Ενα ματς ειρήνης {CR}που επίτηδες δεν{CR}ολοκληρώνεται

Οι πληγές ήταν ακόμη νωπές, είχαν περάσει μόλις οκτώ χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Κι όμως οι λαοί της Ελλάδας και της Τουρκίας προσπαθούσαν να αφήσουν πίσω τους τις δίσεκτες στιγμές της Ιστορίας. Ενώ ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Κεμάλ Ατατούρκ υπέγραφαν ελληνοτουρκικές συμβάσεις και σύμφωνα ουδετερότητας, οι κάτοικοι της Χίου και της Σμύρνης έβρισκαν τον δικό τους τρόπο να προσεγγίσουν ο ένας τον άλλον: Οργάνωναν με τολμηρότητα, μέσα στις ταραγμένες μέρες του 1930, τον πρώτο ποδοσφαιρικό αγώνα ελληνοτουρκικής φιλίας μετά την Καταστροφή. Το ιστορικό παιχνίδι μεταξύ Λαίλαπας Χίου και Καρσιγιακά Σμύρνης μονοπώλησε το ενδιαφέρον, κι όμως διεκόπη μόλις στο τρίτο λεπτό εξαιτίας μιας σφοδρής καταιγίδας που έκανε αδύνατη τη συνέχισή του. Παρ’ όλ’ αυτά, τίποτε δεν είχε τελειώσει. Οκτώ δεκαετίες αργότερα, το 2014, οι δύο ομάδες ξαναβρέθηκαν στη Χίο για να παίξουν τα υπόλοιπα 87 λεπτά της αναμέτρησης. Και πάλι ο αγώνας σταμάτησε – αυτή τη φορά επίτηδες – ώστε να παραμένει η συνέχισή του ένα ανοιχτό στοίχημα για το μέλλον, μια υπενθύμιση της φιλίας δύο λαών που έπεσαν συχνά θύματα ξένων συμφερόντων. Φέτος συμπληρώνονται ενενήντα χρόνια από εκείνη τη θρυλική αναμέτρηση, όμως ο συμβολισμός της διασώζεται επίκαιρος και άφθαρτος παρά τις εξ Ανατολών πολεμικές ιαχές.
«Με την ευκαιρίαν της συσφίγξεως των ελληνοτουρκικών σχέσεων ο κάλλιστος αθλητικός μας όμιλος “Λαίλαψ”, πρώτος εξ όλων των ποδοσφαιρικών σωματείων της Ελλάδος, πραγματοποιεί εντός ελαχίστων ημερών μιαν πρωτοφανή δι’ ολόκληρον την Ελλάδα ποδοσφαιρικήν συνάντησιν» περιέγραφε στο φύλλο της 6ης Νοεμβρίου του 1930 η εφημερίδα «Νέα Χίος». Εναν μήνα αργότερα, η τουρκική αποστολή καταφθάνει στο νησί σε κλίμα πανηγυρικό. Ο Δήμος Χίου έχει σημαιοστολίσει την προκυμαία με τα χρώματα και τα εθνικά σύμβολα των δύο χωρών, κάτοικοι και επίσημοι υποδέχονται τους Τούρκους με χειροκροτήματα, ενώ επίσημο γεύμα παρατίθεται σε ποδοσφαιριστές, τα μέλη της διοίκησης και θεσμικούς παράγοντες που τους συνοδεύουν από τη Σμύρνη. «Το απόγευμα της Κυριακής παρά το ακατάλληλον του καιρού και του γηπέδου λόγω βροχής οι αθληταί κατήλθιν εις τον αγώνα» διαβάζουμε. «Αλλά μόλις ήρχισε ούτος ήνοιξαν οι καταρράκται του ουρανού». Κι ενώ το παιχνίδι είχε ξεκινήσει σε ατμόσφαιρα γιορτής, η καταιγίδα έγινε η αιτία να διακοπεί άδοξα και οριστικά. Η απογοήτευση όλων ήταν μεγάλη.
Μέχρι που το 2006 ο συγγραφέας Γιάννης Μακριδάκης, αναζητώντας πληροφορίες στον Τύπο της εποχής για τη συγγραφή του βιβλίου του «10.516 μέρες, Ιστορία της νεοελληνικής Χίου, 1912-1940» εντόπισε την είδηση. Αμέσως ένιωσε, όπως είπε αργότερα, πως η συνέχιση αυτού του αγώνα θα ήταν κάτι το εξαιρετικό, «μια εκπλήρωση χρέους απέναντι στην Ιστορία, μια εκδήλωση φιλίας των λαών, ένας αγώνας ενάντια στη μισαλλοδοξία και τον εθνικισμό».

