Πώς το «Cuties» του Netflix έφτασε στο Κογκρέσο

Τον περασμένο Φεβρουάριο, η πορεία της ταινίας «Cuties» προς το διεθνές κοινό ξεκίνησε με μεγάλες αξιώσεις. Η ιστορία της, για ένα 11χρονο κορίτσι από τη Σενεγάλη που ζει στο Παρίσι και γοητεύεται από τον κόσμο του χορού, αγνοώντας το συντηρητικό οικογενειακό της περιβάλλον, κέρδισε την κριτική επιτροπή του φεστιβάλ Sundance. Η σκηνοθέτριά του Μαϊμούνα Ντεκουρέ βραβεύτηκε για τη δουλειά της, επικρατώντας στην κατηγορία World Cinema Dramatic, και οι οιωνοί έδειχναν καλοί. Μέχρι που στην εξίσωση της μελλοντικής επιτυχίας μπήκε το Netflix, σαρώνοντας με την εμπορική προσέγγισή του το περιεχόμενο του φιλμ και κάνοντάς το μήλον της Εριδος μέσα στο καλοκαίρι.

Αν και η πλατφόρμα αγόρασε τη γαλλική παραγωγή πριν από την πρεμιέρα της στο Sundance, άρχισε την προώθησή της μέσα στον Αύγουστο με αμφιλεγόμενο τρόπο. Σύμφωνα με το σχέδιο, η ταινία θα μεταφραζόταν σε 40 γλώσσες και θα μεταδιδόταν σε 190 χώρες σε όλο τον κόσμο. Ομως μπήκαν πολλά εμπόδια. Αρχικώς ήταν η περιγραφή της ταινίας στη σελίδα του Netflix που άρχισε να μαζεύει σύννεφα πάνω από το πρότζεκτ. Συγκεκριμένα, ανέφερε «Η Εϊμι, 11 χρονών, γοητεύεται από μια χορευτική ομάδα twerking (πρόκειται για προκλητική χορευτική κίνηση με επίμονο κούνημα των οπισθίων). Ελπίζοντας να γίνει μέλος τους, αρχίζει να διερευνά τη θηλυκότητά της, αψηφώντας τις παραδόσεις της οικογένειάς της».  Η καταιγίδα ξέσπασε ωστόσο όταν η συγκεκριμένη περιγραφή ολοκληρώθηκε με μια αφίσα αντίστοιχης αισθητικής.

Η ΑΦΙΣΑ. Αντί για την αυθεντική αφίσα της ταινίας, η οποία αποτυπώνει τα κορίτσια να τρέχουν στους δρόμους με σακούλες από ψώνια στα χέρια, το Netflix δημιούργησε τη δική του. Αυτή αποτύπωνε τα κορίτσια με τολμηρά σορτσάκια και τοπ να επιδίδονται σε προκλητικές πόζες. Στα social media ξέσπασε φρενίτιδα καυστικών σχολίων εναντίον της πλατφόρμας, την οποία οι χρήστες κατηγορούσαν για προώθηση σεξουαλικών εικόνων παιδιών, ενώ τα πιο ακραία σχόλια έκαναν λόγο για παιδοφιλία. Σχεδόν ταυτόχρονα αρκετές καμπάνιες ξεκίνησαν στο Διαδίκτυο με τη συγκέντρωση υπογραφών για την απομάκρυνση της ταινίας από τον κατάλογο της σελίδας και δεν ήταν λίγοι εκείνοι που απειλούσαν πως θα ακυρώσουν τη συνδρομή τους στην πλατφόρμα. Ανθρωποι που δεν είχαν καν δει το φιλμ (γιατί δεν είχε κυκλοφορήσει ακόμα) γέμισαν σελίδες κριτικής ταινιών όπως τα IMDb και Rotten Tomatos με άσχημες περιγραφές, κατακρημνίζοντας τη δημοφιλία της. Tι κι αν άνθρωποι που όντως είδαν την παραγωγή, όπως η Τέσα Τόμσον στο Sundance, εκφράστηκαν θετικά για το περιεχόμενό της… Συγκεκριμένα, η αμερικανίδα ηθοποιός έκανε λόγο για «όμορφη ταινία» και τόνισε πως η ίδια είναι «απογοητευμένη βλέποντας τη θέση της με όρους μάρκετινγκ. Καταλαβαίνω την αντίδραση όλων. Αλλά δεν αντιστοιχεί με το φιλμ το οποίο εγώ είδα».

