Η επιδημιολογική εικόνα της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τον καρκίνο

Η καταγραφή και κατανόηση των επιδημιολογικών δεδομένων του καρκίνου είναι απαραίτητη για τη σωστή οργάνωση των συστημάτων υγείας και τη διαχείριση των οικονομικών τους πόρων.

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συνεδρίου Ογκολογίας (ESMO2020) που διεξήχθη διαδικτυακά προσφάτως, ανακοινώθηκαν από το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για τον Καρκίνο (ECIS) οι εκτιμήσεις για την επίπτωση και τη θνητότητα από καρκίνο το 2020 στην Ευρώπη. Πιο συγκεκριμένα, το 2020 εκτιμάται ότι θα διαγνωσθούν στις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης περίπου 2,7 εκατομμύρια νέες περιπτώσεις καρκίνου (εξαιρούνται οι μη-μελανωματικοί καρκίνοι του δέρματος). Την ίδια περίοδο αναμένεται ότι θα καταγραφούν 1,3 εκατομμύρια θάνατοι από τη νόσο. Αυτό σημαίνει ότι 1 στους 2 άντρες και 1 στις 3 γυναίκες αναμένεται να διαγνωσθούν με καρκίνο κατά τη διάρκεια της ζωής τους (μέσο προσδόκιμο επιβίωσης τα 84 έτη). Αντίστοιχα, 1 στους 4 άντρες και 1 στις 6 γυναίκες θα πεθάνουν τελικά από τη νόσο. Η επίπτωση και η θνητότητα από τη νόσο δεν κινούνται στην ίδια κατεύθυνση τα τελευταία χρόνια. Εν γένει, παρατηρείται μείωση της θνητότητας και σταθεροποίηση ή μικρή αύξηση της επίπτωσης της νόσου. Νεοπλάσματα στα οποία έχει μειωθεί η θνητότητα από το 1990 είναι ο καρκίνος του πνεύμονα για τους άντρες και ο καρκίνος του μαστού για τις γυναίκες. Η θνητότητα του καρκίνου του παχέος εντέρου έχει μειωθεί και για τα δύο φύλα. Η εφαρμογή προγραμμάτων προσυμπτωματικού ελέγχου, προληπτικών μέτρων αλλά και η βελτίωση των θεραπειών έχουν συνεισφέρει στη μείωση της θνητότητας. Αντίθετα, η αύξηση της συχνότητας της νόσου αποδίδεται στην αύξηση και γήρανση του πληθυσμού αλλά και την αυξημένη επίπτωση διαφόρων παραγόντων κινδύνου της νόσου που σχετίζονται με την οικονομική και κοινωνική ζωή. Οι διαφορές στον βαθμό της κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης εξηγούν και τις μεγάλες αποκλίσεις στην επίπτωση και θνητότητα συγκεκριμένων μορφών καρκίνου μεταξύ των κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τέλος, θα πρέπει να τονιστεί ότι οι πληθυσμιακές βάσεις δεδομένων για τον καρκίνο αποτελούν σημαντική πηγή πληροφόρησης για τη νόσο. Στην Ευρωπαϊκή Ενωση καλύπτουν αυτή τη στιγμή το 55% του πληθυσμού και υπάρχει σημαντικός χώρος βελτίωσης που περιλαμβάνει και τη χώρα μας καθώς το αρχείο νεοπλασιών είναι ακόμη υπό διαμόρφωση.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