Σαφές μήνυμα Μακρόν {LF}στον Πούτιν

Η διπλωματία δεν είναι μια θετική επιστήμη – ο Εμανουέλ Μακρόν το διαπιστώνει καθημερινά. Το επιβεβαιώνει η οργή με την οποία κατήγγειλε την Κυριακή το αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει η πρωτοβουλία που ανέλαβε προκειμένου να βγει ο Λίβανος από το χάος: παρά τις δεσμεύσεις τους, οι λιβανέζοι πολιτικοί δεν έχουν καταφέρει ακόμα να σχηματίσουν κυβέρνηση. Το επιβεβαιώνουν και οι δηλώσεις που έκανε από το Βίλνιους της Λιθουανίας, όπου συναντήθηκε χθες με την αυτοεξόριστη ηγέτιδα της λευκορωσικής αντιπολίτευσης, τη Σβετλάνα Τιχανόφσκαγια: ο γάλλος πρόεδρος της υποσχέθηκε να βοηθήσει «όσο μπορεί» στη διαμεσολάβηση που θα επιχειρήσει ο ΟΑΣΕ, με ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, ώστε να διευθετηθεί η πολιτική κρίση στη Λευκορωσία. «Δεν αναγνωρίζουμε την εκλογή του προέδρου Λουκασένκο», είχε διακηρύξει, για μία ακόμα φορά, λίγες ώρες νωρίτερα, μετά τη συνάντησή του με τον λιθουανό ομόλογό του. Παράλληλα ωστόσο με αυτή την ξεκάθαρη εκδήλωση στήριξης στην Τιχανόφσκαγια και τους χιλιάδες πολίτες που συνεχίζουν να διαδηλώνουν στο Μινσκ και άλλες πόλεις της Λευκορωσίας κατά του Αλεξάντερ Λουκασένκο, ο Μακρόν επανέλαβε την πεποίθησή του περί απαραίτητου διαλόγου, έστω και «χωρίς αφέλεια», με τη Ρωσία.

Οπως σημειώνει στο France Inter ο βετεράνος γάλλος δημοσιογράφος, και πρόεδρος των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα, Πιερ Ασκί, ο γάλλος πρόεδρος είχε εκπλήξει, ενοχλήσει, ακόμα και σοκάρει αρκετούς όταν δέχθηκε πέρυσι τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη θερινή του κατοικία, το Φορ ντε Μπρεγκανσόν, υπερασπιζόμενος την ιδέα μιας επανάληψης του διαλόγου με τον άρχοντα του Κρεμλίνου, κι ας μην υπήρχε καμία πρόοδος στις πολυάριθμες διαφορές με τη Ρωσία. Εναν χρόνο αργότερα, η ατμόσφαιρα έχει αλλάξει, υπό το διπλό χτύπημα των γεγονότων στη Λευκορωσία, και της δηλητηρίασης του Αλεξέι Ναβάλνι με Νόβιτσοκ. Αντλώντας τα συμπεράσματά του, ο Εμανουέλ Μακρόν πραγματοποίησε μία διπλωματική στροφή (η επίσκεψή του στη Λιθουανία και κατόπιν στη Λετονία είναι ένα σαφές μήνυμα), χωρίς ωστόσο να διακόψει τον διάλογο. «Δεν μπορούμε να συμπεριφερόμαστε σαν η Ευρώπη να ήταν νησί, μακριά από τη Ρωσία», επιχειρηματολόγησε. Ο ίδιος ωστόσο επανέλαβε το βράδυ της Δευτέρας από το Βίλνιους ότι αναμένει πάντα σαφείς εξηγήσεις από τη Μόσχα για την υπόθεση Ναβάλνι. Οσο για τη Λευκορωσία, έχει γίνει πολλάκις ξεκάθαρος: «Ο Λουκασένκο πρέπει να φύγει».

Ηταν ο Εμανουέλ Μακρόν αυτός που προανήγγειλε από τη Λιθουανία, πριν ακόμα συναντηθεί με την Τιχανόφσκαγια, αυτή τη «σημαντική προσωπικότητα» της λευκορωσικής κοινωνίας των πολιτών, με το μεγάλο «προσωπικό θάρρος», την προσπάθεια διαμεσολάβησης του ΟΑΣΕ στη Λευκορωσία. «Ο στόχος είναι μία ειρηνική μετάβαση, η απελευθέρωση των ατόμων που παραμένουν στη φυλακή για τις πολιτικές τους απόψεις και η πραγματοποίηση ελεύθερων εκλογών, υπό τη διεθνή επιτήρηση», δήλωσε χθες. Ο Μακρόν «στηρίζει την ιδέα της διαμεσολάβησης διότι κατανοεί την αναγκαιότητα εμπλοκής ισχυρών χωρών ώστε να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με τον Λουκασένκο. Είναι έτοιμος να προσφέρει τη βοήθειά του σε αυτό το σημείο», δήλωσε από την πλευρά της η Τιχανόφσκαγια, που θεωρείται η πραγματική νικήτρια των εκλογών της 9ης Αυγούστου στη Λευκορωσία, αλλά αναγκάστηκε να καταφύγει στη Λιθουανία την επομένη των εκλογών. «Πιστεύω πως θα μιλήσει για τη Λευκορωσία με τη ρωσική πλευρά και θα κάνει τα πάντα ώστε να εμπλέξει τη Ρωσία σε αυτές τις διαπραγματεύσεις», πρόσθεσε. «Ο Εμανουέλ Μακρόν θα μπορούσε να επηρεάσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν, με τον οποίο διατηρεί καλές σχέσεις», είχε εκτιμήσει η ίδια νωρίτερα, μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Στην πραγματικότητα, αναγγέλλοντας την προσπάθεια διαμεσολάβησης του ΟΑΣΕ, ο γάλλος πρόεδρος είχε πει πως «ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει δηλώσει σύμφωνος με αυτή την πρωτοβουλία», και «πρέπει τώρα να μας βοηθήσει να πείσουμε τον Αλεξάντερ Λουκασένκο». Ομως ο Πούτιν δήλωσε χθες πως η Ρωσία είναι έτοιμη να σταθεί στο πλευρό του Λουκασένκο, περιγράφοντας τις σχέσεις της Μόσχας με το Μινσκ ως «διαχρονικές και ανθεκτικές σε κάθε θύελλα». Αναγνώρισε βέβαια πως η χώρα βρίσκεται σε μία «δύσκολη κατάσταση», φάνηκε όμως να την αποδίδει πρωτίστως στην «άνευ προηγουμένου εξωτερική πίεση» που δέχεται. Οσο για τον ίδιο τον Λουκασένκο, που παραμένει αγκιστρωμένος στη θέση του από το 1994, αυτός διαμήνυσε στον Μακρόν ότι με βάση τη δική του λογική, θα έπρεπε να είχε παραιτηθεί προ διετίας λόγω των Κίτρινων Γιλέκων. Προσφέρθηκε σαρκαστικά να παίξει ρόλο διαμεσολαβητή «ώστε να μεταβιβαστεί ειρηνικά η εξουσία» στα μέλη αυτού του γαλλικού κινήματος διαμαρτυρίας και κατηγόρησε τον γάλλο πρόεδρο ότι δίνει υπερβολική σημασία στην Τιχανόφσκαγια «επειδή είναι γυναίκα» – προβλέποντας μάλιστα ότι θα έχει «μπελάδες στην προσωπική του ζωή».