Το Netflix, στον απόηχο αυτού του θορύβου, ζήτησε συγγνώμη για την αφίσα, παραδεχόμενο ότι δεν ήταν αντιπροσωπευτική της ταινίας. Ο δε διευθύνων σύμβουλος της πλατφόρμας Τεντ Σαράντος πήρε μάλιστα τηλέφωνο την Ντεκουρέ για της απολογηθεί προσωπικά. Η κίνηση αυτή, ωστόσο, έφερε και την ίδια τη σκηνοθέτρια στο μάτι του κυκλώνα. Απειλές και ύβρεις προς το πρόσωπό της για υπερσεξουαλικοποίηση παιδιών δεν άργησαν να φτάσουν, την ίδια ώρα που η ίδια εξηγούσε στα αμερικανικά Μέσα ότι τα σχόλια αυτά αναφέρονται στα ίδια πράγματα τα οποία προσπαθεί να θίξει η ταινία. Αλλωστε, η σκηνοθέτρια πέρασε έναν χρόνο κάνοντας έρευνα για την ιδέα της, παίρνοντας συνεντεύξεις από νεαρούς χορευτές και παρακολουθώντας παραστάσεις τους. Είδε με τα μάτια της χορογραφίες που ακροβατούσαν μεταξύ πρόκλησης και σαγήνης κι αναρωτήθηκε πολλές φορές αν αυτά τα νεαρά παιδιά ήξεραν ακριβώς τι κάνουν.

Αυτά τα στοιχεία πέρασε και στην ταινία της αργότερα. Εκεί, όντως, υπάρχουν σκηνές με τα κορίτσια να χορεύουν προκλητικά, αλλά πρόθεση της σκηνοθέτριας ήταν να φέρει αυτή τη σύγχρονη πραγματικότητα απέναντι στην αθωότητα της ηλικίας των παιδιών. Μαζί της συμφώνησε και το Netflix, το οποίο χαρακτήρισε το φιλμ ως «ένα κοινωνικό σχόλιο απέναντι στη σεξουαλικοποίηση των παιδιών. Είναι ένα βραβευμένο φιλμ με μια δυνατή ιστορία για την πίεση που ασκείται στα νεαρά κορίτσια από τα social media και την κοινωνία γενικότερα μεγαλώνοντας».

ΟΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ. Ακόμα κι έτσι, ωστόσο, οι φωνές εναντίον της ταινίας μεγάλωσαν, συμπίπτοντας πλέον με την πρεμιέρα της στο Netflix. Αυτή τη φορά η συντηρητική Αμερική βγήκε για τα καλά από το καβούκι της και ξεσπάθωσε εναντίον του «Cuties». Οργανώσεις γονέων, τοπικοί οργανισμοί αλλά και πολιτικοί τοποθετήθηκαν δημοσίως εναντίον της ταινίας. Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τεντ Κρους, πρώην υποψήφιος για το προεδρικό χρίσμα, κάλεσε το υπουργείο Δικαιοσύνης να ξεκινήσει έρευνα για την ταινία με επιστολή του στον γενικό γραμματέα Μπιλ Μπαρ. Ο γερουσιαστής Τζος Χάουλι έριξε την ιδέα να καλέσουν το Netflix να καταθέσει ενώπιον του Κογκρέσου. Και η βουλευτής Τάλσι Γκάμπαρντ χαρακτήρισε το φιλμ «παιδική πορνογραφία» στο Twitter.

ΑΚΡΑΙΕΣ ΦΩΝΕΣ. Η καμπάνια #CancelNetflix άρχισε να φουντώνει στα social media και οι ακραίες φωνές την τρέφουν συνεχώς με νέο υλικό. Δεν είναι τυχαίο πως οι ρίζες της κατευθυνόμενης, όπως φαίνεται, αντίδρασης βρίσκονται στα πιο συντηρητικά κομμάτια της αμερικανικής κοινωνίας. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, πίσω από τον σάλο κρύβονται μέλη της οργάνωσης «QAnon», μιας ομάδας που πιστεύει ότι το Χόλιγουντ κυβερνάται από ομάδα παιδόφιλων. Tweets με το hashtag #SaveTheChildren, χαρακτηριστικό της ηλεκτρονικής ρητορικής της ομάδας, άρχισε να εμφανίζεται συχνότερα και σύντομα αγκαλιάστηκε από το #CancelNetflix, ενώ έγινε τρεντ στα social media.

Την ίδια στιγμή άλλα posts με θετικές κριτικές από δημοσιογράφους για την ταινία δέχονταν ομαδικά πυρά, σε μια ευκαιρία στοχοποίησης της ανεξάρτητης γραφής. Υποστηρικτές θεωριών συνωμοσίας, όπως ο ραδιοφωνικός παραγωγός Αλεξ Τζόουνς, αφιέρωσαν αρκετά βίντεο εναντίον των «αριστερών Μέσων» που επαινούν το «Cuties» ενώ εκπρόσωποι σκεπτιστικών Μέσων όπως τα «The Daily Caller» και «Breitbart» κριτίκαραν έντονα το περιεχόμενό του.

Το πιο ανησυχητικό κυρίως για τη δομή της χώρας είναι πως φάνηκε τις τελευταίες εβδομάδες να αποδίδει το μένος εναντίον του «Cuties», γιατί καταγράφηκε ραγδαία αύξηση των ακυρώσεων των συνδρομών στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού στο Netflix. Σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών Διαδικτύου YipitData, η βουτιά της δημοφιλίας της πλατφόρμας ξεκίνησε στις 10 Σεπτεμβρίου, οπότε έκανε πρεμιέρα το «Cuties». Δυο μέρες αργότερα, ο δείκτης ακυρώσεων συνδρομών έγινε οκτώ φορές μεγαλύτερος, καταγράφοντας ρεκόρ, χωρίς ωστόσο η πλατφόρμα να δώσει επίσημα στοιχεία.