Η ιδέα έγινε δεκτή με πρωτοφανή ενθουσιασμό. Χρειάστηκαν μερικά χρόνια για να ξεπεραστούν οι τεχνικές δυσκολίες, όμως η Λαίλαπα και η Καρσιγιακά κατάφεραν τελικά να συνεχίσουν τον ιστορικό ποδοσφαιρικό αγώνα. «Τότε κάποιοι άνθρωποι παρατήσαμε τα πάντα για δυο-τρεις μήνες για να γίνει αυτή η διοργάνωση» λέει στα «ΝΕΑ» ο Παναγιώτης Δημητρακόπουλος, ο οποίος είχε συμμετάσχει από πλευράς Λαίλαπας στην προετοιμασία της συνάντησης. «Μάλιστα η σχέση φιλίας συνεχίστηκε καθώς έναν χρόνο μετά το παιχνίδι, η Λαίλαπα βραβεύτηκε από την Ολυμπιακή Επιτροπή Τουρκίας στο Ολυμπιακό Σπίτι στην Κωνσταντινούπουλη με το βραβείο fairplay 2014» συμπληρώνει.

Ετσι, 84 χρόνια μετά, στις 10 Μαΐου του 2014, χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στο Φαφαλίειο Στάδιο της Χίου για να παρακολουθήσουν κάτι που ως τότε φαινόταν ακατόρθωτο: την ολοκλήρωση μιας φιλικής αναμέτρησης που είχε διακοπεί το 1930. Περίπου 1.200 τούρκοι επισκέπτες είχαν καταφτάσει την ημέρα εκείνη στο νησί προκειμένου να δώσουν το «παρών» στο ιστορικό γεγονός. Αναμεμειγμένοι στις εξέδρες με τους έλληνες οπαδούς και με κεντρικό σύνθημα «να νικήσει η φιλία των λαών» είχαν μια και μόνη επιθυμία: «Να ολοκληρώσουν αυτό που ξεκίνησαν οι παππούδες τους» και να στείλουν στις κυβερνήσεις το δικό τους ισχυρό μήνυμα ειρηνικής συνύπαρξης και αλληλεγγύης. Διεθνή μέσα ενημέρωσης είχαν ενδιαφερθεί να καλύψουν το παιχνίδι, ενώ αργότερα δημιουργήθηκε και σχετικό ντοκιμαντέρ μικρού μήκους.
Κι ενώ ο αγώνας ήθελε μόλις τρία λεπτά για να τελειώσει, φίλαθλοι εισέβαλαν στον αγωνιστικό χώρο διακόπτοντάς τον και πάλι ώστε να υπάρξει η αφορμή για να ξανανταμώσουν στο μέλλον. Η συνέχιση αυτού του αγώνα εκκρεμεί. Ενενήντα χρόνια μετά, το μήνυμά του επιμένει να φωτίζει τους δρόμους της ειρήνης. «Αλλωστε», έλεγε το 2014 κοιτώντας την κάμερα ένας από τους φιλάθλους της Λαίλαπας, «το βλέπετε, οι άνθρωποι είναι παντού ίδιοι, η πολιτική είναι το πρόβλημα…».