Ηλία, ρίχ’ τοοο!

Μέσα στην απειλή και τον αόρατο ζόφο του κορωνοϊού, μέσα στα ελληνοτουρκικά και στα απόνερα της κρίσης, στην πνιγμονή της παρατεταμένης πολιορκίας από πολλές μεριές που δεν μας αφήνει να πάρουμε ανάσα, έσκασε μια είδηση (με ζωντανό ρεπορτάζ-βίντεο) που μας χάρισε ένα χαμόγελο πικρής αισιοδοξίας και πίστης, εκείνης που κρύβει η ιερή τρέλα του Γένους και που γίνεται αιφνίδια εξέγερση κι εκτόνωση, σαν το καπάκι της χύτρας που ανατινάζεται ξαφνικά απ’ την πολλή θερμότητα και την υπερβολική πίεση.

Συνέβη στη Λάρισα: ο μερακλής κτηνίατρος κ. Θωμάς Γεωργιάδης, ιδιοκτήτης του κτιρίου του πιο ιστορικού μπουρδέλου της πόλης, αποφάσισε να γκρεμίσει το κτίσμα όπως του άξιζε, δηλαδή με επικό τρόπο: κρέμασε μια τεράστια αφίσα απέξω που έγραφε «Βιετνάμ» – «Ολα είναι δρόμος», εμπνευσμένος από την ομώνυμη, περίφημη ταινία του Παντελή Βούλγαρη. Μετά έφερε ένα γκρέιντερ-φαγάνα και συνοδεία ζωντανής μουσικής και χορού (χόρευε ο ίδιος ο κτηνίατρος) άρχισε την ανελέητη κατεδάφιση. Ηταν μια λαμπρή κηδεία μετά χαράς και μετά μουσικής, χωρίς μεμψιμοιρίες και ψωροφιλότιμα, ένα εν εξάρσει ένδοξο τέλος ενός οίκου ανοχής που εγκολπώθηκε επί δεκαετίες μύριους πληρωμένους και κρυφούς έρωτες. Αλλά ήταν και το τελετουργικό, εκρηκτικό φινάλε μιας ολόκληρης εποχής. Μια ευφάνταστη έξοδος, μια τιμητική απαλλαγή και μια υπαρξιακή έφοδος-μετάβαση στο μέλλον. Τα τεφτέρια κλείσανε. Ηλία, ρίχ’ τοοοο!