Στο παιχνίδι εναντίον του «Cuties» μπήκε και η Τουρκία. Πιστό στον συντηρητισμό που έχει επιβάλει η κυβέρνηση Ερντογάν στη χώρα, το Ραδιοτηλεοπτικό της Συμβούλιο στις 4 Σεπτεμβρίου εξέδωσε ανακοίνωση και αυτό εναντίον της ταινίας. Συγκεκριμένα, οι τούρκοι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι θα δώσουν εντολή για απαγόρευση προβολής του εν λόγω φιλμ στη χώρα, κλείνοντας μάλιστα την πρόσβαση του κοινού σε αυτή στο Netflix. Αιτία, οι εικόνες «παιδικής εκμετάλλευσης», όπως χαρακτήριζε το περιεχόμενο της ταινίας η ανακοίνωση. Αυτό το όψιμο ενδιαφέρον για την παιδική ηλικία, την οποία οι γείτονες δεν φαίνεται πάντα να έχουν σε εκτίμηση, ίσως να συμπίπτει και με τις υπόλοιπες εικόνες που επιχειρεί να περάσει η ταινία. Κι αυτές δεν είναι άλλες από την απεξάρτηση από τα μισογυνικά πρότυπα της μουσουλμανικής παράδοσης και τη διαφυγή από ένα συντηρητικό οικογενειακό περιβάλλον. Ιδέες απαγορευμένες για όλους εδώ και καιρό στην Τουρκία.

ΤΟ ΑΥΤΟΓΚΟΛ. To μίσος εναντίον του Netflix δεν είναι πρωτοφανές. Η πλατφόρμα γίνεται συχνά στόχος εξαιτίας της φιλελεύθερης πολιτικής που ακολουθεί στον προγραμματισμό της. Ως κολοσσός της ψυχαγωγίας, αντιμετωπίζεται με κακό μάτι από τους συντηρητικούς αμερικανικούς πυρήνες και τις ακροδεξιές οργανώσεις. Το ότι και μόνο αποφάσισε να βγάλει στον διαδικτυακό αέρα ένα τέτοιο φιλμ επιβεβαιώνει την κάποιες φορές νεωτεριστική διάθεση της πλατφόρμας, ωστόσο στην περίπτωση του «Cuties» έβαλε αυτογκόλ εξαιτίας της επικοινωνιακής στρατηγικής που ακολούθησε. Ακόμα κι έτσι, βέβαια, η ίδια η ταινία ήταν ανάμεσα στις πιο δημοφιλείς παραγωγές του Netflix τις ημέρες μετά την πρεμιέρα της στην Αμερική. Είτε από περιέργεια είτε από άγνοια, οι συνδρομητές του το τίμησαν με το κλικ τους, στέλνοντάς το στην τέταρτη θέση της σχετικής λίστας με τις περισσότερες προβολές.

Στην πραγματικότητα, το «Cuties» είναι κομμάτι ενός νέου κύματος indie ταινιών με πρωταγωνίστριες κορίτσια που θεωρούνται από τις κοινωνίες τους περιθωριακά. Εχει μάλιστα και αρκετά βιογραφικά στοιχεία αφού, όπως και η Εϊμι, η Ντεκουρέ, η σκηνοθέτριά του, είναι μια Γαλλίδα με σενεγαλέζικες ρίζες, η οποία μεγάλωσε στο Παρίσι. Κόντρα σε ό,τι κυκλοφορεί στο Διαδίκτυο, δεν αποτελεί πορνογραφικό υλικό. Δεν έχει σκηνές σεξ, ούτε καν γυμνό. Εχει όντως στιγμιότυπα πιο αμφιλεγόμενα, τα οποία σκοπό έχουν όμως να κάνουν τον θεατή να σκεφτεί και να καταλάβει τα σύγχρονα παιδιά που θέλουν να μεγαλώσουν πιο νωρίς από την ηλικία τους.  Η ταινία βρέθηκε ανάμεσα σε διασταυρωμένα πυρά θεωριών συνωμοσίας, ηλεκτρονικού μίσους και αρνητικών σχολίων, σαν ένα ακόμα θύμα του πολιτιστικού πολέμου που έχει ξεσπάσει στην Αμερική. Οι δεξιές φωνές τα τελευταία χρόνια επιχειρούν να ακυρώσουν τον πολιτισμό και όλα τα έργα του που ερεθίζουν τις υπερευαίσθητες συντηρητικές χορδές τους (βλέπε την πρόσφατη υπόθεση με το «Οσα παίρνει ο άνεμος»). Γι’ αυτό και το «Cuties» έπαψε πλέον στα μάτια τους να είναι απλώς μια ταινία κι έγινε κόκκινο πανί.