Καθησυχάζουν οι σεισμολόγοι, ανησυχούν για το ιστορικό

Ενας από τους μεγαλύτερους σεισμούς των τελευταίων 120 ετών στην Ελλάδα είχε προκληθεί στον εστιακό χώρο που ενεργοποιήθηκε πριν από λίγες ημέρες στη Χαλκιδική. Ηταν τον Νοέμβριο του 1905, όταν ο Εγκέλαδος «χτύπησε» στο ίδιο σημείο με 7,2 ρίχτερ προκαλώντας τσουνάμι, το οποίο κόστισε τη ζωή σε 11 ανθρώπους, και εκτεταμένες καταστροφές στο Αγιον Ορος. Το υψηλό σεισμικό δυναμικό της περιοχής κάνει τους επιστήμονες να παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς τη δόνηση των 5,2 ρίχτερ που σημειώθηκε τα ξημερώματα της Κυριακής στον θαλάσσιο χώρο νοτίως της χερσονήσου του Αθω. Παρότι από εκείνη τη στιγμή μέχρι αργά χθες είχαν καταγραφεί σχεδόν 70 μετασεισμοί που έδειχναν ομαλή εξέλιξη του φαινομένου, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι χρειάζονται μερικά ακόμη 24ωρα για να διατυπωθούν ασφαλή συμπεράσματα.

Αλλωστε η πρόσφατη διέγερση εντοπίζεται στην Τάφρο του Βόρειου Αιγαίου, έναν χώρο υψηλής σεισμικότητας όπου απολήγουν τα παρακλάδια του τρομερού ρήγματος της Βόρειας Ανατολίας. Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, στην Τάφρο σημειώθηκαν άλλοι δύο σεισμοί μεγαλύτεροι των 7 ρίχτερ, ο ένας το 1981 και ο δεύτερος το 1982, όλοι τους σε απόσταση 25-45 χιλιομέτρων από τον πρόσφατο σεισμό, ενώ το 2014 η περιοχή έζησε σεισμό μεγέθους 6,9 ρίχτερ.

ΜΙΚΡΟ ΒΑΘΟΣ. «Η σεισμική ακολουθία των τελευταίων ημέρων σημειώθηκε σε μικρό εστιακό βάθος, σε απόσταση 8 έως 17 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Γης. Ξεκίνησε το απόγευμα του περασμένου Σαββάτου με σεισμό μεγέθους 4,4 ρίχτερ, ακολούθησε η δόνηση των 5,2 ρίχτερ τα ξημερώματα της Κυριακής και έκτοτε είχαμε δεκάδες μετασεισμούς με ισχυρότερο εκείνον των 4,6 ρίχτερ που σημειώθηκε το πρωί της Δευτέρας. Η ακολουθία σημειώνεται σε μία λεκάνη υψηλής σεισμικότητας, όμως ο μεγάλος αριθμός μετασεισμών είναι θετική εξέλιξη» λέει στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου δρ Αθανάσιος Γκανάς. «Χρειάζονται λίγες ημέρες ακόμη ώστε να συγκεντρωθούν περισσότερο δεδομένα για να είμαστε βέβαιοι ότι το φαινόμενο εκτονώνεται» προσθέτει.

Ο μεγάλος σεισμός του 1905 νοτιοδυτικά του ακρωτηρίου του Αθω ήταν σχετικά άγνωστος στην επιστημονική κοινότητα, μέχρι το 2019 που μελετήθηκαν για πρώτη φορά εκτενώς από έλληνες σεισμολόγους και ιταλούς συναδέλφους τους από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια. Η εργασία τους είχε δημοσιευτεί στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό «Pure and Applied Geophysics». «Ο σεισμός του 1905, μεγέθους 7,2 ρίχτερ, προκάλεσε πάρα πολλές καταστροφές σε όλες τις μονές του Αγίου Ορους. Κατά τη διάρκεια της έρευνας εντοπίσαμε περιγραφές του σεισμού από μοναχούς οι οποίοι έζησαν τα γεγονότα και μας αποκαλύφθηκαν σημαντικά στοιχεία. Μία από αυτές ήταν η επιστολή του ιερωμένου Χρυσοστόμου Λαυριώτου προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη Ιωακείμ τον Γ’» λέει στα «ΝΕΑ» ο σεισμολόγος δρ Γεράσιμος Παπαδόπουλος, ο οποίος συμμετείχε στην ερευνητική ομάδα. «Αποκαλύφθηκαν λεπτομερώς οι βλάβες που προκλήθηκαν, μάθαμε ότι ο σεισμός επέφερε κατολίσθηση στο νότιο τμήμα του Αθω και ότι το κομμάτι που έπεσε από το βουνό προκάλεσε τοπικό αλλά φονικό τσουνάμι, καθώς σκότωσε έντεκα άτομα. Αυτό το σύνθετο φαινόμενο επιβεβαιώθηκε κατά τη μελέτη μέσω προσομοίωσης του τσουνάμι του 1905» λέει ο δρ Παπαδόπουλος. «Ο σεισμός είχε σημειωθεί στον ίδιο εστιακό χώρο και κατά πάσα πιθανότητα από το ίδιο ρήγμα που παράγει τους τωρινούς σεισμούς».

ΓΝΩΣΤΟ ΡΗΓΜΑ. Την κατάσταση επιφυλακής της επιστημονικής κοινότητας επιβεβαίωσε και ο καθηγητής Σεισμολογίας του ΑΠΘ Κώστας Παπαζάχος, ο οποίος μιλώντας σε δημοσιογράφους εξήγησε πως «και μόνο το ότι η ακολουθία βρίσκεται σε ένα γνωστό ρήγμα πρέπει να μας κάνει λίγο παραπάνω επιφυλακτικούς, γιατί πρόκειται για ρήγμα με πολύ μεγάλο σεισμικό δυναμικό» ενώ πρόσθεσε πως «σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να πούμε πως το φαινόμενο βαίνει προς εκτόνωση, γιατί είναι πολύ νωρίς ακόμα, ιδίως σε ένα ρήγμα που δίνει πολύ ισχυρούς σεισμούς»