Σενάρια επικοινωνίας πριν από τη Σύνοδο Κορυφής

Κάθε επίπεδο επικοινωνίας μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας σε προπαρασκευαστικό επίπεδο, με στόχο δηλαδή να σπάσει ο πάγος και να ξαναζεσταθούν οι δίαυλοι που κόπηκαν εντελώς μετά την τριμερή συνάντηση του Βερολίνου, αφήνει ανοιχτό η ελληνική πλευρά. Την ίδια στιγμή άλλωστε οι διεργασίες των τελευταίων 24ώρων (σε Βρυξέλλες – Βερολίνο και ΝΑΤΟ) και οι διεθνείς πιέσεις, κυρίως της Γερμανίας, εντείνονται προφανώς στην κατεύθυνση όχι μόνο να διατηρηθεί κλίμα ηρεμίας αλλά να υπάρξουν το συντομότερο εξελίξεις, ακόμα και πριν από τη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών στις 24-25 Σεπτεμβρίου. Με σαφήνεια έχει δοθεί προς όλες τις κατευθύνσεις το πρωθυπουργικό σήμα για εκκίνηση διερευνητικών επαφών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις («είμαστε έτοιμοι να ξεκινήσουμε άμεσα, θέλουμε συνέχεια και συνέπεια από την Τουρκία» επιμένει ο Κυριάκος Μητσοτάκης), φέρνοντας πλέον στο προσκήνιο «σενάρια διαλόγου», δηλαδή το πώς και με ποιους δέχονται οι δύο πλευρές να γίνει η αρχή.

«Για να χτιστεί εμπιστοσύνη πρέπει από κάπου να ξεκινήσουμε. Ας ξεκινήσουμε με το πώς θα πάμε στις διερευνητικές και βλέπουμε πώς θα συνεχίσουμε» είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας, χωρίς να αποκλείει να υπάρξει, πριν από τις συζητήσεις των «27» στις Βρυξέλλες, κάποιας μορφής ελληνοτουρκική επαφή, ακόμα και τηλεφωνική συνομιλία σε επίπεδο κορυφής ανάμεσα στον Πρωθυπουργό και τον τούρκο πρόεδρο. Αρκεί, κατά την κυβέρνηση, «να υπάρχουν προϋποθέσεις εμπιστοσύνης, συνέπειας και προετοιμασμένης επικοινωνίας». Μάλιστα, την περασμένη Κυριακή από τη Θεσσαλονίκη ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνιζε ότι δεν θα ήταν αρνητικός σε συνάντηση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ενώ από τα σενάρια δεν αποκλείεται και κινητικότητα σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών.

Οι πληροφορίες ωστόσο αναφέρουν ότι οι προσπάθειες έχουν αρχίσει ήδη σε χαμηλότερο επίπεδο για την επανενεργοποίηση των – ανύπαρκτων εδώ και δύο μήνες – απευθείας διαύλων. «Δεν έχω μιλήσει με τον τούρκο πρόεδρο από την τελευταία επικοινωνία μας. Ομως οι σύμβουλοί μας είναι σε επαφή, κάτι που για μένα είναι σημαντικό» αποκάλυψε ο Πρωθυπουργός χθες το βράδυ συνομιλώντας με τον εκτελεστικό διευθυντή του Economist, Ντάνιελ Φράνκλιν. Και πρόσθεσε ότι «αν συνεχίσουμε σε αυτό τον δρόμο έχω πει καθαρά ότι είμαι ανοικτός να ξεκινήσουμε τις διερευνητικές πολύ σύντομα».

Σε ρόλο – κλειδί. Με την Αθήνα καταρχήν θετική σε συζητήσεις, υπό καθεστώς ηρεμίας σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο και με δεδομένες τις διαμεσολαβητικές προσπάθειες της γερμανικής πλευράς, θεωρείται κρίσιμος ο ρόλος του συμβούλου της γερμανίδας καγκελαρίου Γιαν Χέκερ που φέρεται ότι ανοίγει το πεδίο συνομιλίας τόσο με τη σύμβουλο του Πρωθυπουργού Ελένη Σουρανή όσο και τον εκπρόσωπο του τούρκου προέδρου Ιμπραχίμ Καλίν. Οι τρεις τους συμμετείχαν (τον περασμένο Ιούλιο στο Παβιγιόν του Βερολίνου) στην τελευταία διά ζώσης επαφή των τριών πλευρών. Ομως μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν πληροφορίες για συμφωνία πιθανής νέας τριμερούς.

«Φαίνεται να υπάρχει μια ευκαιρία για ουσιαστική αποκλιμάκωση» είπε χθες στον Πρωθυπουργό η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης σχολίασε ότι το ταξίδι της Προέδρου στο Καστελλόριζο «συνέπεσε και με μια υποχώρηση στις εθνικές φουρτούνες», επισημαίνοντας ότι «εύχομαι αυτά τα ήρεμα νερά να διατηρηθούν, αλλά είναι κάτι που δεν εξαρτάται μόνο από εμάς».

Δύο προϋποθέσεις. Για την Αθήνα παραμένουν δύο κρίσιμες προϋποθέσεις, τις οποίες, όπως λένε οι πληροφορίες, φροντίζει να μεταφέρει ο Μητσοτάκης στις διεθνείς επαφές του.

Πρώτον, το πλαίσιο των διερευνητικών πρέπει να είναι σαφές και συμφωνημένο από τις δύο πλευρές ότι αφορά μόνο τη «μία διαφορά», ένα σημείο στο οποίο φαίνεται προς το παρόν να υπάρχει «εμπλοκή» από την Τουρκία που επιδιώκει ευρύτερη ατζέντα. Δεύτερον, η Αθήνα ζητεί απτά δείγματα γραφής από την Τουρκία και αναζητεί επίσης διασφαλίσεις μπροστά σε τυχόν αρνητικές εξελίξεις μετά τη Σύνοδο, δεδομένης της επιφυλακτικότητας για το αν η Τουρκία προβαίνει σε τεχνάσματα.

Μήνυμα Φον ντερ Λάιεν. «Πρέπει να σταματήσουν οι μονομερείς ενέργειες» ήταν το χθεσινό μήνυμα στήριξης προς την Ελλάδα και την Κύπρο από την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, που χαρακτήρισε θετικό βήμα την απόσυρση των τουρκικών πλοίων από την Ανατολική Μεσόγειο, τονίζοντας όμως ότι «η Τουρκία είναι κοντά μας στον χάρτη. Η απόστασή μας μεγαλώνει».