Μπετόβεν: Οι Εννέα Συμφωνίες, Τζιοβάνι Αντονίνι, Ορχήστρα Δωματίου της Βασιλείας, Sony, 6 cd

Οταν, πριν από μερικές δεκαετίες, ο Τζιοβάνι Αντονίνι έκανε την πρώτη δυναμική του εμφάνιση στη διεθνή μουσική σκηνή, ήταν ως επικεφαλής του συγκροτήματος που ο ίδιος δημιούργησε, τους Τζιαρντίνο Αρμόνικο. Το συγκρότημα ήταν ειδικευμένο στην προκλασική μουσική με έμφαση στο πλούσιο ιταλικό μπαρόκ και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετώπιζε το ρεπερτόριο έφερνε κάτι νέο σε σχέση με τα αντίστοιχα από τη Γερμανία, το Βέλγιο ή την Ολλανδία που ήδη είχαν πια κυριαρχήσει στο κίνημα με τα «όργανα εποχής». Μια ιταλική σχολή του είδους φάνηκε να διαμορφώνεται και να κατακτά τη θέση της στο διεθνές στερέωμα. Ομως, το τελευταίο που θα μπορούσε κανείς να φανταστεί εκείνη την εποχή ήταν τον Αντονίνι να καταπιάνεται με μουσική που θα ξέφευγε χρονικά από τα όρια του κόσμου του μπαρόκ. Αυτό ίσχυε αρχικά για όλους τους «αποστόλους» των οργάνων εποχής, με τον Νόριγκτον να σπάει τα δεσμά πρώτος αποφασίζοντας να ηχογραφήσει στο Λονδίνο έναν κύκλο με τις συμφωνίες του Μπραμς. Ο Μπετόβεν πάλι ήταν πιο προσιτός και οι αντίστοιχοι κύκλοι έγιναν σύντομα πολλοί. Τώρα ήρθε η στιγμή για τον Αντονίνι να ολοκληρώσει κι εκείνος τον δικό του, αυτή τη φορά με την Ορχήστρα Δωματίου της Βασιλείας, ένα από τα πιο εντυπωσιακά και παραγωγικά σύνολα του είδους της σήμερα. Και, τελικά, εκείνο που πριν από μερικές δεκαετίες έμοιαζε αδιανόητο, όχι μόνον συνέβη, αλλά έγινε και κάτι ακόμα: γεννήθηκε ένας κύκλος πραγματικά συναρπαστικός.

Οι μουσικοί που έχουν καταπιαστεί με τα όργανα εποχής έχουν έναν δικό τους τρόπο να χειρίζονται τη λεπτομέρεια, που συχνά δεν θυμίζει σε τίποτα τους «συμβατικούς» (αδόκιμος αλλά χρήσιμος ο όρος) συναδέλφους τους. Και οι ιδιαιτερότητές τους στην ανάγνωση μπορούν να παράξουν πολύ φρέσκα αποτελέσματα, κάτι που είναι πολύ δύσκολο όταν κανείς αναφέρεται στα πιο ηχογραφημένα έργα στην ιστορία της δισκογραφίας. Αυτό όμως συμβαίνει εν προκειμένω. Και, έτσι, έχουμε εδώ έναν κύκλο με εκπληκτικές αρετές στην καθαρότητα, στις δυναμικές, στο ηχόχρωμα, στο φραζάρισμα, τελικά στη ζωντάνια για την οποία τόσο πολύ διψούν αυτά τα έργα που κάθε ένα από αυτά είναι και μία επανάσταση. Και αυτή η αίσθηση, που δύσκολα μπορεί να υποταχθεί ερμηνευτικά, επιτυγχάνεται να αποδοθεί εδώ όπου ο πολύπειρος πια ιταλός αρχιμουσικός δίνει τον καλύτερο εαυτό του.

Μπραμς: Πρώτο Κοντσέρτο για Πιάνο και Ορχήστρα, Εξι κομμάτια για πιάνο έργο 118, Sunwook Kim πιάνο, Myung-whun Chung, Staatskapelle Dresden, Accentus.

Στον απόλυτο αντίποδα όλων των παραπάνω, η ανάγνωση του Πρώτου Κοντσέρτου για Πιάνο του Μπραμς από τους Sunwook Kim και Myung-whun Chung επικεφαλής της θρυλικής Στατσκαπέλε της Δρέσδης, δείχνει πάνω απ’ όλα ότι η μουσική δεν χωράει σε στεγανά, ούτε επιδέχεται εύκολες κατηγοριοποιήσεις. Εδώ λοιπόν θριαμβεύει ο ερμηνευτικός κόσμος που ακολουθεί το μεγάλο βαρύ γερμανικό ρεύμα της ιστορίας της ερμηνευτικής, σε μία προσέγγιση πραγματικά συναρπαστική, ακαταμάχητη στη γρανιτώδη δύναμη και τη μεστότητα του νοήματός της. Είναι από τις στιγμές που λες ότι αυτό δεν μπορεί να είναι αλλιώς, όσο κι αν γνωρίζεις ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει και ότι θα το ανατρέψει μία άλλη σημαντική ερμηνεία. Κορεάτες και ο αρχιμουσικός και ο πιανίστας, ηχογραφούν το έργο ζωντανά στην τελευταία περιοδεία της Ορχήστρας στη Σεούλ και δείχνουν ότι ένα άλλο στερεότυπο έχει πεθάνει από καιρό: ότι οι μεγάλες ερμηνείες είναι προνόμιο μόνον των Ευρωπαίων – επί δεκαετίες πολλοί εκτιμούσαν ούτε καν των Αμερικανών, πόσο μάλλον των μουσικών από την Απω Ανατολή. Ο κόσμος εξελίσσεται και μουσικοί από τις μακρινές εκείνες χώρες έρχονται διαρκώς στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος όχι πια μόνον χάρη στις συνήθως απίστευτες τεχνικές τους ικανότητες, αλλά και χάρη στην ωριμότητά τους να καταπιάνονται σε βάθος με έργα όπως αυτό. Εν προκειμένω, μαέστρος και πιανίστας έχουν δώσει κι άλλα προγενέστερα εξίσου επιτυχή δείγματα γραφής όπως ο «Αυτοκράτορας» του Μπετόβεν. Σπουδαίοι μουσικοί και οι δύο, συμπράττουν εδώ με μία από τις πιο σημαντικές ορχήστρες στον κόσμο και αποδίδουν στο μέγα και τόσο δύσκολο αυτό έργο όλα όσα του αξίζουν, σε, αναμφίβολα, μία από τις πιο ενδιαφέρουσες αναγνώσεις του Πρώτου Μπραμς στη δισκογραφία των τελευταίων ετών.