Αλλα 13 χρόνια κάθειρξη στον ανήσυχο ιστορικό

Νέα ανατροπή στη «δίκη της ντροπής» που καταγγέλλουν εδώ και τέσσερα χρόνια οι ρώσοι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: ο 64χρονος Γιούρι Ντμίτριεφ, ο ιστορικός που έχει γίνει γνωστός για το έργο του γύρω από τα γκουλάγκ και την καταστολή της σταλινικής περιόδου, καταδικάστηκε την Τρίτη σε 13ετή κάθειρξη σε μία «σωφρονιστική αποικία» υψηλής ασφαλείας για «σεξουαλική κακοποίηση της υιοθετημένης θυγατέρας του». Η γνωστή ρωσική ΜΚΟ υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Memorial μιλά για κατασκευασμένες κατηγορίες, χαρακτηρίζοντας τον ρώσο ιστορικό «πολιτικό κρατούμενο».

Ο Γιούρι Ντμίτριεφ είχε καταδικαστεί τον Ιούλιο σε μία ποινή που θεωρήθηκε τότε «επιεικής»: τρεισήμισι χρόνια φυλάκιση, ένα μεγάλο κομμάτι των οποίων είχε ήδη εκτίσει ως προφυλακισμένος. Κανονικά, έπρεπε να αφεθεί ελεύθερος μέσα στο φθινόπωρο. Ενα ευτυχές και επώδυνο ταυτόχρονα τέλος έπειτα από τρία και πλέον χρόνια δικαστικών διώξεων σε βάρος αυτού του ανθρώπου που συνελήφθη τον Δεκέμβριο του 2016 και αφέθηκε ελεύθερος το 2018 αφού πρώτα απαλλάχθηκε των κατηγοριών – για να φυλακιστεί εκ νέου τρεις μήνες αργότερα. Ο Ντμίτριεφ κατηγορείται ότι τράβηξε «πορνογραφικές» εικόνες της υιοθετημένης του κόρης, φωτογραφίες προοριζόμενες για τον οργανισμό προστασίας των παιδιών που είναι επιφορτισμένος με την παρακολούθηση της εξέλιξης αυτού του παιδιού με ειδικές ανάγκες.

Το Ανώτατο Δικαστήριο της Καρελίας ακύρωσε προχθές την πρωτόδικη απόφαση – με ένα σαφές μήνυμα, σημειώνουν οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: τον εκφοβισμό όσων ξεθάβουν τα εγκλήματα του Στάλιν, όπως ο Ντμίτριεφ, και καταγγέλλουν την επίσημη ανάγνωση της Ιστορίας για τη σταλινική περίοδο. Ο ρώσος ιστορικός συνέταξε, στην πορεία 30 χρόνων, έναν κατάλογο 40.000 ανθρώπων που απελάθηκαν και εκτελέστηκαν στη διάρκεια του τρόμου στην Καρελία, μία περιοχή στα σύνορα της Ρωσίας με τη Φινλανδία. Ανακάλυψε επίσης τον μαζικό τάφο του Σανταρμόχ, όπου και ταυτοποίησε περισσότερα από 6.000 δολοφονημένα θύματα.

Ο Ντμίτριεφ έκανε το έργο αυτό για λογαριασμό της Memorial, μίας οργάνωσης που αγωνίζεται, κόντρα στις επιθυμίες του Βλαντίμιρ Πούτιν, ώστε να μη ξεχαστούν τα θύματα της σοβιετικής καταστολής. Οι επίσημοι ιστορικοί, υπενθυμίζει η γαλλική Le Monde, προσπαθούν να πείσουν πως οι νεκροί του μαζικού τάφου του Σανταρμόχ δεν είναι θύματα της σταλινικής καταστολής αλλά στρατιώτες του Κόκκινου Στρατού που σκοτώθηκαν από τους Φινλανδούς στη διάρκεια της κατοχής της Καρελίας: η FSΒ, η διάδοχος της KGB, θέλει ενδεχομένως να προστατευτεί από τα εγκλήματα του παρελθόντος, διατηρώντας την ασυλία της.

«Οι κατήγοροι έχουν τη δική τους πολιτική ατζέντα. Εμείς όμως θα συνεχίσουμε τη μάχη ώστε να αποδοθεί δικαιοσύνη», λέει ο Ανατόλι Ραζούμοφ, ο οποίος εργάζεται δίπλα στον ρώσο ιστορικό εδώ και δύο δεκαετίες. Κάπου εκατό ακαδημαϊκοί και προσωπικότητες της Ευρώπης, πεπεισμένοι για την αθωότητα του Ντμίτριεφ, είχαν υπογράψει το καλοκαίρι κοινή επιστολή με την οποία ζητούσαν από τον ρώσο πρόεδρο να «βάλει τέλος στον διωγμό ενός ιστορικού». Στη Ρωσία, οι ανεξάρτητες ΜΚΟ υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων συσπειρώθηκαν πίσω από τη Ναταλία Σολζενίτσινα: «Δεν μπορούμε να κρύβουμε τα εγκλήματα του Στάλιν. Είμαστε κληρονόμοι αυτής της περιόδου», είχε διακηρύξει η χήρα του Αλεξάντερ Σολζενίτσιν. «Αυτή η δίκη είναι μια πραγματική ντροπή».

Οπως λέει η Τάνια Λόκσινα, διευθύντρια του Παρατηρητηρίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (HRW) στη Μόσχα, το πρόβλημα είναι πως, λόγω της πολύ ευαίσθητης φύσης των κατηγοριών για παιδική πορνογραφία, όλες οι ακροάσεις στο δικαστήριο γίνονται κεκλεισμένων των θυρών: «Δεν γνωρίζουμε λοιπόν καθόλου τα επιχειρήματα στα οποία στηρίζουν οι δικαστές τις μεταστροφές τους». Ενα πράγμα είναι βέβαιο: «Ο Γιούρι Ντμίτριεφ διώκεται για το έργο του ως ελεύθερος ιστορικός. Αυτή η πολιτική δίκη επιβεβαιώνει πως το κλίμα καταστολής σε βάρος των ανεξάρτητων φωνών επιδεινώνεται διαρκώς στη Ρωσία». Επόμενος σταθμός για τους υπερασπιστές του ρώσου ιστορικού, το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας.