε άρθρο γνώμης.

Αναφερόταν στην κατασκευή των τριών κέντρων δεδομένων (data centers) που θα δημιουργήσει στην Ελλάδα. Επένδυση που θα διευκολύνει τους Ελληνες να αποκτήσουν μεγαλύτερες δυνατότητες ψηφιακής αποθήκευσης δεδομένων στο περίφημο cloud (σύννεφο).

Η φράση που χρησιμοποίησε ο κ. Πατέλης περιγράφει ωστόσο κάτι πολύ μεγαλύτερο, το οποίο ενδεχομένως ούτε ο ίδιος δεν έχει αντιληφθεί.

Περιγράφει μια συνολική αλλαγή συμπεριφοράς και κυρίως νοοτροπίας. Τον μετασχηματισμό μιας χώρας, που έχει την τύχη να τη λούζει 12 μήνες τον χρόνο ο ήλιος, με όλες τις συμπεριφορές που τη συνοδεύουν, σε μια άλλη. Που θα προσαρμόζεται και θα κάνει καλά, αυτό που ενδεχομένως ήδη κάνει. Που θα λειτουργεί με την ψυχραιμία, την οργάνωση και το σύστημα των χωρών που κατά κανόνα καλύπτονται μεγάλο μέρος του έτους από πυκνή νέφωση.

Για να επιτευχθεί αυτός ο μετασχηματισμός θα χρειαστεί να γίνουν πολλά. Επιλογή του κατάλληλου μοντέλου παραγωγής και στη συνέχεια τελειοποίησή του. Να δούμε επιτέλους να εφαρμόζεται κάτι ολοκληρωμένα. Οχι αποσπασματικά ή ημιτελώς. Ενδεχομένως με προσαρμογή του υπάρχοντος μοντέλου, συνοδευόμενο ωστόσο από σαρωτικές αλλαγές. Μεταρρυθμίσεις κυρίως στις «χαλαρές» νοοτροπίες που χαρακτηρίζουν όλες τις κατά τα άλλα τυχερές χώρες που τις λούζει ο ήλιος. Οχι μπαρούφες. Οχι απλές εξαγγελίες.

Και να τελειώνουμε ως χώρα με τις φαντασιώσεις. Η Ελλάδα δεν πρόκειται να γίνει «Δανία του Νότου», ούτε κέντρο καινοτομίας υψηλής τεχνολογίας της Ευρώπης. Το «άλλο», το «θαυματουργό» που θα μας σώσει, είναι μια ουτοπία.

Μπορούμε όμως αυτό το «άλλο» να το χρησιμοποιήσουμε για να αναπτύξουμε αυτό που ήδη έχουμε.

Να αξιοποιήσουμε τις τεχνολογίες στα σύννεφα (clouds) για να εξελίξουμε την αγροτική μας παραγωγή. Να μειώσουμε το κόστος παραγωγής των προϊόντων και να γίνουμε ανταγωνιστικοί στις διεθνείς αγορές.

Δεν χρειάζεται να αρχίσουμε να φτιάχνουμε ρομπότ. Αρκεί να φτιάχνουμε επαρκείς ποσότητες σε καλή τιμή τυρί φέτα, ώστε να μην επιτρέπουμε να καλύπτονται τα κενά από απομιμήσεις.

Να μεταρρυθμίσουμε στοχευμένα, περιοχές που εξαρτώνται αποκλειστικά από έναν τομέα και όταν αυτός καταρρέει, μαζί του συντρίβονται και αυτές.

Καλός ο τουρισμός και πρέπει να αναπτυχθεί και να εξελιχθεί ακόμα περισσότερο. Αλλά δεν μπορεί να αποτελεί το 98% του εισοδήματος ενός νησιού με το μέγεθος της Ρόδου. Δεν μπορούν οι τουριστικές επιχειρήσεις – και μαζί οι εργαζόμενοι – ενός πανέμορφου νησιού όπως αυτό της Δωδεκανήσου, να θεωρούν ότι θα δουλεύουν έξι μήνες και τους υπόλοιπους έξι στο νησί θα «τρώνε» από τα έτοιμα. Δεν είναι βιώσιμο. Δεν είναι λειτουργικό. Στην πρώτη «στραβή», όπως φέτος με την πανδημία, επέρχεται φτωχοποίηση. Αντλώντας στοιχεία από το αρχείο της τοπικής εφημερίδας «Ροδιακή» προκύπτει ότι το νησί εξήγε τη δεκαετία του 1950 κηπευτικά όπως ντομάτες, τόνους καπνού, σύκα και κρασί. Εκεί φτιάχτηκε και ο πρώτος αφρώδης οίνος, η ελληνική σαμπάνια. Πού είναι όλα αυτά; Γιατί χάθηκαν; Γιατί δεν συνυπάρχουν μαζί με το ελληνικό τουριστικό προϊόν;

Συνήθως μια «επανάσταση» έρχεται έπειτα από μια καταστροφή. Ισως η «στιγμιαία» καταστροφή που έφερε η πανδημία σε τομείς με βάση τον ήλιο, όπου βασιζόταν μέχρι σήμερα η οικονομία, να είναι η ευκαιρία να σκεφτούμε συνολικά τι θέλουμε να κάνουμε με τη ζωή μας. Και ίσως η επιτυχία της νέας εποχής να βρίσκεται εκεί ψηλά, στα σύννεφα… Να αναστοχαστούμε πώς με τη βοήθεια της τεχνολογίας θα κάνουμε αυτά που ήδη κάνουμε, καλύτερα.