Η όλη σύλληψη του κ. Γεωργιάδη είχε, όπως είπα, ως πρότυπο την ιστορία «Βιετνάμ» από την ταινία «Ολα είναι δρόμος» (1998) του Παντελή Βούλγαρη, στην οποία πρωταγωνιστεί ο έξοχος ηθοποιός Γιώργος Αρμένης, που γι’ αυτόν τον ρόλο τιμήθηκε με το πρώτο βραβείο πρώτου ανδρικού ρόλου στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Για όσους δεν είδαν την ταινία (μπορούν να την απολαύσουν στο Ιντερνετ) το στόρι είναι το εξής: Ο μεσήλικας Μάκης Τσετσένογλου, καλοβαλμένος οικονομικά, παντρεμένος και με δυο παιδιά, πετυχημένος επιπλάς στην περιφέρεια του Κιλκίς περνάει βαριά κρίση. Η σχέση με τη γυναίκα του δοκιμάζεται άγρια, στα όρια του χωρισμού, δεν αντέχει την οικογένεια και πηγαίνει με περιπλανώμενες, τότε, Βουλγάρες. Βγάζει πολλά λεφτά, αλλά αυτό δεν τον παρηγορεί. Τίποτε, πια, δεν έχει νόημα γι’ αυτόν. Βρίσκεται μπροστά σε πολλαπλά αδιέξοδα, χωρίς διαφυγή. Παίρνει το αυτοκίνητο και πλανάται στους έρημους επαρχιακούς δρόμους, στο αβάσταχτο κενό της περιφέρειας, στη μιζέρια και στην εγκατάλειψη, χωρίς φίλους, χωρίς εναλλακτικές, χωρίς αναφορές. Τηλεφωνεί σε έναν φίλο του που μένει σχετικώς κοντά, περνάει από το σπίτι του να τον πάρει αλλά βλέπει από το παράθυρο ότι εκείνος κάνει τα γενέθλια του παιδιού του με όλα τα σχετικά μικροαστικά αξεσουάρ – τούρτα κτλ. Ο Μάκης φεύγει μόνος του, συνεχίζει την περιπλάνηση και αργά τη νύχτα καταλήγει στο άγριο επαρχιακό σκυλάδικο «Βιετνάμ», χαμένο στους αγρούς της επαρχίας. Εκεί τον υποδέχονται με τιμές γιατί είναι καλός πελάτης, σταθερός, και ξοδεύει σπάταλα. Τον βάζουν σε ένα μπροστινό τραπέζι όπου έρχονται και τον περικυκλώνουν οι Βουλγάρες του μαγαζιού – οι θαμώνες είναι λίγοι κι ο Μάκης βαθιά απελπισμένος. Αρχίζει να πίνει και να παραγγέλνει λουλούδια και σπάσιμο πιάτων. Οταν τα πιάτα τελειώνουν ζητάει από το αφεντικό να ξηλώσουν ό,τι μπορεί να ξηλωθεί απ’ την κουζίνα, μέχρι και τα πλακάκια, και να τα σπάσουν στην πίστα. Κατόπιν διατάζει να ξεπατώσουνε τα λαβαμπό και τις χέστρες απ’ τις τουαλέτες και οτιδήποτε άλλο έχει απομείνει άσπαστο και να το τσακίσουν στην πίστα με σφυριά – κι όλα αυτά ενώ τα λαϊκά και τα σκυλέ τραγούδια και τα τσιφτετέλια και τα κεράσματα και οι κραυγές ανεβάζουν το λούμπεν παρανοϊκό κέφι στα όρια της απόγνωσης. Ο Μάκης όμως δεν μπορεί να ηρεμήσει με τίποτε και τελικά, μεθυσμένος, αλλόφρων, ζητάει από το αφεντικό να αγοράσει εκεί, επί τόπου, ολόκληρο το μαγαζί. Το αγοράζει με επιταγή, εκείνη τη στιγμή, για τριάντα εκατομμύρια δραχμές. Τον ρωτάει το αφεντικό: «Και τι θα το κάνεις Μάκη μου το μαγαζί; Θα το δουλέψεις;». Κι εκείνος: «Οχι, ρε, θα το σπάσω». Και τηλεφωνεί σε έναν φίλο του, τον Ηλία που έχει γκρέιντερ, να πάρει το όχημα και να ‘ρθει αμέσως. Καταφθάνει το γκρέιντερ ενώ ξημερώνει. Ο Μάκης βγαίνει έξω μαζί με την ορχήστρα και όσους απέμειναν, εντελώς μεθυσμένος, παραπατώντας, φορώντας την καπαρντίνα του, και κρατώντας ένα μπουκάλι ουίσκι. Πίνει διαρκώς κι ενώ η Μαίρη Μαράντη τραγουδάει κοντά του μαζί με την ορχήστρα το εξαιρετικό λαϊκό τραγούδι «Θα πάρω φόρα» ο Μάκης δίνει εντολή στον οδηγό του γκρέιντερ φωνάζοντας «Ηλία, ρίχ’ τοοοοο!». Και ενώ αρχίζει το ολοκληρωτικό γκρέμισμα του σκυλάδικου, ο Μάκης (το όνομα είναι κατάλληλα επιλεγμένο) περιχύνει με ουίσκι την καπαρντίνα του, την βάζει φωτιά και χάνεται περπατώντας μέσα στους αγρούς, καθώς χαράζει η μέρα.

Η ιστορία αυτή που την γύρισε υποδειγματικά, αν και με μικρό μπάτζετ ο Παντελής Βούλγαρης, συμπυκνώνει την απόγνωση του απαρηγόρητου ανθρώπου. Τα αδιέξοδα μιας ζωής χωρίς ουσιαστικό νόημα, πια, χωρίς περιεχόμενο, που εξεγείρεται καταστρέφοντας. Είναι μια υπαρξιακή, οντολογική εξέγερση, όχι πολιτική, αλλά πολύ βαθύτερη, ενός ανθρώπου που πασχίζει με έφοδο να απαλλαγεί από τα δεσμά των συμβάσεων και των αφυδατωμένων σχέσεων που μας πνίγουν και μας αποτελειώνουν ύπουλα και καθημερινά. Είναι μια πράξη καθαρτικής παραφροσύνης κόντρα στον εγκατεστημένο παραλογισμό, μια μάταιη τελετή εξαγνισμού, λυτρωτική ωστόσο. Σαν να βρίσκεις το σωστό μέρος μέσα από μια λάθος διαδρομή, θανάτω θάνατον πατήσας.

Από την ταινία αυτή εμπνεύστηκε και ξέσπασε και ο κ. Γεωργιάδης στη Λάρισα. Κάπως πρόωρα, προφητικά ίσως. Το λέω, γιατί κι εμείς, μετά από τόση πνιγμονή που μας γάνιασε, κρίση, καραντίνες, φόβο, απειλές γειτόνων και περιορισμό, μόλις φτιάξουν κάπως τα πράγματα θα ‘ναι αναμενόμενο να ξεσπάσουμε σε μαζικά, έως αυτοκαταστροφικά γλέντια ξορκίζοντας τα κακά δαιμόνια και κραυγάζοντας:

-Ηλία, ρίχ’ τοοοο!