Μπουζούκια και Κολωνός

Σε μια πολύ παλιά τηλεοπτική εκπομπή της Σεμίνας Διγενή, γυρισμένη γύρω στο 2000 και αφιερωμένη στον κινηματογραφικό σκηνοθέτη Βασίλη Γεωργιάδη, ο συχωρεμένος πια ηθοποιός Φαίδων Γεωργίτσης ακούστηκε να λέει ανάμεσα σε άλλα και με έναν έντονα απαξιωτικό τόνο ότι ο επίσης συχωρεμένος ηθοποιός Αλέξης Μινωτής «έπαιζε τον Αμλετ σε ηλικία ογδόντα χρόνων» και ότι – ο Μινωτής επίσης – «είχε φοβηθεί το “νέο” που έφερνε ο κινηματογράφος – αναφερόταν στη δεκαετία του ’60 κυρίως, όπου και ο ίδιος ο Γεωργίτσης είχε πρωταγωνιστήσει σε πάρα πολλές ταινίες της εποχής. Ο φόβος μάλιστα αυτός είχε κάνει τον Μινωτή, με τη δύναμη που κατείχε στο θέατρο, να κρατά σε θεατρική απομόνωση τους κινηματογραφικούς ηθοποιούς και να μην μπορούν να δρέψουν οι τελευταίοι μαζί με τις κινηματογραφικές και θεατρικές δάφνες.

Θα αναρωτηθεί κανείς ποιος ο λόγος να σκαλίζουμε λεγόμενα όταν ο χρόνος που έχει διαρρεύσει τα έχει καταστήσει άνευ σημασίας και ακόμα περισσότερο όταν τα πρόσωπα φαίνεται να έχουν πάρει πλέον την οριστική τους θέση ώστε οποιαδήποτε, εκ των υστέρων, άποψη ή γνώμη να μην μπορεί να τους προσθέσει ή να τους αφαιρέσει οτιδήποτε. Ωστόσο δεν παύει να υπάρχει πάντα μια ανάγκη αποκατάστασης των πραγμάτων σε σχέση με διαφορές ή συγκρούσεις που έμειναν μετέωρες και αναποκατάστατες μέσα στον χρόνο, όπως καλή ώρα η επίθεση του Φαίδωνα Γεωργίτση στον Αλέξη Μινωτή, σε μια στιγμή μάλιστα που είχαν συμπληρωθεί δέκα χρόνια από τον θάνατο του τελευταίου. Το όλο πρόβλημα μοιάζει μάλλον αδιέξοδο, όμως ποτέ δεν είναι αργά για τη διατύπωση μιας αλήθειας, έστω και αν έχουν φύγει πια από τον κόσμο αυτό τα συμπλεκόμενα «μέρη». Ακριβώς γιατί κάτι που ειπώθηκε ενώ στερούνταν του ελαχιστότερου αντικρίσματος δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε με διαφορετική μορφή να επαναληφθεί στο μέλλον και μάλιστα με πολύ δραματικότερες συνέπειες από ό,τι η ψευδής «καταγγελία» του Γεωργίτση ότι ο Μινωτής έπαιζε τον Αμλετ ενώ ήταν ογδόντα χρόνων – δεν συνέβη ποτέ αυτό -, ή ότι είχε φοβηθεί το «νέο» που έφερνε ο κινηματογράφος θεωρώντας το απειλή για το θέατρο.

Οποιος συνέβη να γνωρίζει τον Μινωτή ή έχει διαβάσει τα βιβλία του («Εμπειρική θεατρική παιδεία», «Μακρινές φιλίες», «Πορεύεσθαι κατά τέχνην») ήξερε πως θα χαμογελούσε ή μάλλον θα σάρκαζε τον οποιονδήποτε θα του καταλόγιζε αντιπαλότητα με τον κινηματογράφο της δεκαετίας του ’60, έστω και αν εκτιμούσε βαθύτατα ηθοποιούς όπως η Ρένα Βλαχοπούλου ή ήταν φίλος με την Αλίκη Βουγιουκλάκη. Προσανατολισμένος στις κορυφές, αποδεχόταν τον κινηματογράφο ως τέχνη, αλλά στις υψηλές του υποκριτικές του επιδόσεις. Αντιλαμβάνεται κανείς ποια ήταν η θέση του μέσα στο θεατρικό γίγνεσθαι όταν σε ερώτηση γιατί δεν έπαιξε ποτέ Αριστοφάνη η απάντησή του ήταν: «Γιατί τον θεωρώ ως διαφυγή από το μεγάλο ερώτημα». Επομένως η μεταθανάτια «σύγκρουση» του Φαίδωνα Γεωργίτση με τον Αλέξη Μινωτή θα μπορούσε άνετα να τιτλοφορηθεί – το γράφουμε χωρίς ίχνος διάθεσης να διακωμωδήσουμε τα πράγματα και ο καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του – «Μια κυρία στα μπουζούκια» εναντίον «Οιδίποδος επί Κολωνώ».